Τετάρτη 30 Δεκεμβρίου 2009
Τρίτη 29 Δεκεμβρίου 2009
"Κόπηκε" η ημιαργία της παραμονής
Η παραδοσιακή ημιαργία της παραμονής της Πρωτοχρονιάς για τους υπαλλήλους του δημοσίου, "κόπηκε" με εντολή Ραγκούση. Ετσι οι δημόσιες υπηρεσίες θα παραμείνουν ανοικ
τές ώς τις 15:00
Η παραδοσιακή ημιαργία της παραμονής της Πρωτοχρονιάς για τους υπαλλήλους του δημοσίου, "κόπηκε" με εντολή Ραγκούση. Ετσι οι δημόσιες υπηρεσίες θα παραμείνουν ανοικτές ώς τις 15.00 για την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών, σύμφωνα με εγκύκλιο του υπουργού Εσωτερικών.
Αναλυτικά η εγκύκλιος του υπουργού Εσωτερικών η οποία απευθύνεται προς όλες τις Δημόσιες Υπηρεσίες:
"Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου δεύτερου του Ν. 1157/1981 (ΦΕΚ 126/Α), η παραμονή του Νέου Έτους είναι ημέρα ημιαργίας για τις δημόσιες υπηρεσίες και η εργασία τους διακόπτεται στις 13:00.
Κόπηκε η ημιαργία της παραμονής
Πολλές υπηρεσίες όμως, έχουν θέσει ως καταληκτική ημερομηνία διαδικασιών αρμοδιότητάς τους, όπως πληρωμές, υποβολή αιτήσεων και δικαιολογητικών κ.λ.π. την 31η Δεκεμβρίου του τρέχοντος έτους. Προκειμένου να διευκολυνθούν οι πολίτες στη διεκπεραίωση αυτών των υποθέσεών τους, πρέπει οι εν λόγω υπηρεσίες να λειτουργήσουν την 31η Δεκεμβρίου 2009 μέχρι το πέρας του ωραρίου. Εξάλλου, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 29 του Υπαλληλικού Κώδικα (Ν. 3528/2007), οι υπάλληλοι οφείλουν να εργασθούν πέραν του ωραρίου εργασίας ή σε μη εργάσιμες ημέρες, εφόσον έκτακτες και εξαιρετικές ανάγκες το επιβάλλουν.
Κατόπιν αυτού, οι ανωτέρω υπηρεσίες, καλούνται να εκδώσουν ανακοίνωση, με την οποία θα ενημερώνουν το κοινό ότι κατά την Παραμονή του νέου έτους θα είναι ανοιχτές για τις συγκεκριμένες συναλλαγές με τους πολίτες μέχρι τις 15.00.
Τα Υπουργεία και οι Περιφέρειες παρακαλούνται να διαβιβάσουν την παρούσα εγκύκλιο στους φορείς που εποπτεύουν και η Διεύθυνση Οργάνωσης και Λειτουργίας Ο.Τ.Α του ΥΠ.ΕΣ.Α & Η.Δ στους Ο.Τ.Α α΄ βαθμού".
Η παραδοσιακή ημιαργία της παραμονής της Πρωτοχρονιάς για τους υπαλλήλους του δημοσίου, "κόπηκε" με εντολή Ραγκούση. Ετσι οι δημόσιες υπηρεσίες θα παραμείνουν ανοικτές ώς τις 15.00 για την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών, σύμφωνα με εγκύκλιο του υπουργού Εσωτερικών.
Αναλυτικά η εγκύκλιος του υπουργού Εσωτερικών η οποία απευθύνεται προς όλες τις Δημόσιες Υπηρεσίες:
"Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου δεύτερου του Ν. 1157/1981 (ΦΕΚ 126/Α), η παραμονή του Νέου Έτους είναι ημέρα ημιαργίας για τις δημόσιες υπηρεσίες και η εργασία τους διακόπτεται στις 13:00.
Κόπηκε η ημιαργία της παραμονής
Πολλές υπηρεσίες όμως, έχουν θέσει ως καταληκτική ημερομηνία διαδικασιών αρμοδιότητάς τους, όπως πληρωμές, υποβολή αιτήσεων και δικαιολογητικών κ.λ.π. την 31η Δεκεμβρίου του τρέχοντος έτους. Προκειμένου να διευκολυνθούν οι πολίτες στη διεκπεραίωση αυτών των υποθέσεών τους, πρέπει οι εν λόγω υπηρεσίες να λειτουργήσουν την 31η Δεκεμβρίου 2009 μέχρι το πέρας του ωραρίου.
Κατόπιν αυτού, οι ανωτέρω υπηρεσίες, καλούνται να εκδώσουν ανακοίνωση, με την οποία θα ενημερώνουν το κοινό ότι κατά την Παραμονή του νέου έτους θα είναι ανοιχτές για τις συγκεκριμένες συναλλαγές με τους πολίτες μέχρι τις 15.00.
Τα Υπουργεία και οι Περιφέρειες παρακαλούνται να διαβιβάσουν την παρούσα εγκύκλιο στους φορείς που εποπτεύουν και η Διεύθυνση Οργάνωσης και Λειτουργίας Ο.Τ.Α του ΥΠ.ΕΣ.Α & Η.Δ στους Ο.Τ.Α α΄ βαθμού".
Η ανάδειξη ενός… άλλου χριστιανισμού
Η δημοσιογράφος που εξέφραζε έκπληξη για την ύπαρξη μιας Εκκλησίας με κοινωνικό και όχι ατομικό και κερδοσκοπικό χαρακτήρα, στην «Ελευθεροτυπία», είναι μια πολίτης από τους πάρα πολλούς που γνωρίζει το χριστιανισμό μέσα από τις παραμορφωτικές πλάνες που σώρευσε στην Ελλάδα η άγνοια των κληρικών που διαμορφώθηκε στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, των Κοτζαμπάσηδων και των αλλεπάλληλων δικτατοριών του περασμένου αιώνα, με αποκορύφωμα τον εμφύλιο και το μοιραίο αστυνομικό κράτος που τον διαδέχθηκε.
Έτσι είναι μοιραίο να γνωρίζει μια παραποιημένη Εκκλησία. Όμως αυτό δεν είναι ο Χριστιανισμός, όπως τον γνώρισε η παράδοση των πρώτων και γνησιότερων χριστιανικών χρόνων, ούτε εκείνος που εμφανίζεται στα κείμενα των Αποστόλων και στο ίδιο το Ευαγγέλιο.
Κάποιοι έκαναν το μοιραίο σφάλμα να συγκρίνουν το γνήσιο χριστιανισμό με ανθρώπινες φιλοσοφίες όπως το Μαρξισμό, ενώ άλλοι να τον θεωρήσουν δεκανίκι του κοτζαμπασισμού και του πρώιμου καπιταλισμού, στηριζόμενοι σε πραγματικές καταγγελίες του Μακρυγιάννη και άλλων αγωνιστών της εθνικής απελευθέρωσης.
Όλοι μαζί αγνοούσαν -δίκαια ίσως- τον πραγματικό χριστιανισμό. Υπάρχουν όμως και κληρικοί που αναδεικνύουν αυτόν το Χριστιανισμό, δημιουργώντας έκπληξη σε όσους έμαθαν το συμβατικό και κοινωνικά αποστεωμένο «χριστιανισμό» των ηθικιστών και εκμεταλλευτών της ευπιστίας των πολλών.
Click here to find out more!
Αυτοί τονίζουν: «Ο Ευαγγελιστής Λουκάς μάς διασώζει ότι ο πρώτος χριστιανός δε διατηρούσε ατομική ιδιοκτησία μετά την ένταξή του στην εκκλησιαστική κοινότητα. Είχαν τα πάντα κοινά και ο καθένας έπαιρνε ό,τι χρειαζόταν. Έτσι δεν υπήρχε κανείς ενδεής. Η πρόταση αυτή μπορεί και σήμερα άμεσα να εφαρμοστεί.
Αυτό που χαρακτηρίζει το χριστιανισμό του Ευαγγελίου, είναι το ενδιαφέρον του για την οικοδόμηση της κοινωνίας της αγάπης… Ο χριστιανός απευθύνεται στον άνθρωπο όχι ως άτομο αλλά ως πρόσωπο.
Χρειάζεται να απαρνηθούμε τον εαυτό μας και να αγαπήσουμε παράφορα τον άλλο. Αυτόν που δεν γνωρίσαμε ακόμη, αυτόν που έχει ανάγκη. Στο πρόσωπο του πάσχοντος βλέπουμε τον Χριστό. Τέτοια επανάσταση, δε σημαίνει αιματοκύλισμα, αλλά ποιοτικό άλμα προς τα εμπρός. Δεν μιλάμε για διανομή του πλούτου, αλλά για δυνατότητα πρόσβασης διά της κοινοκτημοσύνης στον κοινό πλούτο όλων. Εμπόδια σ’ αυτήν την ενότητα είναι η ταξική κοινωνία, ο εθνικισμός, οι διακρίσεις ανάλογα με το φύλο, τη φυλή, τη θρησκεία. Η πάλη για την άρση αυτών των εμποδίων πρέπει να γίνει λόγος ύπαρξης για τον καθένα που θέλει να λέγεται χριστιανός». Όσοι δεν ξέρουν την αλήθεια εκπλήσσονται, αλλά η αλήθεια υπάρχει.
Η δημοσιογράφος που εξέφραζε έκπληξη για την ύπαρξη μιας Εκκλησίας με κοινωνικό και όχι ατομικό και κερδοσκοπικό χαρακτήρα, στην «Ελευθεροτυπία», είναι μια πολίτης από τους πάρα πολλούς που γνωρίζει το χριστιανισμό μέσα από τις παραμορφωτικές πλάνες που σώρευσε στην Ελλάδα η άγνοια των κληρικών που διαμορφώθηκε στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, των Κοτζαμπάσηδων και των αλλεπάλληλων δικτατοριών του περασμένου αιώνα, με αποκορύφωμα τον εμφύλιο και το μοιραίο αστυνομικό κράτος που τον διαδέχθηκε.
