Αναγνώριση με εξετάσεις ή πρακτική άσκηση

Για την ενσωμάτωση της Κοινοτικής Οδηγίας για τα Κολέγια έως το τέλος του έτους, δηλαδή εντός του Δεκεμβρίου, κινείται όλος ο μηχανισμός του υπουργείου Παιδείας, καθώς από τις πρώτες ημέρες του Ιανουαρίου θ’ αρχίσει να τρέχει το ευρωπαϊκό πρόστιμο. Τα χρήματα δεν είναι λίγα: 600.000 άπαξ και 15.000 ευρώ ημερησίως, για κάθε ημέρα καθυστέρησης.Ο λόγος γίνεται, πάντα, όχι για ακαδημαϊκή αναγνώριση πτυχίων, αλλά για αναγνώριση των επαγγελματικών δικαιωμάτων που απορρέουν από τους τίτλους σπουδών τους οποίους χορηγούν ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια που συνεργάζονται με Κολέγια τα οποία εδρεύουν στη χώρα μας. Η διαδικασία θα υπαχθεί στο Συμβούλιο Αναγνώρισης Επαγγελματικών Ισοτιμιών Τίτλων Εξωτερικού (ΣΑΕΙΤΕ) του υπουργείου Παιδείας, που είναι το αντίστοιχο του ΔΟΑΤΑΠ. Το μεν ΣΑΕΙΤΕ αφορά στα επαγγελματικά δικαιώματα, ο δε ΔΟΑΤΑΠ στην ακαδημαϊκή αναγνώριση τίτλων σπουδών εξωτερικού.

Η αναγνώριση επαγγελματικών δικαιωμάτων θα γίνεται κατόπιν εξετάσεων ή πρακτικής άσκησης, όπως προβλέπεται από την ευρωπαϊκή οδηγία. Είναι πιθανό ένας υποψήφιος να επιλέξει να κάνει πρακτική άσκηση, ενός έτους για παράδειγμα, ενώ άλλος να προτιμήσει να εξετασθεί στα μαθήματα που θα καθοριστούν, προκειμένου να επισπεύσει τη διαδικασία αναγνώρισης.

Το θέμα αφορά, σε πρώτη φάση, τους 30.000 αποφοίτους και δευτερευόντως τους 12.000 νυν σπουδαστές Κολεγίων, συνολικά δηλαδή 42.000 νέους. Η ισχύς της αναγνώρισης θα είναι αναδρομική, από το 1989. Μόλις, λοιπόν, ανάψει το «πράσινο φως», χιλιάδες απόφοιτοι θ’ αποταθούν στην αρμόδια αρχή και θα υποβάλουν αίτηση χορήγησης επαγγελματικών δικαιωμάτων.

Η διαδικασία προσκρούει στις έντονες αντιδράσεις της πανεπιστημιακής κοινότητας και των επιστημονικών φορέων, του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, του δικηγορικού, ιατρικού και όλων των εμπλεκόμενων συλλόγων. Το ζήτημα είναι ανοικτό επί μία 20ετία, αποτελεί «αγκάθι» για όλες τις κυβερνήσεις και προκαλεί πονοκέφαλο στην εκάστοτε πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας. Πρόκειται για «καυτή πατάτα» την οποία κάθε υπουργός κληροδοτεί στον επόμενο.

