«Βραδεία και αναιμική ανάκαμψη» βλέπει ο Ρουμπίνι

Ο οικονομολόγος που προέβλεψε την κρίση εκτιμά ότι τα χρηματιστήρια αποκτούν χαρακτηριστικά φούσκας και προβλέπει διόρθωση
Μη με αποκαλείτε «Δόκτορα Καταστροφή» (Dr. Doom), προτιμώ το «Δόκτωρ Ρεαλιστής» δήλωσε χθες στην Αθήνα ο αμερικανός οικονομολόγος Νουριέλ Ρουμπίνι, καθηγητής του Stern Βusiness School της Νέας Υόρκης. Το προσωνύμιο «Dr. Doom» τον ακολουθεί παντού και του το «κόλλησαν» οι μεγαλύτερες οικονομικές εφημερίδες του πλανήτη όπως η «Wall Steet Journal» και οι «Financial Τimes». Ο λόγος; Οι δυσοίωνες αλλά όπως αποδείχτηκε εξαιρετικά ακριβείς προβλέψεις που είχε κάνει το 2006 για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας προς τη σημερινή κρίση. Στη διάρκεια της καριέρας του, ο γεννημένος στην Κωνσταντινούπολη το 1959 οικονομολόγος έχει διατελέσει σύμβουλος της Παγκόσμιας Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ). Ο αναλυτής που προέβλεψε την «καταστροφή» προβλέπει τώρα «αργή και αναιμική ανάκαμψη», η οποία θα ξεκινήσει πιθανότατα από το πρώτο τρίμηνο του 2010, αλλά προειδοποιεί για έντονη αστάθεια τουλάχιστον ταεπόμενα δύο χρόνια. Για τη χώρα μας εκτιμά συρρίκνωση του ΑΕΠ από 1% ως 4% το 2009. «Δεν θα καταλήξουμε σε άλλη μια Μεγάλη Υφεση. Κυρίως γιατί μάθαμε το μάθημά μας από τη δεκαετία του 1930 και τα μέτρα που ελήφθησαν για τη νομισματική, τη δημοσιονομική πολιτική και τις τράπεζες μας απομακρύνουν πλέον από τον κίνδυνο αυτόν» τόνισε μιλώντας σε δημοσιογράφους λίγο μετά την ολοκλήρωση της δεύτερης ημέρας του 8ου Συνεδρίου Οικονομικών Διευθυντών που διοργάνωσε στην Αθήνα η ΚΡΜG. «Ευτυχώς δημιουργήσαμε ένα νέο σύστημα επίβλεψης και ρύθμισης μέσω παγκόσμιων οικονομικών θεσμών το οποίο μπορεί να αποτρέψει μια νέα φούσκα τοξικών προϊόντων» πρόσθεσε, δίνοντας έτσι ένα αισιόδοξο μήνυμα.

Το ράλι του πετρελαίου
Απατώντας σε ερώτηση του «Βήματος» για το αν το ράλι στις αγορές εμπορευμάτων και στα χρηματιστήρια έχει χαρακτηριστικά φούσκας εν μέσω κρίσης, εκτίμησε ότι όσα συμβαίνουν στις αγορές εμπορευμάτων δεν δικαιολογούνται από τα θεμελιώδη στοιχεία της παγκόσμιας οικονομίας και ότι το ράλι των χρηματιστηρίων είναι υπερβολικό με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα. Συγκεκριμένα, προέβλεψε ότι η τιμή του πετρελαίου θα φθάσει στα 100 δολάρια το βαρέλι το 2010, λόγω της μεγάλης ρευστότητας. «Αν οι τιμές του πετρελαίου αγγίξουν τα 100 δολάρια ως το τέλος του έτους, αυτό θα προκαλέσει αρνητικό σοκ στην παγκόσμια οικονομία και θα επιβραδύνει την πορεία προς την ανάκαμψη» τόνισε.

