Τα σενάρια για το επόμενο τρίμηνο

Το μπραντεφέρ των ευρωπαίων εταίρων και των αγορών με τη νέα κυβέρνηση Παπανδρέου καλά κρατεί και κατά τα φαινόμενα δεν δείχνει να τελειώνει σύντομα. Παρά τις πολλές προσπάθειες των ελληνικών οικονομικών και πολιτικών αρχών και τις ανακοινώσεις του ίδιου του Πρωθυπουργού, το διεθνές περιβάλλον παραμένει αρνητικό, εντόνως πιεστικό και εξαιρετικά δύσπιστο. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι ο δικός μας αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κ. Λ. Παπαδήμος , πολιορκούμενος από ευρωπαίους και αμερικανούς δημοσιογράφους μετά το πέρας της συνόδου του Φόρουμ Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, αναγκάσθηκε την περασμένη Παρασκευή το βράδυ να δηλώσει ότι «η ΕCΒ δεν πρόκειται να αλλάξει τους κανόνες χρηματοδότησης προκειμένου να βοηθήσει την Ελλάδα». Πράγμα που σημαίνει ότι σε δώδεκα μήνες από τώρα τα ομόλογα του ελληνικού Δημοσίου δεν θα μπορούν να κατατεθούν στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ως εγγύηση για άντληση ρευστότητας από τις εγχώριες τράπεζες. Η δήλωση δεν είναι απλή. Μεταδίδει στο διεθνές σύστημα ότι η Ελλάδα δεν θα τύχει ιδιαίτερης μεταχείρισης από την Ευρώπη και ότι οφείλει μόνη της να ελέγξει τα του οίκου της. Οσοι παρακολουθούν στενά τη λειτουργία της Ευρώπης και των αγορών αντιλαμβάνονται ότι αυτή τη στιγμή η χώρα μας δεν έχει συμμάχους, ούτε υποστηρικτές. Ειδικώς στην Ευρώπη αντιμετωπίζεται ως επιρρεπής στο ψεύδος χώρα, ότι τουλάχιστον δύο φορές επιχείρησε να παραπλανήσει αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεις και ότι εξαιτίας της απειλείται η αξιοπιστία της ευρωζώνης και του ευρώ, όπως καθημερινά επαναλαμβάνει σύσσωμος ο ευρωπαϊκός Τύπος.

Γεγονός που ερεθίζει και ενεργοποιεί τις πολλές κερδοσκοπικές δυνάμεις, οι οποίες νιώθοντας ότι υπάρχει υπόβαθρο πίεσης ασκούνται επί της Ελλάδος. Στον βαθμό δε που αποδίδει η πίεση, ανοίγει και η όρεξη, με αποτέλεσμα να αναζητούν πιθανά νέα θύματα και άλλους ασθενείς κρίκους. Δεν είναι τυχαίο ότι αποδίδεται στην Ελλάδα και στην αναξιοπιστία της η πίεση που εκδηλώνεται τελευταίως και στους τίτλους όλων των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου, και ιδιαίτερα της Ισπανίας, της Πορτογαλίας και της Ιταλίας. Οι Βορειοευρωπαίοι βλέποντας την επέκταση της πίεσης σε ολόκληρο τον ευρωπαϊκό Νότο κλείνονται ακόμη περισσότερο και εμφανίζονται πιο άκαμπτοι απέναντι στην Ελλάδα. Ουσιαστικά ανησυχούν μήπως εξαιτίας των συνθηκών και της αμφισβήτησης των αγορών διαμορφωθεί πρόβλημα Βορρά- Νότου στην Ευρώπη. Ετσι εξηγείται η άκαμπτη και αυστηρή στάση των Βρυξελλών, οι οποίες δηλώνουν σε όλους τους τόνους ότι «το πρόβλημα της Ελλάδας είναι αποκλειστικά πρόβλημα της κυβέρνησης, των κομμάτων και του ελληνικού λαού». Το κακό είναι ότι αυτή η στάση ενθαρρύνει τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης, οι οποίοι με τις εκθέσεις και τις συνεχείς υποβαθμίσεις ενισχύουν τους κερδοσκόπους στις επιθέσεις τους.

