Πώς «μετράει» η προσωπικότητα των Πολιτικών στην κάλπη

Πώς «μετράει» η προσωπικότητα των Πολιτικών στην κάλπη

Συμβούλου Επιχειρήσεων διδάκτορος Οργανωσιακής Ψυχολογίας


Πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι η σύνθεση της προσωπικότητας ενός πολιτικού μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο που τον/τη βλέπουν οι ψηφοφόροι και βεβαίως, τις ψήφους που θα πάρει. Σε γενικές γραμμές, ο ψηφοφόρος επιθυμεί να «ταυτιστεί» με την προσωπικότητα του πολιτικού που επιλέγει, δηλαδή ψηφίζει ηγέτες που εκφράζουν και αντικατοπτρίζουν τον χαρακτήρα του και τις αξίες που πιστεύει.

Σήμερα, η μέτρηση της προσωπικότητας γίνεται ως επί το πλείστον με βάση το μοντέλο των «5 μεγάλων παραγόντων» (Big-Five Model), όπου οι άνθρωποι κατατάσσονται σύμφωνα με τη βαθμολογία τους στις πέντε βασικές διαστάσεις: (1) Εξωστρέφεια - ενέργεια - δυναμισμός (2) Οργανωτικότητα - ευσυνειδησία - «νοικοκυροσύνη», επιμονή στους στόχους (3) Φιλικότητα - συμπονετικότητα - ανθρωπιά - καλοσύνη (4) Συναισθηματική σταθερότητα (πραότητα, μη παρορμητικότητα, μη επιθετικότητα, μη νευρικότητα) και (5) Ανοιχτότητα στην εμπειρία - κουλτούρα (καινοτομία, φαντασία, δημιουργικότητα, «καλλιτεχνικό -φιλοσοφικό πνεύμα»).

Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέροντα τα ευρήματα ερευνών που δείχνουν ότι οι μεν αριστερόστροφοι ψηφοφόροι προτιμούν πολιτικούς με υψηλά σκορ στη «φιλικότητα-συμπονετικότητα» και την «ανοιχτότητα στην εμπειρία-κουλτούρα», ενώ οι δεξιόστροφοι ψηφοφόροι δίδουν μεγάλη βαρύτητα στην «εξωστρέφεια-ενέργεια-δυναμισμό» των υποψηφίων και στην «οργανωτικότητα-ευσυνειδησία».

Παρ' όλα αυτά, έχει βρεθεί ότι ο δεύτερος παράγοντας (της οργανωτικότητας) είναι ζητούμενος από τους ψηφοφόρους όλων των κομμάτων, γι’ αυτό και ονομάστηκε «ο χρυσός παράγων». Ακόμη, ο παράγοντας αυτός δείχνει κατά πόσο κάποιος μπορεί να παράγει συγκροτημένο (κυβερνητικό) έργο στην πράξη.

Επίσης, έχει βρεθεί ότι οι ψηφοφόροι «αξιολογούν» τις προσωπικότητες των πολιτικών μέσω λεκτικών και μη λεκτικών μηνυμάτων (γλώσσα του σώματος), για παράδειγμα ένας πολιτικός που διακόπτει συνεχώς τους άλλους ή είναι ειρωνικός σε ένα τηλεοπτικό πάνελ, αποφεύγει την κάμερα, και δεν χαμογελά, δείχνει χαμηλή «φιλικότητα», επίσης ένας πολιτικός που δείχνει ανέκφραστος, πολύ συγκρατημένος, είναι αδιάφορος για όσα λέει ο συνομιλητής του και δεν εμβαθύνει σε ένα θέμα, δείχνει χαμηλή βαθμολογία στον παράγοντα «ανοιχτότητα στην εμπειρία-κουλτούρα» (και έτσι χάνει τους αριστερόστροφους ψηφοφόρους).

Φυσικά, ο ιδανικός ηγέτης, αυτός που θα έπαιρνε το 60% (!) των ψήφων στις επερχόμενες εκλογές, θα πρέπει να συνδυάζει σε υψηλό βαθμό και τους πέντε παράγοντες της προσωπικότητας που αναφέραμε. Επίσης, το προφίλ του ηγέτη που προκρίνεται κάθε φορά, σχετίζεται με τα εκάστοτε κυρίαρχα θέματα της οικονομικο-πολιτικής σκηνής όπως αυτά προβάλλονται (κυρίως) από την τηλεόραση και τα ΜΜΕ.

Αν θεωρήσουμε ότι σήμερα το μείζον ζήτημα της κοινωνίας είναι η οικονομική κρίση, η ακρίβεια, η ανασφάλεια για το μέλλον κ.λπ., τότε το μοντέλο του ιδανικού πολιτικού θα ήταν αυτό του «καλού, έντιμου και συγκροτημένου λογιστή» ή του «εργατικού μηχανικού» που παράλληλα όμως επιδεικνύει υψηλό πολιτικό δυναμισμό και «ενέργεια» (απηχούν κυρίως στους δεξιόστροφους ψηφοφόρους) και επίσης «φιλικότητα-ανθρωπιά» και «κουλτούρα-καινοτομία» (απηχούν κυρίως στους αριστερόστροφους ψηφοφόρους). Ακόμη, σε περιόδους γενικευμένης ανασφάλειας και αίσθησης του πολίτη ότι «είναι απροστάτευτος από παντού», το κυρίαρχο πολιτικό μοντέλο θα ήταν αυτό του ικανού ηγέτη ως «ισχυρού άνδρα».

Το γεγονός ότι τέτοιος πολιτικός σήμερα δεν εμφανίζεται (που να τα έχει όλα αυτά), εξηγεί τη δυσκολία των ψηφοφόρων να αποφασίσουν, την αποχή από τις κάλπες, την απογοήτευση του κόσμου, την έλλειψη οράματος και την αποδιοργάνωση της κοινωνίας μας γενικότερα.