Για τα χρηματιστήρια υπογράμμισε ότι «το σημερινό ράλι στην αμερικανική και στις παγκόσμιες αγορές εξηγείται μόνο κατά ένα μέρος από τη βελτίωση των θεμελιωδών δεδομένων», προσθέτοντας ότι είναι λογικό να βελτιώνεται το ψυχολογικό κλίμα όσο βλέπουμε φως στην άκρη του τούνελ και πλησιάζουμε στην ανάκαμψη. Πρόσθεσε ωστόσο ότι «το ράλι είναι για πολλούς λόγους υπερβολικό και η ψυχολογία μπορεί να χαλάσει εκ νέου, αφού οι αγορές “τρέχουν” πιο γρήγορα από τα πραγματικά στοιχεία». Εξήγησε ότι «η μεγάλη ρευστότητα και όχι τα πραγματικά μακροοικονομικά στοιχεία είναι σε μεγάλο βαθμό τα αιτία του ράλι στα χρηματιστήρια και στις αγορές εμπορευμάτων».

Δύο χρόνια υπομονή
Στην παρουσίασή του έκανε λόγο για ορίζοντα δύο ετών για την πλήρη εκτόνωση της κρίσης, αλλά υπογράμμισε ότι τα πράγματα σήμερα δείχνουν καλύτερα απ΄ ό,τι μόλις πριν από έξι μήνες. «Σε τρία χρόνια από σήμερα θα μπούμε, αν όλα πάνε καλά, σε φάση διατηρήσιμης ανάπτυξης στις ανεπτυγμένες οικονομίες και στις αναδυόμενες αγορές» υποστήριξε. Μιλώντας για τις χώρες που διαμορφώνουν ισορροπίες στην παγκόσμια οικονομία, ανέφερε ότι η Κίνα χρειάζεται να καλλιεργήσει εσωτερική κατανάλωση για τα προϊόντα που παράγει η ίδια και να μη στηρίζεται μόνο στις εξαγωγές. Για το 2009 προέβλεψε ότι η ανάπτυξη της Κίνας θα περιοριστεί στο 6% από 10% που ήταν πέρυσι. Προέβλεψε 1% ανάπτυξη για τις ΗΠΑ και 0% για την Ευρώπη το 2010. Στους επενδυτές συνέστησε να αποταμιεύουν και σε άλλα νομίσματα πέρα από το δολάριο, καθώς προβλέπει σταδιακή υποχώρηση της δύναμής του.

Είδε το κακό να έρχεται
Ο 50χρονος καθηγητής εβραϊκής καταγωγής (γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη και έχει μεγαλώσει στην Τουρκία, στο Ιράν και στην Ιταλία) διετέλεσε μέλος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων του προέδρου των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον την περίοδο 1998-1999, μια εποχή που η αμερικανική οικονομία κάλπαζε. Σήμερα θεωρείται ο πρώτος οικονομολόγος που προέβλεψε έγκαιρα τη χειρότερη ύφεση των τελευταίων δεκαετιών την οποία διανύει αυτή την περίοδο η παγκόσμια οικονομία. Σύμφωνα με τους «Νew Υork Τimes», είχε τη φήμη «πεσιμιστή» πολύ πριν από την πρόβλεψη που τον έκανε παγκοσμίως γνωστό και του χάρισε μόνιμη θέση στην πινακοθήκη των κεντρικών προσώπων της κρίσης τα οποία θα μνημονεύουν οι ιστορικοί του μέλλοντος.

Στις 7 Σεπτεμβρίου του 2006 ο Ρουμπίνι ανέβηκε στο βήμα ενώπιον οικονομολόγων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) και τους ανακοίνωσε ορθά- κοφτά ότι μια μεγάλη κρίση βρισκόταν στον άμεσο ορίζοντα. Τους επόμενους μήνες αλλά και τα επόμενα χρόνια προειδοποιούσε ότι οι ΗΠΑ θα βίωναν μια στεγαστική κρίση η οποία συμβαίνει μόνο μία φορά στη ζωή ενός ανθρώπου, έκανε λόγο για πετρελαϊκό σοκ, κατάρρευση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης και τελικά μια βαθιά ύφεση. Σκιαγράφησε δε τη σειρά των γεγονότων με μεγάλη ακρίβεια, από τις απώλειες που θα προκαλούσαν στις τράπεζες τα «τοξικά» προϊόντα ως την ασφυξία που έπληξε το παγκόσμιο σύστημα. Ο «απαισιόδοξος» καθηγητής «έπεσε μέσα» και κέρδισε δίκαια το προσωνύμιο «Δρ Καταστροφή».