Έτσι είναι μοιραίο να γνωρίζει μια παραποιημένη Εκκλησία. Όμως αυτό δεν είναι ο Χριστιανισμός, όπως τον γνώρισε η παράδοση των πρώτων και γνησιότερων χριστιανικών χρόνων, ούτε εκείνος που εμφανίζεται στα κείμενα των Αποστόλων και στο ίδιο το Ευαγγέλιο.
Κάποιοι έκαναν το μοιραίο σφάλμα να συγκρίνουν το γνήσιο χριστιανισμό με ανθρώπινες φιλοσοφίες όπως το Μαρξισμό, ενώ άλλοι να τον θεωρήσουν δεκανίκι του κοτζαμπασισμού και του πρώιμου καπιταλισμού, στηριζόμενοι σε πραγματικές καταγγελίες του Μακρυγιάννη και άλλων αγωνιστών της εθνικής απελευθέρωσης.
Όλοι μαζί αγνοούσαν -δίκαια ίσως- τον πραγματικό χριστιανισμό. Υπάρχουν όμως και κληρικοί που αναδεικνύουν αυτόν το Χριστιανισμό, δημιουργώντας έκπληξη σε όσους έμαθαν το συμβατικό και κοινωνικά αποστεωμένο «χριστιανισμό» των ηθικιστών και εκμεταλλευτών της ευπιστίας των πολλών.
Click here to find out more!
Αυτοί τονίζουν: «Ο Ευαγγελιστής Λουκάς μάς διασώζει ότι ο πρώτος χριστιανός δε διατηρούσε ατομική ιδιοκτησία μετά την ένταξή του στην εκκλησιαστική κοινότητα. Είχαν τα πάντα κοινά και ο καθένας έπαιρνε ό,τι χρειαζόταν. Έτσι δεν υπήρχε κανείς ενδεής. Η πρόταση αυτή μπορεί και σήμερα άμεσα να εφαρμοστεί.
Αυτό που χαρακτηρίζει το χριστιανισμό του Ευαγγελίου, είναι το ενδιαφέρον του για την οικοδόμηση της κοινωνίας της αγάπης… Ο χριστιανός απευθύνεται στον άνθρωπο όχι ως άτομο αλλά ως πρόσωπο.
Χρειάζεται να απαρνηθούμε τον εαυτό μας και να αγαπήσουμε παράφορα τον άλλο. Αυτόν που δεν γνωρίσαμε ακόμη, αυτόν που έχει ανάγκη. Στο πρόσωπο του πάσχοντος βλέπουμε τον Χριστό. Τέτοια επανάσταση, δε σημαίνει αιματοκύλισμα, αλλά ποιοτικό άλμα προς τα εμπρός. Δεν μιλάμε για διανομή του πλούτου, αλλά για δυνατότητα πρόσβασης διά της κοινοκτημοσύνης στον κοινό πλούτο όλων. Εμπόδια σ’ αυτήν την ενότητα είναι η ταξική κοινωνία, ο εθνικισμός, οι διακρίσεις ανάλογα με το φύλο, τη φυλή, τη θρησκεία. Η πάλη για την άρση αυτών των εμποδίων πρέπει να γίνει λόγος ύπαρξης για τον καθένα που θέλει να λέγεται χριστιανός». Όσοι δεν ξέρουν την αλήθεια εκπλήσσονται, αλλά η αλήθεια υπάρχει.
Libellés :
Γράφει ο Κ. Σ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ
Εξεταστικές Επιτροπές: Θεάματα χωρίς άρτον
Ανεξαρτήτως πολιτικής τοποθέτησης, όλοι αναρωτιούνται για ποιο λόγο αποφασίστηκε τώρα να ανοίξουν ξανά σκανδαλώδεις υποθέσεις του παρελθόντος και να διερευνηθούν από εξεταστικές επιτροπές της Βουλής αδικήματα που αποδεδειγμένα και δια της κοινής λογικής έβλαψαν το δημόσιο συμφέρον, αλλά έχουν παραγραφεί ως προς τις ποινικές ευθύνες εμπλεκομένων πολιτικών προσώπων.
Θα χαθεί τζάμπα χρόνος, δεν θα βγει τίποτε. Αλλά θα δοθεί άφθονο θέαμα στο λαό, για να ξεχνάει τον πόνο του την ώρα που θα δέχεται τα σκληρά χτυπήματα της λιτότητας σε συνδυασμό με άλλη μια φοροεπιδρομή. Επικοινωνιακό το τέχνασμα, αλλά όποιος σκάβει το λάκκο του άλλου κινδυνεύει πάντα να πέσει ο ίδιος μέσα. Μπορεί δηλαδή η όλη υπόθεση να αποδειχθεί μπούμεραγκ. Ακούγοντας δηλαδή ο λαός τις «αποκαλύψεις» και όλα εκείνα τα σκάνδαλα διά των οποίων έγινε ασύστολη διασπάθιση δημοσίου χρήματος, να θυμηθεί τους υπευθύνους για τα δεινά του και να τους πάρει με τις πέτρες.
Click here to find out more!
Με την προηγούμενη συνταγματική αναθεώρηση εξασφαλίσθηκε ουσιαστικά το ακαταδίωκτο των πολιτικών προσώπων. Με την πρόσφατη το κατάπτυστο άρθρο 86 του Συντάγματος παρέμεινε ανέγγιχτο. Εχουν πλέον παραγραφεί τα πάντα. Αλλαγή του νόμου περί ευθύνης υπουργών χωρίς συνταγματική αναθεώρηση είναι σχεδόν αδύνατη. Διότι οποιαδήποτε αλλαγή θα προσκρούει στο συγκεκριμένο άρθρο και οι (όψιμες) καλές προθέσεις θα πάνε περίπατο.
Είναι αδιανόητο εν μέσω κρίσης και αρνητικών αξιολογήσεων να φθάνουν στο εξωτερικό πληροφορίες για παραγεγραμμένα αδικήματα. Εδώ δεν θα τιμωρηθεί κανείς και έξω θα επιβεβαιώσουν την άποψή τους ότι η Ελλάδα είναι η χώρα της απάτης. Όταν η Ν.Δ. ήλθε στην εξουσία το 2004, απέφυγε τις εξεταστικές για να μη δυσφημηθεί η χώρα εν μέσω Ολυμπιακών Αγώνων.
Επίσης αδιανόητο είναι το γεγονός ότι η αξιωματική αντιπολίτευση πρόσθεσε στα υπό διερεύνηση σκάνδαλα μόνο το Χρηματιστήριο και όχι σειρά άλλων υποθέσεων, όπως το Κτηματολόγιο, ο Κηφισός, τα υπερκοστολογημένα φαραωνικά ολυμπιακά έργα. Αλλά αφού εκ των υστέρων το ΠΑΣΟΚ πρόσθεσε την υπόθεση της εξαγοράς της εταιρείας «Γερμανός», μπορούν να το κάνουν τώρα. Εστω και τώρα, διότι πολιτική είναι η τέχνη του προβλέπειν…
Ανεξαρτήτως πολιτικής τοποθέτησης, όλοι αναρωτιούνται για ποιο λόγο αποφασίστηκε τώρα να ανοίξουν ξανά σκανδαλώδεις υποθέσεις του παρελθόντος και να διερευνηθούν από εξεταστικές επιτροπές της Βουλής αδικήματα που αποδεδειγμένα και δια της κοινής λογικής έβλαψαν το δημόσιο συμφέρον, αλλά έχουν παραγραφεί ως προς τις ποινικές ευθύνες εμπλεκομένων πολιτικών προσώπων.
Θα χαθεί τζάμπα χρόνος, δεν θα βγει τίποτε. Αλλά θα δοθεί άφθονο θέαμα στο λαό, για να ξεχνάει τον πόνο του την ώρα που θα δέχεται τα σκληρά χτυπήματα της λιτότητας σε συνδυασμό με άλλη μια φοροεπιδρομή. Επικοινωνιακό το τέχνασμα, αλλά όποιος σκάβει το λάκκο του άλλου κινδυνεύει πάντα να πέσει ο ίδιος μέσα. Μπορεί δηλαδή η όλη υπόθεση να αποδειχθεί μπούμεραγκ. Ακούγοντας δηλαδή ο λαός τις «αποκαλύψεις» και όλα εκείνα τα σκάνδαλα διά των οποίων έγινε ασύστολη διασπάθιση δημοσίου χρήματος, να θυμηθεί τους υπευθύνους για τα δεινά του και να τους πάρει με τις πέτρες.
Click here to find out more!
Με την προηγούμενη συνταγματική αναθεώρηση εξασφαλίσθηκε ουσιαστικά το ακαταδίωκτο των πολιτικών προσώπων. Με την πρόσφατη το κατάπτυστο άρθρο 86 του Συντάγματος παρέμεινε ανέγγιχτο. Εχουν πλέον παραγραφεί τα πάντα. Αλλαγή του νόμου περί ευθύνης υπουργών χωρίς συνταγματική αναθεώρηση είναι σχεδόν αδύνατη. Διότι οποιαδήποτε αλλαγή θα προσκρούει στο συγκεκριμένο άρθρο και οι (όψιμες) καλές προθέσεις θα πάνε περίπατο.
Είναι αδιανόητο εν μέσω κρίσης και αρνητικών αξιολογήσεων να φθάνουν στο εξωτερικό πληροφορίες για παραγεγραμμένα αδικήματα. Εδώ δεν θα τιμωρηθεί κανείς και έξω θα επιβεβαιώσουν την άποψή τους ότι η Ελλάδα είναι η χώρα της απάτης. Όταν η Ν.Δ. ήλθε στην εξουσία το 2004, απέφυγε τις εξεταστικές για να μη δυσφημηθεί η χώρα εν μέσω Ολυμπιακών Αγώνων.
