Τιτανικός της κυβέρνησης το ασφαλιστικό

Ο υπουργός Εργασίας ανέφερε στην έναρξη του διαλόγου για το ασφαλιστικό ότι δεν μπορούμε να παριστάνουμετην ορχήστρα του Τιτανικού, που έπαιζε μουσική μέχρι τη βύθισή του. Φυσικά ο υπουργός γνωρίζει πολύ καλά ότι οι μουσικοί αυτοί δεν είχαν άλλη επιλογή, αφού η διάσωσή τους είχε αποκλειστεί από τον κατασκευαστή που -θεωρώντας το πλοίο του αβύθιστο- δεν προέβλεψε έναν επαρκή αριθμό λέμβων για να διασωθούν όλοι οι επιβάτες του πλοίου. Όμως, ακόμη και αν θεωρήσουμε εύστοχο τον παραλληλισμό του, το ερώτημα είναι σε ποιους απευθύνεται; Αυτοί που κυβέρνησαν από το 1990 και μετά -μεταξύ των οποίων και κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ- έκαναν 8 παρεμβάσεις στο ασφαλιστικό και υποτίθεται ότι έλυσαν το πρόβλημα. Ο κ. Ρέππας πανηγύριζε λέγοντας ότι έλυσε το ασφαλιστικό μέχρι το 2032.

Η σημερινή κυβέρνηση στις προεκλογικές της εξαγγελίες δεν είχε δώσει τόσο μεγάλο βάρος στο ασφαλιστικό, και μάλιστα ο αρχικός σχεδιασμός του κ. Λοβέρδου προέβλεπε μόνο τη διαδοχική ασφάλιση και την επίσπευση της απονομής της σύνταξης. Τι μεσολάβησε λοιπόν ώστε από τη χαλαρή αντιμετώπιση ενός θέματος μεσαίας διαβάθμισης -κατά δική του εκτίμηση- να ακούμε τις σημερινές κραυγές υστερίας του υπουργού;

Προφανώς το σκηνικό άλλαξε μετά την παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που αξιολογεί το ασφαλιστικό ως καθοριστική πλευρά της δημοσιονομικής κρίσης και η οποία εξασφάλισε δεσμεύσεις για δομικές αλλαγές στο σύστημα τις οποίες και υιοθέτησε η κυβέρνηση. Ο κ. Λοβέρδος λοιπόν, ως καλός υπάλληλος, ανακαλύπτει δικαιολογίες για να εφαρμόσει αυτά που του λένε οι ανώτεροί του, παρότι γνωρίζει ότι το ασφαλιστικό είναι κατά βάση κοινωνικό και πολιτικό ζήτημα και θέμα εθνικής αρμοδιότητας και όχι της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο κ. υπουργός, με τον παραλληλισμό του, μάλλον εκθειάζει τη στάση του κ. Γιαννίτση, ο οποίος δεν μπόρεσε να περάσει πλήρως τα σχέδιά του και αναθέτει στον εαυτό του τον ρόλο του συνεχιστή αυτής της αντεργατικής πολιτικής.

Όλα αυτά συνιστούν στοιχεία πολιτικής αναξιοπιστίας,την οποία η κυβέρνηση δεν χρειάστηκε παρά ελάχιστους μήνες για να την κατακτήσει. Το πρόβλημα όμως είναι πολύ πιο ουσιαστικό, διότι η κυβέρνηση προχώρησε σε μια πρόταση που κατεδαφίζει το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης και εισάγει την ιδιωτική ασφάλιση και το ατομικό κεφαλαιοποιητικό σύστημα. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι το κράτος θα εγγυάται μόνο μια σύνταξη πείνας στον κάθε πολίτη που την ονομάζει εθνική ή βασική σύνταξη και με αυτό τον τρόπο θα θεωρεί ότι εξαντλείται και η συμβολή του και η ευθύνη του στο ασφαλιστικό σύστημα. Από εκεί και πέρα θα υπάρχουν επαγγελματικά ή ιδιωτικά σχήματα που θα λειτουργούν όπως οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες. Θα είναι δηλαδή ατομικοί αποταμιευτικοί λογαριασμοί που, ανάλογα με τις επενδύσεις που γίνονται, θα αποδίδουν κάποιο μέρισμα ως σύνταξη. Αν κάτι δεν πάει καλά και έχουμε περιόδους κρίσης ή περίοδο αποεπένδυσης στο χρηματιστήριο η αν ο ασφαλισμένος έχει μεγάλα διαστήματα ανεργίας, υποαπασχόλησηςήη και αδυναμίας προς εργασία τότε η ευθύνη θα είναι του εργαζόμενου, διότι απλά ήταν άτυχος.

