Ένας νέος πολίτης ωριμάζει

Άρχισε και επίσημα χθες η νέα σχολική χρονιά και το μέλλον της χώρας μπήκε στις σχολικές αίθουσες. Πολλά όμως τα ζητήματα που αξίζει να προσέξουμε όλοι, αφήνοντας στην πάντα για λίγο τις επιδόσεις μας στην «εκλογική ενημέρωση». Το πρώτο που αξίζει καθένας να αντιληφθεί είναι η μεγάλη απόσταση ανάμεσα στην εκπαίδευση που πήραν οι μεγαλύτεροι και σε αυτή που παίρνουν οι σημερινοί μαθητές. Χασματική. Τα βιβλία των παιδιών που θα δουλεύουν πλέον με υπολογιστές έχουν ήδη περάσει στο Διαδίκτυο, ενώ 13.000 σχολεία έχουν δημιουργήσει ψηφιακή κοινότητα. Όλα τα σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης έχουν τουλάχιστον ένα εργαστήριο πληροφορικής. Τι σημαίνει αυτό;

Παλιά, με ένα βιβλίο πολύ συγκεκριμένων απόψεων στο χέρι, ο μαθητής εθιζόταν σε ένα στερεότυπο καθεστώς αντίληψης των πραγμάτων. Μάθαινε ότι τα πράγματα είναι μονοδιάστατα και ότι αν ξεφύγει από αυτή την αντίληψη θα πληρώνει βαρύ τίμημα κοινωνικής απόρριψης και συνεχούς τιμωρίας. Έτσι γινόταν εύκολα η μάζα της Νυρεμβέργης που απέθετε όλες τις ελπίδες της σε ένα Φύρερ ή η μάζα των δούλων του απέναντι κόσμου, που ήξερε ότι αν ξεφύγει από το καθεστωτικό μοντέλο θα ζήσει δεμένος σε κάποιο γκούλαγκ.

Σήμερα, ο μαθητής μαθαίνει, μέσα από το μαγικό κόσμο του Ιντερνετ, με την άπειρη δυνατότητα πρόσβασης σε κάθε είδους πληροφορίες, ότι ο κόσμος είναι πολυδιάστατος και ότι κανείς δεν μπορεί να του βάζει φραγμούς στη γνώση και στη διαμόρφωση ελεύθερης αντίληψης με τη σύγκριση πολλών πληροφοριών από πηγές κάθε ιδεολογικής ή άλλης κατεύθυνσης.

Σήμερα ξέρει από πολύ νωρίς ότι αρκεί ένα κινητό και ένα SMS που μπορεί να στέλνει, συνήθως χωρίς οι μεγαλύτεροι να καταλαβαίνουν ότι πληκτρολογεί κείμενο, για να επικοινωνεί άμεσα και χωρίς το φόβο της λογοκρισίας εκείνων που θέλει να πει. Δημιουργείται ο άνθρωπος που αμφισβητεί και ακολουθεί τη δική του κρίση. Είναι το πρώτο στάδιο για τον άνθρωπο που θα μάθει να ξεχωρίζει τη σκόπιμη από την αληθινή πληροφορία και να απαλλάσσεται από πλάνες και καθοδήγηση υπόγειων μηχανισμών.

Είναι ήδη ο αυριανός πολίτης που δε θα προσφέρεται για εκμετάλλευση σε κάθε -ισμό. Που θα ξέρει ότι οι διαχωρισμοί είναι συνήθως ψεύτικοι και οδηγούν σε καταστροφές. Που θα αποφασίζει με βάση όσα εκείνος αντιλαμβάνεται και όχι όσα του σερβίρουν.

Η πορεία είναι μακρινή, αλλά ήδη άρχισε.