Επίσης αδιανόητο είναι το γεγονός ότι η αξιωματική αντιπολίτευση πρόσθεσε στα υπό διερεύνηση σκάνδαλα μόνο το Χρηματιστήριο και όχι σειρά άλλων υποθέσεων, όπως το Κτηματολόγιο, ο Κηφισός, τα υπερκοστολογημένα φαραωνικά ολυμπιακά έργα. Αλλά αφού εκ των υστέρων το ΠΑΣΟΚ πρόσθεσε την υπόθεση της εξαγοράς της εταιρείας «Γερμανός», μπορούν να το κάνουν τώρα. Εστω και τώρα, διότι πολιτική είναι η τέχνη του προβλέπειν…
Libellés :
Της Σοφίας Βούλτεψη
Τα οικονομικά της δημόσιας Υγείας
Η ταχύτητα με την οποία κινήθηκε η κυβέρνηση Παπανδρέου στο θέμα της λειτουργίας πρόσθετων κλινών εντατικής θεραπείας στα νοσοκομεία του ΕΣΥ δείχνει ότι ο πρωθυπουργός είναι αποφασισμένος να συνεχίσει τη θετική παράδοση των κυβερνήσεων του Ανδρέα Παπανδρέου σε ζητήματα δημόσιας Υγείας.
Το πρόβλημα
Ο Γιώργος Παπανδρέου, όμως, δεν θα κριθεί στη βάση των καλών πολιτικών του προθέσεων αλλά στη βάση του διαχειριστικού αποτελέσματος. Δεν αρκούν πλέον οι μεγάλες κοινωνικές παρεμβάσεις, πρέπει να εξασφαλίζεται και η διαχειριστική επιτυχία του εγχειρήματος.
Οι κυβερνήσεις της «Αλλαγής» προχώρησαν στη δημιουργία του ΕΣΥ -το οποίο αναμφισβήτητα είναι μεγάλη κοινωνική κατάκτηση-, δεν μπόρεσαν όμως να ελέγξουν τη λειτουργία του. Η συντεχνιακή λογική, οι «αρπαχτές» και η ανικανότητα πολλών κομματικών διοικήσεων και η κυριαρχία των κυκλωμάτων των προμηθευτών και των κατασκευαστών αποσταθεροποίησαν, σε βάθος χρόνου, τα οικονομικά του ΕΣΥ. Κατασκευάστηκαν νοσοκομεία στα μέτρα των... εργολάβων, χωρίς να είναι εξασφαλισμένη η κοινωνική χρησιμότητα και η οικονομική βιωσιμότητά τους, ενώ οι κομματικές διοικήσεις έκαναν ό,τι μπορούσαν για να πολλαπλασιάσουν, με το αζημίωτο, το κόστος λειτουργίας τους.
Η οικονομική αποτυχία του ΕΣΥ ήδη είχε γίνει φανερή επί κυβερνήσεων Σημίτη, γεγονός που επιτάχυνε την αναγκαστική ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών στον τομέα της Υγείας.
Οι αρνητικές εξελίξεις οδήγησαν σε εξωφρενικές καταστάσεις κατά την περίοδο διακυβέρνησης της χώρας από τον Κώστα Καραμανλή. Φτάσαμε στο σημείο να δαπανούμε -στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα- γύρω στο 9%-10% του ΑΕΠ για την Υγεία. Πρόκειται για ένα ποσοστό που συγκρίνεται ή και ξεπερνά τα αντίστοιχα των σκανδιναβικών χωρών, που με ανάλογες δαπάνες, εκφρασμένες σε ποσοστό επί του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, εξασφαλίζουν το πιο εξελιγμένο δημόσιο σύστημα Υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο.
Δύσκολη εφαρμογή
Κανείς δεν αμφιβάλλει για τις καλές προθέσεις του πρωθυπουργού κ. Παπανδρέου και όλοι αντιλαμβανόμαστε το συμβολισμό της ταχύτατης λειτουργίας 77 πρόσθετων κλινών στις μονάδες εντατικής θεραπείας των κρατικών νοσοκομείων. Πώς, όμως, θα ελεγχθούν οι διαχειριστικές πρωτοβουλίες των διοικήσεων των νοσοκομείων, πώς θα επιβληθεί η διαφάνεια στη διαχείριση τεράστιων ποσών, πώς θα σταματήσουν πολλοί γιατροί του ΕΣΥ να δημιουργούν μέσω του δημόσιου συστήματος πελατεία για τα ιδιωτικά ιατρεία τους και να εξασφαλίζουν αφορολόγητο εισόδημα πολλών εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ το χρόνο όταν ο μισθός τους δεν ξεπερνά τις 3-4 χιλιάδες ευρώ το μήνα;
Ο πολιτικός ηγέτης χαράσσει το πλαίσιο της στρατηγικής για την Υγεία, από εκεί και πέρα όμως χρειάζονται πολλοί ικανοί διαχειριστές για να φτάσουμε σε θετικό οικονομικό αποτέλεσμα.
Η ταχύτητα με την οποία κινήθηκε η κυβέρνηση Παπανδρέου στο θέμα της λειτουργίας πρόσθετων κλινών εντατικής θεραπείας στα νοσοκομεία του ΕΣΥ δείχνει ότι ο πρωθυπουργός είναι αποφασισμένος να συνεχίσει τη θετική παράδοση των κυβερνήσεων του Ανδρέα Παπανδρέου σε ζητήματα δημόσιας Υγείας.
Το πρόβλημα
Ο Γιώργος Παπανδρέου, όμως, δεν θα κριθεί στη βάση των καλών πολιτικών του προθέσεων αλλά στη βάση του διαχειριστικού αποτελέσματος. Δεν αρκούν πλέον οι μεγάλες κοινωνικές παρεμβάσεις, πρέπει να εξασφαλίζεται και η διαχειριστική επιτυχία του εγχειρήματος.Οι κυβερνήσεις της «Αλλαγής» προχώρησαν στη δημιουργία του ΕΣΥ -το οποίο αναμφισβήτητα είναι μεγάλη κοινωνική κατάκτηση-, δεν μπόρεσαν όμως να ελέγξουν τη λειτουργία του. Η συντεχνιακή λογική, οι «αρπαχτές» και η ανικανότητα πολλών κομματικών διοικήσεων και η κυριαρχία των κυκλωμάτων των προμηθευτών και των κατασκευαστών αποσταθεροποίησαν, σε βάθος χρόνου, τα οικονομικά του ΕΣΥ. Κατασκευάστηκαν νοσοκομεία στα μέτρα των... εργολάβων, χωρίς να είναι εξασφαλισμένη η κοινωνική χρησιμότητα και η οικονομική βιωσιμότητά τους, ενώ οι κομματικές διοικήσεις έκαναν ό,τι μπορούσαν για να πολλαπλασιάσουν, με το αζημίωτο, το κόστος λειτουργίας τους.
Η οικονομική αποτυχία του ΕΣΥ ήδη είχε γίνει φανερή επί κυβερνήσεων Σημίτη, γεγονός που επιτάχυνε την αναγκαστική ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών στον τομέα της Υγείας.
Οι αρνητικές εξελίξεις οδήγησαν σε εξωφρενικές καταστάσεις κατά την περίοδο διακυβέρνησης της χώρας από τον Κώστα Καραμανλή. Φτάσαμε στο σημείο να δαπανούμε -στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα- γύρω στο 9%-10% του ΑΕΠ για την Υγεία. Πρόκειται για ένα ποσοστό που συγκρίνεται ή και ξεπερνά τα αντίστοιχα των σκανδιναβικών χωρών, που με ανάλογες δαπάνες, εκφρασμένες σε ποσοστό επί του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, εξασφαλίζουν το πιο εξελιγμένο δημόσιο σύστημα Υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο.
Δύσκολη εφαρμογή
Κανείς δεν αμφιβάλλει για τις καλές προθέσεις του πρωθυπουργού κ. Παπανδρέου και όλοι αντιλαμβανόμαστε το συμβολισμό της ταχύτατης λειτουργίας 77 πρόσθετων κλινών στις μονάδες εντατικής θεραπείας των κρατικών νοσοκομείων. Πώς, όμως, θα ελεγχθούν οι διαχειριστικές πρωτοβουλίες των διοικήσεων των νοσοκομείων, πώς θα επιβληθεί η διαφάνεια στη διαχείριση τεράστιων ποσών, πώς θα σταματήσουν πολλοί γιατροί του ΕΣΥ να δημιουργούν μέσω του δημόσιου συστήματος πελατεία για τα ιδιωτικά ιατρεία τους και να εξασφαλίζουν αφορολόγητο εισόδημα πολλών εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ το χρόνο όταν ο μισθός τους δεν ξεπερνά τις 3-4 χιλιάδες ευρώ το μήνα;
Ο πολιτικός ηγέτης χαράσσει το πλαίσιο της στρατηγικής για την Υγεία, από εκεί και πέρα όμως χρειάζονται πολλοί ικανοί διαχειριστές για να φτάσουμε σε θετικό οικονομικό αποτέλεσμα.