Η κυβέρνηση προωθεί μια ασφαλιστική πολιτική απαράδεκτη, η οποία έχει δοκιμαστεί στη Χιλή και σε άλλες χώρες, η οποία υπονομεύει πλήρως κάθε κοινωνική διάσταση της ασφάλισης, καταστρέφει την αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών και των εργαζομένων, εισάγει τον κοινωνικό δαρβινισμό στην ασφάλιση και αφήνει τους εργαζόμενους απροστάτευτους στην βουλιμία της αγοράς.

Το μεγάλο πρόβλημα για την κυβέρνηση είναι ότι διάλεξε την χειρότερη περίοδο για να προωθήσει το σχέδιό της, αφού η οικονομική κρίση έχει δώσει την πιο αρνητική εικόνα στους εργαζόμενους για τον τρόπο λειτουργίας των νεοφιλελεύθερων πολιτικών, που έχουν αφαιμάξει τα λεφτά όσων ασφαλιστικών ταμείων λειτουργούν με τους όρους που αυτή προτείνει. Πρόσφατα είναι επίσης παραδείγματα κολοσσών, όπως της ΕΝΡΟΝ, που εξαφάνισαν τις επαγγελματικές συντάξεις των υπαλλήλων τους, καθώς και της χρεωκοπίας ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιρειών.

Επίσης ένας ογκόλιθος για την κυβέρνηση είναι πού θα βρεθούν οι πόροι για τη μετάβαση από το διανεμητικό σύστημα στο κεφαλαιοποιητικό. Στο σημερινό σύστημα η παρούσα γενιά καταβάλει εισφορές για να πληρώνονται οι σημερινοί συνταξιούχοι. Με το νέο σύστημα οι νέοι ασφαλισμένοι και ένα μέρος των παλιών ασφαλισμένων πρέπει να πληρώνουν για τον εαυτό τους, οπότε προκύπτει ένα αίτημα εξεύρεσης τεράστιων πόρων για να καλυφθούν οι σημερινές συντάξεις, πόροι που σήμερα δεν υπάρχουν. Γι' αυτό δεν πρέπει να θεωρούμε καθόλου αθώα την πρόταση για δημιουργία ειδικού αποθεματικού, εφόσον δεν συνοδεύεται με τον στόχο της υπεράσπισης του δημόσιου συστήματος ασφάλισης, που να περιλαμβάνει και την κύρια και την επικουρική σύνταξη. Τα χρήματα αυτά είναι πολύ πιθανόν να τα προορίζει η κυβέρνηση για να χρηματοδοτήσει την μετάβαση από το ένα σύστημα στο άλλο.

Οι εργαζόμενοι δεν πρέπει να παρασυρθούν από διάφορες Σειρήνες που θα βγουν και θα πουν ότι το κεφαλαιοποιητικό σύστημα συμφέρει αυτούς που εργάζονται, ότι ευνοεί τους νέους οι οποίοι έτσι ή αλλιώς δεν έχουν στον ήλιο μοίρα, ότι αυτές οι λύσεις είναι τάχα αναπόφευκτες. Όλα αυτά είναι παραπλανητικά και ψευδή. Η ατομική λύση είναι φενάκη. Η κυβέρνηση θα υπονομεύσει το κοινωνικοασφαλιστικό σύστημα, θα πετσοκόψει όσα δικαιώματα και παροχές έχουν απομείνει και θα επιβάλει νέες επιβαρύνσεις στους ασφαλισμένους.

Υπάρχουν λύσεις στα πλαίσια του σημερινού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης. Οι δομικές αλλαγές πρέπει να γίνουν έξω από το σύστημα ασφάλισης, στη λεγόμενη αγορά εργασίας που με την απορύθμισή της, τη μεγάλη ανεργία και την εισφοροδιαφυγή αποστερεί τεράστιους πόρους από τα ασφαλιστικά ταμεία.

Η εργατική τάξη πρέπει να παλέψει για συλλογικές λύσεις, για την εγγύηση του κράτους στις κύριες και επικουρικές συντάξεις, για ένα ασφαλιστικό σύστημα που οι συντάξεις δεν θα καθορίζονται με τους όρους της αγοράς αλλά με βάση τις πραγματικές ανάγκες των ασφαλισμένων, για την κατάργηση των αντιασφαλιστικών νόμων, για την εξεύρεση νέων πόρων από την ανάπτυξη, την πλήρη και ασφαλισμένη εργασία και από ένα νέο, δίκαιο φορολογικό σύστημα.

* Ο Αλέκος Καλύβης είναι μέλος διοίκησης της ΓΣΕΕ)

ΜΟΤΟ

Το μεγάλο πρόβλημα για την κυβέρνηση είναι ότι διάλεξε την χειρότερη περίοδο για να προωθήσει το σχέδιό της, αφού η οικονομική κρίση έχει δώσει την πιο αρνητική εικόνα στους εργαζόμενους για τον τρόπο λειτουργίας των νεοφιλελεύθερων πολιτικών, που έχουν αφαιμάξει τα λεφτά όσων ασφαλιστικών ταμείων λειτουργούν με τους όρους που αυτή προτείνει.