Ουσιαστικά η κυβέρνηση Παπανδρέου βρίσκεται στη μέση ενός αυτοτροφοδοτούμενου φαύλου κύκλου, ο οποίος μπορεί να ασθενεί στην παρούσα φάση επειδή χριστουγεννιάτικα τα καλόπαιδα των αγορών πάνε για σκι, αλλά θα επανέλθει ακόμη πιο επιθετικός στις αρχές του νέου χρόνου. Εκτιμάται ότι από το νέο έτος οι οίκοι αξιολόγησης και οι συνοδεύοντες αυτούς κερδοσκόποι θα επανακάμψουν δριμύτεροι, θα δηλώνουν ότι δεν πείθονται από τις εξειδικεύσεις του κ. Γ. Παπακωνσταντίνου και θα ζητούν πάλι μέτρα άμεσης απόδοσης, ικανά να μετρηθούν και να βεβαιώνουν ότι όντως τα ελλείμματα και το δημόσιο χρέος μπορούν να ελεγχθούν. Γενικώς θα κάνουν ό,τι είναι δυνατόν ώστε να κάμψουν την αντίσταση της ελληνικής κυβέρνησης και να επιβάλουν τους όρους τους. Θα ζητούν μείωση ή έστω πάγωμα μισθών στο Δημόσιο, θα απαιτούν μη απόδοση του επιδόματος αλληλεγγύης, διπλασιασμό των εισιτηρίων στις συγκοινωνίες, φόρους στα καύσιμα και στην ακίνητη περιουσία, δηλαδή σε περιοχές ευθέως μετρήσιμες. Στον βαθμό που η κυβέρνηση θα επιμένει στις απόψεις της, η ανησυχία θα αυξάνεται και η πίεση θα γιγαντώνεται. Στην περίπτωση αυτή δεν υπάρχουν πολλά εναλλακτικά σενάρια. Ή η Ευρωπαϊκή Ενωση θα πεισθεί πολιτικά από την ελληνική κυβέρνηση και θα σπεύσει να δηλώσει ευθέως ότι τα ελληνικά μέτρα είναι αρκετά και ικανά να επαναφέρουν τα δημόσια οικονομικά στη σταθερότητα ή ο κ. Γ. Παπανδρέου θα αντιληφθεί ότι δεν έχει βαθμούς ελευθερίας και θα προσαρμοσθεί αναλόγως στις απαιτήσεις των διεθνών οίκων και των αγορών και θα δείξει κατά τρόπο δυναμικό ότι κινείται εδώ και τώρα στη λήψη άμεσης απόδοσης σκληρών μέτρων.

Αν τώρα τίποτε από αυτά δεν συμβεί, αν δηλαδή στις αρχές του νέου χρόνου η Ευρωπαϊκή Ενωση δείξει τη σημερινή ακαμψία απέναντι στο ελληνικό πρόβλημα και η κυβέρνηση επιμείνει στη γραμμή της, τότε σταδιακά θα οδεύσουμε προς την απόλυτη σύγκρουση και την καταστροφή. Οπως χαρακτηριστικά λένε εκείνοι που γνωρίζουν τα πράγματα, «αν ο κ. Παπανδρέου κάνει το λάθος και πιστέψει ότι θα έχει έτσι κι αλλιώς τους ευρωπαίους συμμάχους, τότε θα πάει να συναντήσει το ατύχημα».

Προφανώς δεν χρειάζεται να περιγράψουμε τι θα συμβεί ύστερα από τέτοια συνάντηση με το ατύχημα. Οι εξελίξεις θα είναι ανεξέλεγκτες, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο θα επέμβει, το εσωτερικό μέτωπο θα κλονισθεί και η εθνική μας κυριαρχία όντως θα απειληθεί.

Υποθέτουμε ότι αυτά είναι σε γνώση της κυβέρνησης και ότι ο κ. Παπανδρέου έχει εναλλακτικά σενάρια που θα τον απομακρύνουν σταθερά από τη ζώνη του ατυχήματος. Αν ωστόσο δεν έχει, καλόν είναι τούτες τις άγιες ημέρες να επεξεργασθεί μερικά, όχι μόνο για τη δική του ασφάλεια, αλλά για την ασφάλεια όλων μας.