Το «πλαστικό χρήμα» πνίγει τους Έλληνες
Χρέος – θηλιά δέκα δισεκατομμυρίων ευρώ πνίγει τους Έλληνες, εξαιτίας της χρήσης έντεκα εκατομμυρίων πιστωτικών καρτών που κυκλοφορούν (σύμφωνα με εκτίμηση της VISA) στην ελληνική αγορά. Η ταμειακή
ασφυξία έχει οδηγήσει σε έναν φαύλο κύκλο δημιουργίας νέων χρεών, αλλά και ψυχολογικών επιπτώσεων σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Στη χώρα μας, πέρα από τις αγορές με πιστωτικές κάρτες, οι αναλήψεις μετρητών από αυτές ξεπερνούν τα 200 εκατομμύρια ευρώ τον μήνα. Την ίδια ώρα, περίπου 500.000 νοικοκυριά δηλώνουν αδυναμία να πληρώσουν τις δόσεις των καρτών τους καθώς 12 στους 100 αδυνατούν να πληρώσουν ακόμη και την ελάχιστη μηνιαία καταβολή. Όσον αφορά στο ψυχολογικό πεδίο, ένας στους δύο αισθάνεται αισθάνεται άγχος λόγω των χρεών του σε κάρτες, αλλά μόνο 4 στους 10 από αυτούς που αντιμετωπίζουν πιεστικό πρόβλημα, δηλώνουν πως ανησυχούν συχνά για τα χρέη τους. Για άλλη μια φορά αποδεικνύεται περίτρανα ότι η Ελλάδα δεν παράγει άλλο από χρέη και αδιέξοδα…
Η αποκαλυπτική έρευνα ανήκει στο Τμήμα Στατιστικής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, με επιστημονικό υπεύθυνο τον Πρόεδρό του, καθηγητή κ. Επαμεινώνδα Πανά. Σύμφωνα με την μελέτη που παρουσιάζει σήμερα η «Α», η ευφορία που δημιουργούν οι αγορές με πλαστικό χρήμα, όχι μόνο εξανεμίζεται γρήγορα, αλλά το κύμα καθυστερήσεων στην αποπληρωμή καρτών πιθανόν να αποτελέσει την επόμενη φάση της χρηματοοικονομικής κρίσης. Προ των πυλών βρίσκεται ο κίνδυνος μιας νέας «φούσκας» που ουσιαστικά θα πλήξει πρώτα τα νοικοκυριά.
«Οι πιστωτικές κάρτες αποτελούν μία πραγματικότητα με πολλές διαστάσεις για την οικονομική ζωή της χώρας», επισημαίνει ο καθηγητής κ. Πανάς. «Όμως παραδόξως, στο χρέος των νοικοκυριών, λόγω πιστωτικών καρτών, έχει δοθεί μικρή σημασία από πλευράς ψυχολογίας, σε σύγκριση με άλλες οικονομικές δραστηριότητες. Τα τελευταία χρόνια, το πρόβλημα των πιστωτικών καρτών αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα των ελληνικών νοικοκυριών. Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης των χρεών των πιστωτικών καρτών, δε γνωρίζουμε να υπάρχει κάποια ολοκληρωμένη μελέτη σχετική με το ελληνικό πρόβλημα υπερχρέωσης των καρτών».
Το Τμήμα Στατιστικής σκοπεύει να συνεχίσει την προσπάθεια, ώστε η έρευνα να επαναλαμβάνεται σε εξαμηνιαία βάση. Διότι, όπως λέει ο κ. Πανάς, «η έλλειψη μελετών αυτής της μορφής, στερεί τη δυνατότητα της ολοκληρωμένης γνώσης και δράσης, επομένως και αποτελεσματικής αντιμετώπισης του προβλήματος. Ένα πρώτο βήμα σ’ αυτή την κατεύθυνση είναι να γνωρίζουμε τις απόψεις των πολιτών γι’ αυτά τα ζητήματα».
Στην έρευνα εξετάζονται πολλές και καίριες παράμετροι της ψυχολογίας των ανθρώπων που χρωστάνε χρήματα. Ερωτώνται όλες οι ηλικιακές αλλά οικονομικές ομάδες για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν τη σημερινή πραγματικότητα των χρεών και εξάγονται πολύ ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Παράλληλα, η έρευνα εισάγει δύο νέους οικονομικούς δείκτες, οι οποίοι μετρούν διαφορετικές διαστάσεις των χρεών και έχουν ως κύριο στόχο να δώσουν την εικόνα της ικανότητας του καταναλωτή να διαχειριστεί το χρέος του, που οφείλεται στις πιστωτικές κάρτες. Ο πρώτος είναι ο δείκτης χρέους του καταναλωτή (ΔΕΚΧΑ) που δίνει τη διάσταση της ευαισθησίας του καταναλωτή ως προς την πιστωτική του κάρτα και κινείται μεταξύ των ορίων που δείχνουν το εύρος των οικονομικών δυνατοτήτων του καταναλωτή να ξεχρεώσει το ποσό της κάρτας του. Ο δεύτερος – δείκτης άγχους χρεών ( ΔΑΧ) – μετρά το άγχος που δημιουργείται στον καταναλωτή από το βάρος του συνολικού του χρέους.
Τα χρέη φέρνουν χρέη
Το 41,4% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι το τελευταίο δίμηνο απέφυγε να χρεώσει την κάρτα του. Το υψηλό αυτό ποσοστό καταδεικνύει την τάση για περιστολή δαπανών, ως αποτέλεσμα της ανασφάλειας που έχει δημιουργήσει η οικονομική κρίση αλλά και οι εξαγγελίες περί λιτότητας και περικοπών, ενώ εξηγεί και την μειωμένη αγοραστική κίνηση. Αλλά η λογική «αγόρασε τώρα, πλήρωσε μετά» κυριαρχεί, όπως ήταν αναμενόμενο, περισσότερο σε εκείνους που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες. Στην ερώτηση, λοιπόν, «Το τελευταίο δίμηνο χρεώσατε την πιστωτική σας κάρτα;» οι αντιμετωπίζοντες οικονομικές δυσκολίες απάντησαν καταφατικά σε ποσοστό 36,8%. Αντίθετα, το 31,6% αυτών που δήλωσαν ότι δεν χρησιμοποίησαν τις κάρτες τους ανήκουν σε όσους αντιμετωπίζουν λιγότερες οικονομικές δυσκολίες.
Όσον αφορά την ανάλυση χρεώσεων κατά φύλο, τα πράγματα είναι σχεδόν ισομοιρασμένα – με τις γυναίκες να διατηρούν ένα μικρό προβάδισμα (35,8%), έναντι των ανδρών (34,8%).
Στην ερώτηση «εάν σκοπεύετε να δανειστείτε χρήματα μέσα στους επόμενους έξι μήνες, για ποιο σκοπό θα είναι;», ένας στους δύο (50,9%) δηλώνει ότι δεν σκοπεύει να δανειστεί. Μεταξύ εκείνων που θεωρούν πιθανή την προοπτική του δανεισμού, το 13,9% απαντά ότι θα δανείζονταν για μεγάλη αγορά, το 12,9% για κάποια ανάγκη, το 9% για ξεχρέωση υπαρχόντων χρεών και το 6,1% για καταναλωτικούς σκοπούς. Η αποπληρωμή χρεών έρχεται μόλις τρίτη ανάμεσα σε τέσσερις επιλογές. Αξιοσημείωτο είναι ότι ο δανεισμός για καταναλωτικούς σκοπούς -βασικός λόγος έκδοσης πιστωτικής κάρτας- καταλαμβάνει την τέταρτη και τελευταία θέση.
Επιπλέον, μόνο το 22,6% των ερωτηθέντων δήλωσαν πως πιστεύουν απόλυτα ή μάλλον πιστεύουν ότι θα κατορθώσουν σύντομα να μηδενίσουν το χρέος όλων των πιστωτικών τους χρεών. Στο επόμενο σχετικό ερώτημα «πόσο σοβαρό πρόβλημα θα είναι τα χρέη σας τα επόμενα πέντε χρόνια», μόνο το 18,5% βλέπει το πρόβλημα ως πολύ ή αρκετά σοβαρό, ενώ το 33% αντιμετωπίζει το θέμα ως λίγο ή μέτρια σοβαρό.
Ανησυχούν, αλλά… λίγο!
Άνεμος… αισιοδοξίας πνέει με αφορμή το καίριο ερώτημα της έρευνας που εντοπίζει τη σχέση χρεών από κάρτες και άγχους. Οι Έλληνες ανησυχούν για τους φουσκωμένους – κυρίως λόγω των υψηλών επιτοκίων – λογαριασμούς των καρτών τους, αλλά όχι σε σημείο εμμονής. Στο ερώτημα «Πόσο συχνά θα λέγατε ότι ανησυχείτε για τα συνολικά χρέη σας;» μόλις ένας στους πέντε ανησυχεί συχνά με ποσοστό 21,3%, ενώ το 46,6% ανησυχεί από… ποτέ έως πού και πού. Επιπλέον μόνο 4 στους 10 ερωτηθέντες που ανήκουν στη δύσκολη και μη ανεκτή οικονομική κατάσταση, ανησυχούν συχνά για τα συνολικά τους χρέη.
Παρ’ όλα αυτά δεν παύει να υπάρχει άγχος για το πώς θα μπορέσουν τα νοικοκυριά να αποπληρώσουν τα χρέη τους. Στο ερώτημα «Πόσο άγχος θα λέγατε ότι σας προκαλούν τα χρέη σας;» σε ποσοστό 16,8% δηλώνουν πολύ αγχωμένοι , 17,1% αρκετά , 17,9% μέτρια , ενώ το 31,5% δηλώνει λίγο έως και καθόλου αγχωμένο. Παράλληλα παρατηρείται ότι τα χρέη δημιουργούν μεγαλύτερο άγχος στις γυναίκες (38,8%) σε σύγκριση με τους άνδρες ( 28,8%) αποτέλεσμα που είναι συνεπές με τη διεθνή επιστημονική έρευνα που θεωρεί ότι το άγχος επηρεάζει περισσότερο τις γυναίκες και αυτό οφείλεται πιθανώς σε ορμονικούς και βιολογικούς παράγοντες. Διαπιστώνεται ακόμη ότι το άγχος κορυφώνεται στην ηλικιακή κατηγορία των 45-59 ετών (37,4%), δηλαδή τέσσερις στους δέκα αυτής της ηλικιακής ομάδας , αισθάνονται υψηλό επίπεδο άγχους. Η προοπτική της… σύνταξης, όμως, εκεί γύρω στα 60, μειώνει τα επίπεδα του στρες.
