Μια φωνή από κρύσταλλο

Tης Μαριαννας Τζιαντζη

«Το τραγούδι προσέθετε στη ζωή μας ποιότητα και πλούτο», λέει η σπουδαία τραγουδίστρια Ελίζα Μαρέλλι στην εκπομπή του Κώστα Μπλιάτκα «Εκ του πλησίον» (ΕΤ3, σε επανάληψη), αναφερόμενη στις δεκαετίες του ’50 και του ’60. Χρόνια της φτώχειας, της μετανάστευσης, των πολιτικών διώξεων, του φόβου, χρόνια μιας Δημοκρατίας που αγκομαχούσε, αλλά και χρόνια που έδωσαν τραγούδια που άντεξαν στον χρόνο. Ετσι αντέχει και η κρυστάλλινη φωνή της Ελίζας Μαρέλλι που τραγούδησε α καπέλα και με εντυπωσιακή δύναμη και ευαισθησία τη «Ρεζεντά» και τα «Δυο πράσινα μάτια».

Η Ελίζα Μαρέλλι βγήκε στη δισκογραφία το ’50, 14 χρόνων κοριτσάκι, και είχε την τύχη να διασταυρωθεί με μεγάλους δημιουργούς, όπως τον Σουγιούλ και τον Μωράκη. Αν και πολύ πιο νέα από τη Σοφία Βέμπο ή τη Δανάη, ανήκει στη χορεία των μεγάλων ερμηνευτριών του ελαφρού τραγουδιού εκείνης της εποχής. Εκείνες οι καλλιτέχνιδες δεν ήταν προϊόντα και βεντέτες, αλλά λαϊκά ινδάλματα - μια ιδιότητα που είχαν κατακτήσει με το σπαθί τους χωρίς μάνατζερ και στυλίστες, χωρίς να απασχολούν τις κουτσομπολίστικες εκπομπές ή τα «γκόσιπ» περιοδικά με τους έρωτες, τα διαζύγια, τις εγκυμοσύνες τους ή τις διακοπές τους στη Μύκονο.

Καλοχτενισμένη, καλοντυμένη, ευγενική αλλά συγκρατημένη, η Ελίζα Μαρέλλι στο στούντιο έδινε την εντύπωση μιας κυρίας της παλιάς σχολής, μιας κυρίας που δεν έχει απαρνηθεί τα όνειρα της νιότης της και είναι έτοιμη να πετάξει ξανά. Για πολλά χρόνια είχε διακόψει την καριέρα της ώστε να αναθρέψει τα τρία παιδιά της, ενώ αναγνωρίζει πως ό,τι έγινε το χρωστά στους γονείς της. «Toυς κρατάω για πάντα στους κήπους της καρδιάς μου», λέει με φυσικότητα. (Αλήθεια πόσοι μπορούμε να ξεστομίσουμε μια τέτοια φράση και να μην ηχεί βαρύγδουπη και μελοδραματική;)

Ποτέ δεν τραγούδησε σε νυχτερινό κέντρο και οι δημόσιες εμφανίσεις της ήταν μόνο σε φιλανθρωπικές εκδηλώσεις. Η καριέρα της στηρίχτηκε αποκλειστικά στη δισκογραφία και στο ραδιόφωνο. Εκανε «ωραίες εκπομπές» με τον Θάνο Κωτσόπουλο που απήγγειλλε ποιήματα κι εκείνη τραγουδούσε. Επίσης, έκανε εκπομπές μαζί με σπουδαίους ηθοποιούς, όπως τη Μαρίκα Κρεβατά, την Καίτη Ντιριντάουα, τον Γαβριηλίδη, τον Αυλωνίτη, εκείνοι σε σκετσάκια κι εκείνη στο τραγούδι. Κρίμα που αυτοί οι θησαυροί, αυτές οι ραδιοφωνικές επιθεωρήσεις δεν διασώζονται.

Αξίζει να γνωρίζουμε, έστω και μέσω της τηλεόρασης, προσωπικότητες σαν την Ελίζα Μαρέλλι: για ό,τι έζησαν, για ό,τι πρόσφεραν στον ελληνικό λαϊκό πολιτισμό, που οργανικό κομμάτι του είναι και το «ελαφρό» τραγούδι, για ό,τι έχουν να μας διδάξουν με το ήθος τους, ακόμα και αν το είδος του τραγουδιού που υπηρέτησαν δεν εκφράζει τη δική μας εποχή.

Και σήμερα αναζητούμε το τραγούδι που θα προσθέσει στη ζωή μας «ποιότητα και πλούτο» - και αν δεν το βρίσκουμε εύκολα είναι γιατί η ποιότητα συχνά ταυτίζεται με το «δήθεν» και επειδή ξεχνάμε πού βρίσκεται ο αληθινός πλούτος.

Μια μικρή παρατήρηση: το επώνυμο Μαρέλλι, υποθέτουμε καλλιτεχνικό ψευδώνυμο, έγινε στα δελτία Τύπου της ΕΤ3 «Μαρέλη» και έτσι το αναπαρήγαγαν σχεδόν όλες οι τηλεοπτικές στήλες. Μα δεν αξίζει μια Μαρέλλι να γράφεται σωστά το όνομά της;