Το αμέσως προσεχές διάστημα τρία πράγματα θα συμβούν:
Το ένα είναι η προαναφερθείσα ενσωμάτωση στο εθνικό Δίκαιο της Κοινοτικής Οδηγίας για την αναγνώριση επαγγελματικών δικαιωμάτων. Βάσει της Οδηγίας αυτής, ένας απόφοιτος στην Ελλάδα θα έχει δικαίωμα να ασκήσει το αντίστοιχο προς τις σπουδές του επάγγελμα, όπως και σε κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Δεν θα μπορεί, ωστόσο, να παρακολουθήσει μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών σε ελληνικό ΑΕΙ ούτε να συμμετάσχει ως πτυχιούχος σε διαγωνισμό του ΑΣΕΠ για διορισμό στο Δημόσιο. Τα δικαιώματα αυτά απορρέουν μόνο από ακαδημαϊκή αναγνώριση του τίτλου σπουδών, κάτι που εν προκειμένω δεν προβλέπεται.
Το δεύτερο είναι η ανάκληση των αδειών λειτουργίας των 33 (40 μαζί με τα παραρτήματά τους) Κολεγίων, την οποία προανήγγειλε αλλά δεν έκανε ακόμη πράξη η κυρία Διαμαντοπούλου. Οι άδειες που χορηγήθηκαν προεκλογικά δεν έχουν επί του παρόντος ανακληθεί, αν και, όπως αναφέρουν έγκυρες πληροφορίες της «Α.τ.Κ.» μέσα από το υπουργείο Παιδείας, μόνο 5-6 από τα Κολέγια αυτά κρίνεται ότι πληρούν όλες τις προδιαγραφές και θεωρούνται επαρκή. Οι ιδιοκτήτες Κολεγίων, από την πλευρά τους, καθιστούν σαφές ότι, εφόσον η υπουργός εμμείνει στη σχετική απόφαση, θα προσφύγουν στη Δικαιοσύνη, θα υποβάλουν μηνύσεις και θα εγείρουν αξιώσεις αποζημιώσεων. Μιλώντας στην «Α.τ.Κ.» ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Κολεγίων Κωνσταντίνος Καρκανιάς προειδοποίησε ότι «δεν θα δεχθούμε την ανάκληση των αδειών, γιατί τα Κολέγια ξεκίνησαν το ακαδημαϊκό έτος με βάση τις άδειες αυτές, προσέλαβαν ή διέκοψαν συμβάσεις με διδάσκοντες εφαρμόζοντας τη σχετική νομοθεσία και ανακοίνωσαν σε όλους τους σπουδαστές τους τα νέα δεδομένα. Σε περίπτωση που το υπουργείο προχωρήσει, θα χρησιμοποιήσουμε όλα τα ένδικα μέσα, τόσο εντός της Ελλάδας όσο και στο εξωτερικό, για να πετύχουμε την ακύρωση ή την αναστολή των ανακλήσεων».

Το επόμενο βήμα για το υπουργείο είναι η διενέργεια αυστηρών ελέγχων, οι οποίοι ενδεχομένως δεν θα περιορίζονται στις υποδομές, αλλά θα επεκτείνονται σε θέματα εκπαιδευτικής επάρκειας. Στην τελευταία Σύνοδο υπουργών Παιδείας στις Βρυξέλλες, η Άννα Διαμαντοπούλου ζήτησε να υπάρξει «ευρωπαϊκή ομπρέλα» πάνω από τα Κολέγια, να μπορεί δηλαδή η χώρα να ελέγχει την αυθεντικότητα του παραρτήματος και να διαπιστώνει ότι αυτό δεν είναι «μαϊμού». Το ζήτημα θα συζητηθεί εκ νέου σε προσεχή Σύνοδο. Σύμφωνα με τα ισχύοντα σήμερα η δυνατότητα παρέμβασης του ελληνικού κράτους περιορίζεται σε ζητήματα κτιριακών εγκαταστάσεων, ενώ τα προγράμματα σπουδών μπορούν να ελέγχονται μόνο από το μητρικό Πανεπιστήμιο.

Το τρίτο θέμα είναι η αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου. Έως την άνοιξη του 2010 θα έχει ψηφιστεί το νέο νομοσχέδιο, που θα ρυθμίζει θέματα των Κολεγίων. Σύμφωνα με αυτό, όπως ανακοίνωσε η υπουργός στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής, τα Κολέγια… αλλάζουν όνομα.

Θα ονομάζονται και πάλι Κέντρα Ελευθέρων Σπουδών, ενώ η αρμοδιότητα για την αδειοδότησή τους θα ανατεθεί στο Εθνικό Κέντρο Πιστοποίησης και Επαγγελματικής Κατάρτισης. Ζητούμενο είναι εάν θα θεσμοθετηθούν ουσιαστικοί έλεγχοι στα προγράμματα σπουδών και στο εκπαιδευτικό προσωπικό, κάτι το οποίο πάντως αντιβαίνει στις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. «Τώρα υπάρχει νομικό κενό» τονίζουν πηγές του υπουργείου Παιδείας και προσθέτουν ότι το όλο θέμα είναι υπό νομική διερεύνηση, ώστε να εξετασθούν ενδελεχώς όλες οι πτυχές του.