Η κρίση είναι ψυχολογική
Η οικονομία είναι ψυχικό μέγεθος. Η πορεία της εξαρτάται από την εμπιστοσύνη που οι διάφορες πολιτικές δημιουργούν στις αγορές. Η κρίση, όμως, δεν είναι μόνο οικονομική, αλλά και ψυχολογική – και σε προσωπικό επίπεδο. Στα αποτελέσματα της έρευνας του Τμήματος Στατιστικής του Οικονομικού Πανεπιστήμιου, κορυφαία θέση κατέχει η ψυχολογική επίδραση των χρεών επί του πληθυσμού. Η αποτυχία αντιμετώπισης των χρεών δημιουργεί συνθήκες ανασφάλειας και αβεβαιότητας για το μέλλον. Κυρίως δημιουργεί συνθήκες φόβου, που μπορεί να εμποδίζει τη λήψη σωστών αποφάσεων, αποτρέποντας έτσι την βελτίωση της προσωπικής οικονομικής κατάστασης.
Πολύ συχνά, το προερχόμενο από τα χρέη στρες εμποδίζει τους ανθρώπους να φέρουν σε πέρας ακόμη και την επαγγελματική ή κοινωνική τους καθημερινότητα.
Click here to find out more!
* Share/Bookmark
ασφυξία έχει οδηγήσει σε έναν φαύλο κύκλο δημιουργίας νέων χρεών, αλλά και ψυχολογικών επιπτώσεων σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Στη χώρα μας, πέρα από τις αγορές με πιστωτικές κάρτες, οι αναλήψεις μετρητών από αυτές ξεπερνούν τα 200 εκατομμύρια ευρώ τον μήνα. Την ίδια ώρα, περίπου 500.000 νοικοκυριά δηλώνουν αδυναμία να πληρώσουν τις δόσεις των καρτών τους καθώς 12 στους 100 αδυνατούν να πληρώσουν ακόμη και την ελάχιστη μηνιαία καταβολή. Όσον αφορά στο ψυχολογικό πεδίο, ένας στους δύο αισθάνεται αισθάνεται άγχος λόγω των χρεών του σε κάρτες, αλλά μόνο 4 στους 10 από αυτούς που αντιμετωπίζουν πιεστικό πρόβλημα, δηλώνουν πως ανησυχούν συχνά για τα χρέη τους. Για άλλη μια φορά αποδεικνύεται περίτρανα ότι η Ελλάδα δεν παράγει άλλο από χρέη και αδιέξοδα…Η αποκαλυπτική έρευνα ανήκει στο Τμήμα Στατιστικής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, με επιστημονικό υπεύθυνο τον Πρόεδρό του, καθηγητή κ. Επαμεινώνδα Πανά. Σύμφωνα με την μελέτη που παρουσιάζει σήμερα η «Α», η ευφορία που δημιουργούν οι αγορές με πλαστικό χρήμα, όχι μόνο εξανεμίζεται γρήγορα, αλλά το κύμα καθυστερήσεων στην αποπληρωμή καρτών πιθανόν να αποτελέσει την επόμενη φάση της χρηματοοικονομικής κρίσης. Προ των πυλών βρίσκεται ο κίνδυνος μιας νέας «φούσκας» που ουσιαστικά θα πλήξει πρώτα τα νοικοκυριά.
«Οι πιστωτικές κάρτες αποτελούν μία πραγματικότητα με πολλές διαστάσεις για την οικονομική ζωή της χώρας», επισημαίνει ο καθηγητής κ. Πανάς. «Όμως παραδόξως, στο χρέος των νοικοκυριών, λόγω πιστωτικών καρτών, έχει δοθεί μικρή σημασία από πλευράς ψυχολογίας, σε σύγκριση με άλλες οικονομικές δραστηριότητες. Τα τελευταία χρόνια, το πρόβλημα των πιστωτικών καρτών αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα των ελληνικών νοικοκυριών. Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης των χρεών των πιστωτικών καρτών, δε γνωρίζουμε να υπάρχει κάποια ολοκληρωμένη μελέτη σχετική με το ελληνικό πρόβλημα υπερχρέωσης των καρτών».
Το Τμήμα Στατιστικής σκοπεύει να συνεχίσει την προσπάθεια, ώστε η έρευνα να επαναλαμβάνεται σε εξαμηνιαία βάση. Διότι, όπως λέει ο κ. Πανάς, «η έλλειψη μελετών αυτής της μορφής, στερεί τη δυνατότητα της ολοκληρωμένης γνώσης και δράσης, επομένως και αποτελεσματικής αντιμετώπισης του προβλήματος. Ένα πρώτο βήμα σ’ αυτή την κατεύθυνση είναι να γνωρίζουμε τις απόψεις των πολιτών γι’ αυτά τα ζητήματα».
Στην έρευνα εξετάζονται πολλές και καίριες παράμετροι της ψυχολογίας των ανθρώπων που χρωστάνε χρήματα. Ερωτώνται όλες οι ηλικιακές αλλά οικονομικές ομάδες για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν τη σημερινή πραγματικότητα των χρεών και εξάγονται πολύ ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Παράλληλα, η έρευνα εισάγει δύο νέους οικονομικούς δείκτες, οι οποίοι μετρούν διαφορετικές διαστάσεις των χρεών και έχουν ως κύριο στόχο να δώσουν την εικόνα της ικανότητας του καταναλωτή να διαχειριστεί το χρέος του, που οφείλεται στις πιστωτικές κάρτες. Ο πρώτος είναι ο δείκτης χρέους του καταναλωτή (ΔΕΚΧΑ) που δίνει τη διάσταση της ευαισθησίας του καταναλωτή ως προς την πιστωτική του κάρτα και κινείται μεταξύ των ορίων που δείχνουν το εύρος των οικονομικών δυνατοτήτων του καταναλωτή να ξεχρεώσει το ποσό της κάρτας του. Ο δεύτερος – δείκτης άγχους χρεών ( ΔΑΧ) – μετρά το άγχος που δημιουργείται στον καταναλωτή από το βάρος του συνολικού του χρέους.
Τα χρέη φέρνουν χρέη
Το 41,4% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι το τελευταίο δίμηνο απέφυγε να χρεώσει την κάρτα του. Το υψηλό αυτό ποσοστό καταδεικνύει την τάση για περιστολή δαπανών, ως αποτέλεσμα της ανασφάλειας που έχει δημιουργήσει η οικονομική κρίση αλλά και οι εξαγγελίες περί λιτότητας και περικοπών, ενώ εξηγεί και την μειωμένη αγοραστική κίνηση. Αλλά η λογική «αγόρασε τώρα, πλήρωσε μετά» κυριαρχεί, όπως ήταν αναμενόμενο, περισσότερο σε εκείνους που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες. Στην ερώτηση, λοιπόν, «Το τελευταίο δίμηνο χρεώσατε την πιστωτική σας κάρτα;» οι αντιμετωπίζοντες οικονομικές δυσκολίες απάντησαν καταφατικά σε ποσοστό 36,8%. Αντίθετα, το 31,6% αυτών που δήλωσαν ότι δεν χρησιμοποίησαν τις κάρτες τους ανήκουν σε όσους αντιμετωπίζουν λιγότερες οικονομικές δυσκολίες.
Όσον αφορά την ανάλυση χρεώσεων κατά φύλο, τα πράγματα είναι σχεδόν ισομοιρασμένα – με τις γυναίκες να διατηρούν ένα μικρό προβάδισμα (35,8%), έναντι των ανδρών (34,8%).
Στην ερώτηση «εάν σκοπεύετε να δανειστείτε χρήματα μέσα στους επόμενους έξι μήνες, για ποιο σκοπό θα είναι;», ένας στους δύο (50,9%) δηλώνει ότι δεν σκοπεύει να δανειστεί. Μεταξύ εκείνων που θεωρούν πιθανή την προοπτική του δανεισμού, το 13,9% απαντά ότι θα δανείζονταν για μεγάλη αγορά, το 12,9% για κάποια ανάγκη, το 9% για ξεχρέωση υπαρχόντων χρεών και το 6,1% για καταναλωτικούς σκοπούς. Η αποπληρωμή χρεών έρχεται μόλις τρίτη ανάμεσα σε τέσσερις επιλογές. Αξιοσημείωτο είναι ότι ο δανεισμός για καταναλωτικούς σκοπούς -βασικός λόγος έκδοσης πιστωτικής κάρτας- καταλαμβάνει την τέταρτη και τελευταία θέση.
Επιπλέον, μόνο το 22,6% των ερωτηθέντων δήλωσαν πως πιστεύουν απόλυτα ή μάλλον πιστεύουν ότι θα κατορθώσουν σύντομα να μηδενίσουν το χρέος όλων των πιστωτικών τους χρεών. Στο επόμενο σχετικό ερώτημα «πόσο σοβαρό πρόβλημα θα είναι τα χρέη σας τα επόμενα πέντε χρόνια», μόνο το 18,5% βλέπει το πρόβλημα ως πολύ ή αρκετά σοβαρό, ενώ το 33% αντιμετωπίζει το θέμα ως λίγο ή μέτρια σοβαρό.
Ανησυχούν, αλλά… λίγο!
Άνεμος… αισιοδοξίας πνέει με αφορμή το καίριο ερώτημα της έρευνας που εντοπίζει τη σχέση χρεών από κάρτες και άγχους. Οι Έλληνες ανησυχούν για τους φουσκωμένους – κυρίως λόγω των υψηλών επιτοκίων – λογαριασμούς των καρτών τους, αλλά όχι σε σημείο εμμονής. Στο ερώτημα «Πόσο συχνά θα λέγατε ότι ανησυχείτε για τα συνολικά χρέη σας;» μόλις ένας στους πέντε ανησυχεί συχνά με ποσοστό 21,3%, ενώ το 46,6% ανησυχεί από… ποτέ έως πού και πού. Επιπλέον μόνο 4 στους 10 ερωτηθέντες που ανήκουν στη δύσκολη και μη ανεκτή οικονομική κατάσταση, ανησυχούν συχνά για τα συνολικά τους χρέη.
Παρ’ όλα αυτά δεν παύει να υπάρχει άγχος για το πώς θα μπορέσουν τα νοικοκυριά να αποπληρώσουν τα χρέη τους. Στο ερώτημα «Πόσο άγχος θα λέγατε ότι σας προκαλούν τα χρέη σας;» σε ποσοστό 16,8% δηλώνουν πολύ αγχωμένοι , 17,1% αρκετά , 17,9% μέτρια , ενώ το 31,5% δηλώνει λίγο έως και καθόλου αγχωμένο. Παράλληλα παρατηρείται ότι τα χρέη δημιουργούν μεγαλύτερο άγχος στις γυναίκες (38,8%) σε σύγκριση με τους άνδρες ( 28,8%) αποτέλεσμα που είναι συνεπές με τη διεθνή επιστημονική έρευνα που θεωρεί ότι το άγχος επηρεάζει περισσότερο τις γυναίκες και αυτό οφείλεται πιθανώς σε ορμονικούς και βιολογικούς παράγοντες. Διαπιστώνεται ακόμη ότι το άγχος κορυφώνεται στην ηλικιακή κατηγορία των 45-59 ετών (37,4%), δηλαδή τέσσερις στους δέκα αυτής της ηλικιακής ομάδας , αισθάνονται υψηλό επίπεδο άγχους. Η προοπτική της… σύνταξης, όμως, εκεί γύρω στα 60, μειώνει τα επίπεδα του στρες.
Η κρίση είναι ψυχολογική
Η οικονομία είναι ψυχικό μέγεθος. Η πορεία της εξαρτάται από την εμπιστοσύνη που οι διάφορες πολιτικές δημιουργούν στις αγορές. Η κρίση, όμως, δεν είναι μόνο οικονομική, αλλά και ψυχολογική – και σε προσωπικό επίπεδο. Στα αποτελέσματα της έρευνας του Τμήματος Στατιστικής του Οικονομικού Πανεπιστήμιου, κορυφαία θέση κατέχει η ψυχολογική επίδραση των χρεών επί του πληθυσμού. Η αποτυχία αντιμετώπισης των χρεών δημιουργεί συνθήκες ανασφάλειας και αβεβαιότητας για το μέλλον. Κυρίως δημιουργεί συνθήκες φόβου, που μπορεί να εμποδίζει τη λήψη σωστών αποφάσεων, αποτρέποντας έτσι την βελτίωση της προσωπικής οικονομικής κατάστασης.
Πολύ συχνά, το προερχόμενο από τα χρέη στρες εμποδίζει τους ανθρώπους να φέρουν σε πέρας ακόμη και την επαγγελματική ή κοινωνική τους καθημερινότητα.
Click here to find out more!
* Share/Bookmark
Libellés :
Ρεπορτάζ: ΕΥΗ ΓΕΩΡΓΑΚΗ
Δευτέρα 28 Δεκεμβρίου 2009
Πόσοι θέτουν το ερώτημα γιατί και για ποιους πληρώνουμε φόρους –ενίοτε δε και έκτατες εισφορές;
Γνωστός Αμερικανός οικονομολόγος υποστήριζε ότι οι φόροι δεν είναι τίποτε περισσότερο από μία βίαιη και αναγκαστική απόσπαση από τη δημόσια εξουσία τμήματος της περιουσίας των πολιτών. Επίσης, ο Μάρεϊ Ρόθμπαρντ υποστήριζε ότι η πολιτική και η γραφειοκρατική εξουσία επιβάλλουν και καθορίζουν τους φόρους μονομερώς, ενώ ταυτοχρόνως θεσπίζουν και καταπιεστικά μέτρα εξαναγκασμού των πολιτών στην καταβολή τους. Παρεμφερείς παρατηρήσεις κάνει στο βιβλίο του Πώς Το Κράτος Κατασπαταλά Τα Χρήματά Μας και ο Βέλγος οικονομολόγος Πολ Αρνούτ, ο οποίος υποστηρίζει ότι η φορολογία εξυπηρετεί πρωτίστως τα πολιτικά πελατειακά συστήματα και τη διαφθορά την οποία αυτά παράγουν.
Το ερώτημα που θέτει ο Έλληνας δικηγόρος κ. Τάσος Αβραντίνης είναι το γιατί χρησιμοποιείται μία τέτοια βίαιη επιδρομή στο εισόδημά μας, είτε κατά τρόπον άμεσο είτε εμμέσως, μέσω της φορολογίας καυσίμων, τσιγάρων, αλκοολούχων ποτών κλπ. Για την κάλυψη των δημοσίων δαπανών που γίνονται «για το καλό όλων μας», είναι μία πρώτη απάντηση των «υπέρμαχων» της κοινωνικής αλληλεγγύης. Λαμπρό δείγμα της τελευταίας είναι, για παράδειγμα, η απόφαση της κυβέρνησης να μοιράσει 82 εκατ. ευρώ σε 400 λιμενεργάτες, οι οποίοι με τη γνωστή εκβιαστική απεργία τους λίγο έλειψε να τινάξουν την ήδη παραπαίουσα οικονομία μας στον αέρα.
Υπό αυτές τις συνθήκες, ο διάλογος για φορολογικές μεταρρυθμίσεις και άλλα παρόμοια είναι αποπροσανατολιστικός, όσο δεν αποφασίζεται η περικοπή των δημοσίων δαπανών. Οι οποιεσδήποτε φορολογικές μεταρρυθμίσεις δεν θα περιορίσουν το συνολικό φορολογικό βάρος, αν δεν μειωθούν οι δημόσιες δαπάνες -οι οποίες, σύμφωνα με τις εξαγγελίες της κυβέρνησης, αυξάνονταν αντί να μειώνονται. Το μόνο που επιδιώκουν τέτοιου είδους «μεταρρυθμίσεις» είναι η κεϋνσιανής εμπνεύσεως αναδιανομή του παραγόμενου πλούτου. Προς όφελος ποιων; Μήπως των οικονομικά ασθενέστερων; Κάθε άλλο. Οι πραγματικά ευνοημένοι είναι οι καλά οργανωμένες επιχειρηματικές, συντεχνιακές και γραφειοκρατικές ομάδες, που με τη χρησιμοποίηση των ελεγχόμενων από αυτούς μεσιτών-πολιτικών λυμαίνονται το μόχθο των φορολογουμένων.
Δυστυχώς, μείωση της συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης με τον υπάρχοντα συσχετισμό δυνάμεων είναι αδύνατον να υπάρξει, για τον εξής κυρίως λόγο: Το ύψος της φορολογίας προσδιορίζεται από τις κρατικές δαπάνες που πρέπει να καλυφθούν. Αύξηση του μισθού για τους εργαζόμενους στον δημόσιο τομέα σημαίνει περισσότερη φορολογία στον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας. Καθ’ όλη την περίοδο από το 1985 –με εξαίρεση το 1992– μέχρι σήμερα, οι κρατικές δαπάνες αυξάνονται, και μάλιστα με ρυθμό ανώτερο από τον πληθωρισμό.
Ένα πολύ μεγάλο ποσοστό του εκλογικού σώματος (65%-70%) λαμβάνει όλο ή ένα σημαντικό μέρος του πραγματικού του εισοδήματος από τα φορολογικά έσοδα. Αυτοί είναι ένα φαινομενικά ετερόκλητο σύνολο, που αποτελείται από επιδοτούμενους επιχειρηματίες, προμηθευτές του Δημοσίου, υπαλλήλους των ΔΕΚΟ, μέχρι συνταξιούχους, αγρότες, κληρικούς, δημοσίους υπαλλήλους, ανέργους, φοιτητές της «δωρεάν παιδείας» κ.ο.κ. Πολλές φορές, η ενίσχυση τμημάτων του συνόλου αυτού γίνεται προκλητικά ή παράνομα –λόγου χάρη, με την ευρεία καθιέρωση των περίφημων φόρων υπέρ τρίτων.
Click here to find out more!
Η κατάσταση αυτή δεν είναι κάποια παρενέργεια, αλλά το αποτέλεσμα συνειδητής προσπάθειας του πολιτικού συστήματος. Δηλαδή, η δημιουργία στρατού εξαρτημένων από το κράτος. Αυτό το εκλογικό σώμα κάνει αδύνατο –ή, πάντως, εξαιρετικά δύσκολο– τον περιορισμό του κράτους, γιατί η οποιαδήποτε φορολογική μεταρρύθμιση θα έχει ως στόχο τη μείωση των εισοδημάτων της πλειονότητας των ψηφοφόρων. Αντιθέτως, για το σημερινό πολιτικό σύστημα είναι ευκολότερο να αυξάνει το εισόδημα των πολλών εξαρτημένων από αυτό και να μειώνει, με την αύξηση της φορολογίας, το εισόδημα των λιγότερων ανεξάρτητων.
Για πολλούς λόγους, που ο χώρος δεν επαρκεί για να αναλυθούν, η παρούσα κατάσταση έχει φθάσει στα όριά της. Το μέλλον της χώρας και των νέων ανθρώπων της επιβάλλουν να εξαφανιστούν τα εμπόδια στην επιχειρηματικότητα, δηλαδή στη δημιουργία νέων επιχειρήσεων και στην ανάπτυξη όσων ήδη υπάρχουν. Τα επόμενα χρόνια, οι πολιτικές δυνάμεις πρέπει να ομονοήσουν στα βασικά σημεία μιας φιλελεύθερης και πραγματικά προοδευτικής πολιτικής.
Στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής, μας είπε ο κ. Τάσος Αβραντίνης, η άμεση ενίσχυση της υγιούς επιχειρηματικότητας θέτει αναπόφευκτα τους εξής στόχους:
*Μείωση των φορολογικών συντελεστών των επιχειρήσεων κάτω του 15%, ώστε να δημιουργηθεί ένα φιλικό και ανταγωνιστικό επιχειρηματικό περιβάλλον
*Μείωση των φορολογικών συντελεστών για τα φυσικά πρόσωπα στο 25%
*Απλοποίηση του φορολογικού συστήματος, ώστε να περιοριστεί το υπέρογκο κόστος που δημιουργεί η τήρηση των απίστευτων γραφειοκρατικών διαδικασιών του φορολογικού συστήματος
*Κατάργηση του φόρου συγκέντρωσης κεφαλαίων
*Κατάργηση της προκαταβολής φόρου επόμενης χρήσεως
*Κατάργηση όλων των υπέρ τρίτων φόρων, άμεσων ή έμμεσων (υποχρεωτικές παραστάσεις δικηγόρων, συμβολαιογράφων, νομαρχιακών ελεγκτών, κ.λπ.)
*Αντικειμενοποίηση των φορολογικών ελέγχων και συντόμευση του χρόνου παραγραφής του δικαιώματος ελέγχου στα τρία χρόνια
*Μεταφορά του φορολογικού ελέγχου από τις εφορίες στους ορκωτούς λογιστές/ ελεγκτές
*Φορολογική απαλλαγή των εταιρικών μετασχηματισμών και των εξυγιάνσεων των επιχειρήσεων.
Τα μέτρα αυτά, σε συνδυασμό με άλλες μεταρρυθμίσεις που πρέπει να γίνουν στην οικονομία (π.χ. ασφαλιστικό, ιδιωτικοποιήσεις, απελευθέρωση ωραρίου), στην παιδεία (λ.χ. ελεύθερη λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων, κουπόνια για την εκπαίδευση, κατάργηση των παρεμβάσεων στα σχολεία) και στη δημόσια διοίκηση (λ.χ. προσωπική ευθύνη και άρση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων), θα δώσουν ισχυρότατη ώθηση στην επιχειρηματικότητα και θα δημιουργήσουν εκατοντάδες χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας.
Σε κάθε άλλη περίπτωση, η οξύτατη σημερινή δημοσιονομική κρίση θα εξελιχθεί και σε αναπτυξιακό Βατερλό για την οικονομία, η οποία θα υποστεί οδυνηρή καθίζηση –με όλες τις αρνητικές κοινωνικές συνέπειες που θα έχει η τελευταία. Ως φαίνεται, όμως, όλα τα παραπάνω ελάχιστα απασχολούν την εξουσία, μοναδικό μέλημα της οποίας είναι πού θα βρει δανεικά, από ποιους και με τι όρους.
Γνωστός Αμερικανός οικονομολόγος υποστήριζε ότι οι φόροι δεν είναι τίποτε περισσότερο από μία βίαιη και αναγκαστική απόσπαση από τη δημόσια εξουσία τμήματος της περιουσίας των πολιτών. Επίσης, ο Μάρεϊ Ρόθμπαρντ υποστήριζε ότι η πολιτική και η γραφειοκρατική εξουσία επιβάλλουν και καθορίζουν τους φόρους μονομερώς, ενώ ταυτοχρόνως θεσπίζουν και καταπιεστικά μέτρα εξαναγκασμού των πολιτών στην καταβολή τους. Παρεμφερείς παρατηρήσεις κάνει στο βιβλίο του Πώς Το Κράτος Κατασπαταλά Τα Χρήματά Μας και ο Βέλγος οικονομολόγος Πολ Αρνούτ, ο οποίος υποστηρίζει ότι η φορολογία εξυπηρετεί πρωτίστως τα πολιτικά πελατειακά συστήματα και τη διαφθορά την οποία αυτά παράγουν.
Το ερώτημα που θέτει ο Έλληνας δικηγόρος κ. Τάσος Αβραντίνης είναι το γιατί χρησιμοποιείται μία τέτοια βίαιη επιδρομή στο εισόδημά μας, είτε κατά τρόπον άμεσο είτε εμμέσως, μέσω της φορολογίας καυσίμων, τσιγάρων, αλκοολούχων ποτών κλπ. Για την κάλυψη των δημοσίων δαπανών που γίνονται «για το καλό όλων μας», είναι μία πρώτη απάντηση των «υπέρμαχων» της κοινωνικής αλληλεγγύης. Λαμπρό δείγμα της τελευταίας είναι, για παράδειγμα, η απόφαση της κυβέρνησης να μοιράσει 82 εκατ. ευρώ σε 400 λιμενεργάτες, οι οποίοι με τη γνωστή εκβιαστική απεργία τους λίγο έλειψε να τινάξουν την ήδη παραπαίουσα οικονομία μας στον αέρα.
Υπό αυτές τις συνθήκες, ο διάλογος για φορολογικές μεταρρυθμίσεις και άλλα παρόμοια είναι αποπροσανατολιστικός, όσο δεν αποφασίζεται η περικοπή των δημοσίων δαπανών. Οι οποιεσδήποτε φορολογικές μεταρρυθμίσεις δεν θα περιορίσουν το συνολικό φορολογικό βάρος, αν δεν μειωθούν οι δημόσιες δαπάνες -οι οποίες, σύμφωνα με τις εξαγγελίες της κυβέρνησης, αυξάνονταν αντί να μειώνονται. Το μόνο που επιδιώκουν τέτοιου είδους «μεταρρυθμίσεις» είναι η κεϋνσιανής εμπνεύσεως αναδιανομή του παραγόμενου πλούτου. Προς όφελος ποιων; Μήπως των οικονομικά ασθενέστερων; Κάθε άλλο. Οι πραγματικά ευνοημένοι είναι οι καλά οργανωμένες επιχειρηματικές, συντεχνιακές και γραφειοκρατικές ομάδες, που με τη χρησιμοποίηση των ελεγχόμενων από αυτούς μεσιτών-πολιτικών λυμαίνονται το μόχθο των φορολογουμένων.
Δυστυχώς, μείωση της συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης με τον υπάρχοντα συσχετισμό δυνάμεων είναι αδύνατον να υπάρξει, για τον εξής κυρίως λόγο: Το ύψος της φορολογίας προσδιορίζεται από τις κρατικές δαπάνες που πρέπει να καλυφθούν. Αύξηση του μισθού για τους εργαζόμενους στον δημόσιο τομέα σημαίνει περισσότερη φορολογία στον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας. Καθ’ όλη την περίοδο από το 1985 –με εξαίρεση το 1992– μέχρι σήμερα, οι κρατικές δαπάνες αυξάνονται, και μάλιστα με ρυθμό ανώτερο από τον πληθωρισμό.
Ένα πολύ μεγάλο ποσοστό του εκλογικού σώματος (65%-70%) λαμβάνει όλο ή ένα σημαντικό μέρος του πραγματικού του εισοδήματος από τα φορολογικά έσοδα. Αυτοί είναι ένα φαινομενικά ετερόκλητο σύνολο, που αποτελείται από επιδοτούμενους επιχειρηματίες, προμηθευτές του Δημοσίου, υπαλλήλους των ΔΕΚΟ, μέχρι συνταξιούχους, αγρότες, κληρικούς, δημοσίους υπαλλήλους, ανέργους, φοιτητές της «δωρεάν παιδείας» κ.ο.κ. Πολλές φορές, η ενίσχυση τμημάτων του συνόλου αυτού γίνεται προκλητικά ή παράνομα –λόγου χάρη, με την ευρεία καθιέρωση των περίφημων φόρων υπέρ τρίτων.
Click here to find out more!
Η κατάσταση αυτή δεν είναι κάποια παρενέργεια, αλλά το αποτέλεσμα συνειδητής προσπάθειας του πολιτικού συστήματος. Δηλαδή, η δημιουργία στρατού εξαρτημένων από το κράτος. Αυτό το εκλογικό σώμα κάνει αδύνατο –ή, πάντως, εξαιρετικά δύσκολο– τον περιορισμό του κράτους, γιατί η οποιαδήποτε φορολογική μεταρρύθμιση θα έχει ως στόχο τη μείωση των εισοδημάτων της πλειονότητας των ψηφοφόρων. Αντιθέτως, για το σημερινό πολιτικό σύστημα είναι ευκολότερο να αυξάνει το εισόδημα των πολλών εξαρτημένων από αυτό και να μειώνει, με την αύξηση της φορολογίας, το εισόδημα των λιγότερων ανεξάρτητων.
Για πολλούς λόγους, που ο χώρος δεν επαρκεί για να αναλυθούν, η παρούσα κατάσταση έχει φθάσει στα όριά της. Το μέλλον της χώρας και των νέων ανθρώπων της επιβάλλουν να εξαφανιστούν τα εμπόδια στην επιχειρηματικότητα, δηλαδή στη δημιουργία νέων επιχειρήσεων και στην ανάπτυξη όσων ήδη υπάρχουν. Τα επόμενα χρόνια, οι πολιτικές δυνάμεις πρέπει να ομονοήσουν στα βασικά σημεία μιας φιλελεύθερης και πραγματικά προοδευτικής πολιτικής.
Στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής, μας είπε ο κ. Τάσος Αβραντίνης, η άμεση ενίσχυση της υγιούς επιχειρηματικότητας θέτει αναπόφευκτα τους εξής στόχους:
*Μείωση των φορολογικών συντελεστών των επιχειρήσεων κάτω του 15%, ώστε να δημιουργηθεί ένα φιλικό και ανταγωνιστικό επιχειρηματικό περιβάλλον
*Μείωση των φορολογικών συντελεστών για τα φυσικά πρόσωπα στο 25%
*Απλοποίηση του φορολογικού συστήματος, ώστε να περιοριστεί το υπέρογκο κόστος που δημιουργεί η τήρηση των απίστευτων γραφειοκρατικών διαδικασιών του φορολογικού συστήματος
*Κατάργηση του φόρου συγκέντρωσης κεφαλαίων
*Κατάργηση της προκαταβολής φόρου επόμενης χρήσεως
*Κατάργηση όλων των υπέρ τρίτων φόρων, άμεσων ή έμμεσων (υποχρεωτικές παραστάσεις δικηγόρων, συμβολαιογράφων, νομαρχιακών ελεγκτών, κ.λπ.)
*Αντικειμενοποίηση των φορολογικών ελέγχων και συντόμευση του χρόνου παραγραφής του δικαιώματος ελέγχου στα τρία χρόνια
*Μεταφορά του φορολογικού ελέγχου από τις εφορίες στους ορκωτούς λογιστές/ ελεγκτές
*Φορολογική απαλλαγή των εταιρικών μετασχηματισμών και των εξυγιάνσεων των επιχειρήσεων.
Τα μέτρα αυτά, σε συνδυασμό με άλλες μεταρρυθμίσεις που πρέπει να γίνουν στην οικονομία (π.χ. ασφαλιστικό, ιδιωτικοποιήσεις, απελευθέρωση ωραρίου), στην παιδεία (λ.χ. ελεύθερη λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων, κουπόνια για την εκπαίδευση, κατάργηση των παρεμβάσεων στα σχολεία) και στη δημόσια διοίκηση (λ.χ. προσωπική ευθύνη και άρση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων), θα δώσουν ισχυρότατη ώθηση στην επιχειρηματικότητα και θα δημιουργήσουν εκατοντάδες χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας.
Σε κάθε άλλη περίπτωση, η οξύτατη σημερινή δημοσιονομική κρίση θα εξελιχθεί και σε αναπτυξιακό Βατερλό για την οικονομία, η οποία θα υποστεί οδυνηρή καθίζηση –με όλες τις αρνητικές κοινωνικές συνέπειες που θα έχει η τελευταία. Ως φαίνεται, όμως, όλα τα παραπάνω ελάχιστα απασχολούν την εξουσία, μοναδικό μέλημα της οποίας είναι πού θα βρει δανεικά, από ποιους και με τι όρους.
Libellés :
του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου
Οι μόνιμοι εφιάλτες του νεοελληνικού κράτους
Την οικονομική αδυναμία της χώρας μας εκμεταλλεύονταν ξένοι δανειστέ
ς ακόμα και από τα χρόνια της Επανάστασης του 1821
Το τελευταίο διάστημα στις καθημερινές συζητήσεις έχει εισβάλει, εκτός των άλλων οικονομικών «γρίφων», και το spread. Η άγνωστη στους μη ειδικούς ορολογία, που εκφράζει τις διαφορές στις αποδόσεις των ομολόγων και τα επιτόκια δανεισμού, δεν είναι τόσο κακόηχη, όσο, ας πούμε, η τοκογλυφία. Περί συνωνύμου, όμως, πρόκειται...
Ετσι κι αλλιώς, οι καταστάσεις που σηματοδοτεί o ξενικός όρος, έχουν την ηλικία του νεοελληνικού κράτους. Αφού είναι συνυφασμένες με τη χρέωση και υπερχρέωση της Ελλάδας από τα χρόνια ακόμη της Επανάστασης του 1821.
Ισως φαίνεται περίεργο σε μερικούς, αλλά η φύση των διεθνών χρηματαγορών, από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα, δεν άλλαζε ουσιαστικά. Λίγο-πολύ διατηρήθηκε η ίδια ολόκληρο τον 20ό αιώνα και τα χρόνια της παγκοσμιοποίησης. Οπως η επιδίωξη των κεφαλαιούχων-δανειστών κάθε εποχής για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κέρδος.
Στο πλαίσιο αυτό καταγράφεται ένα ελληνικό ιστορικό παράδοξο. Παρά τις στάσεις πληρωμών της Ελλάδας, κατά καιρούς, οι ξένοι δανειστές έτρεφαν ιδιαίτερη προτίμηση στα «ελληνικά χαρτιά». Αυτός... ο φιλελληνισμός των ξένων δανειστών οφείλεται, βεβαίως, στις μεγαλύτερες αποδόσεις κεφαλαίων. Στην Ελλάδα ήταν συνήθως υψηλότερες από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Το φαινόμενο έχει τεκμηριωθεί στατιστικά από τους εγκυρότερους Ελληνες οικονομολόγους του περασμένου αιώνα, όπως ο Α. Ανδρεάδης και ο Α. Αγγελόπουλος.
Πτώχευση
Το «παράδοξο» έχει φυσικά τις εξηγήσεις του, τόσο στη σφαίρα της πολιτικής όσο και της οικονομίας.
Ανασκοπώντας τα κάθε είδους εξωτερικά δάνεια από συστάσεως του ελληνικού κράτους μέχρι και την πτώχευση του 1932 ο Α. Αγγελόπουλος, στο κλασικό έργο του «Το δημόσιο χρέος της Ελλάδος», συμπεραίνει: «Η εκ μέρους των ξένων κεφαλαιούχων τακτική, κατά τα πρώτα ιδία συναφθέντα εξωτερικά δάνεια, εδημιούργησε την αδυναμίαν της χώρας όπως εκπληρώση τας εκ των εξωτερικών δανείων υποχρεώσεις της. Εάν κατεβάλλετο ολόκληρον το προϊόν των πρώτων δανείων, διαφορετική θα ήτο η οικονομική και δημοσιονομική κατάστασις και αλλοία θα απέβαινεν η όλη εξέλιξις της πολιτικής ζωής της χώρας...»
Στην κατηγορία αυτή ανήκουν όλα σχεδόν τα δάνεια πριν από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Αλλά και την κατοπινή περίοδο έως τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. «Εάν η έκδοσις των μεταπολεμικών δανείων ήτο ανάλογος προς τας αντιστοίχους εκδόσεις των αγγλικών και γαλλικών δανείων, ιδία εάν οι τόκοι ήσαν χαμηλότεροι και αι τιμαί εκδόσεως ανώτεραι, η δε απόσβεσις βραδυτέρα, το Ελληνικόν κράτος δεν θα περιήρχετο τόσον ταχώς εις την δυσχερή θέσιν...» προσθέτει ο Αγγελόπουλος.
Ισως, θεωρήσει κάποιος ότι τούτες οι διαπιστώσεις ισχύουν αποκλειστικά για ένα μακρινό παρελθόν. Λάθος! Ο καθηγητής Γ. Β. Δερτιλής στην πρόσφατη «Ιστορία του ελληνικού κράτους» διαπιστώνει ότι δεν υπάρχουν και μεγάλες διαφορές μεταξύ των αιώνων στη λογική των αγορών: «Αυτό δεν είναι περίεργο.
Περίεργο είναι ότι από το 1879 (όταν άρχισε ο μαζικός δανεισμός της Ελλάδας από το εξωτερικό) έως το 2000, παρά τις εν τω μεταξύ παύσεις πληρωμών του ελληνικού Δημοσίου, η επενδυτική διάθεση των αλλοδαπών κεφαλαιούχων για ελληνικά κρατικά χρεόγραφα ανανεωνόταν κάθε φορά αμείωτη. Τα αίτια αυτής της σταθεράς ευμένειας ήταν πολλά...»
Πρόθυμοι δανειστές για να εκμεταλλευτούν τις ανάγκες πάντα υπήρχαν και θα υπάρχουν. Οσο, τουλάχιστον, υπάρχουν διεθνείς χρηματαγορές και κερδοσκοπικά κεφάλαια. Το ζήτημα είναι οι όροι των δανείων, πώς διαμορφώνονται και ο προορισμός των δανείων.
Στάσεις πληρωμών και διακανονισμοί
Σε κάθε μεγάλη διεθνή οικονομική κρίση η Ελλάδα βιώνει παρόμοιες καταστάσεις. Βρίσκεται υπερχρεωμένη, περιέρχεται στις παγκόσμιες χρηματαγορές και δανείζεται πανάκριβα. Μερικές φορές... χτυπάει και κανόνι!
Από την άποψη αυτή έχουν τη σημασία τους τα οικονομικά βιώματα στις αρχές των δεκαετιών του 1890, του 1930 και του 1970. Στην πρώτη περίπτωση, η Ευρώπη και ο κόσμος διένυε την τελευταία φάση της Μεγάλης Υφεσης του 1873-1896. Στη δεύτερη, τα χρόνια της κρίσης, που ακολούθησαν το κραχ του 1929. Στην τρίτη, την περίοδο της «πετρελαϊκής κρίσης». Στις δύο πρώτες περιόδους, προς το τέλος των κρίσεων, η Ελλάδα κήρυξε χρεοκοπία και στάση πληρωμών. Στην τρίτη, υλοποιήθηκαν προγράμματα οδυνηρής λιτότητας για τους πολλούς.
Φυσικά, οι εποχές διαφέρουν ριζικά μεταξύ τους. Ακόμη ριζικότερα το σήμερα με όλες τις άλλες περιόδους. Δεν υπάρχει, πια, η μοναχική και ανάδελφη δραχμή, αλλά το «πολύτεκνο» ευρώ. Η υπερχρέωση, όμως, είναι κοινός παρονομαστής. Το ίδιο ο επαχθέστατος δανεισμός, σε σχέση με άλλες χώρες, αλλά και τα κερδοσκοπικά παιχνίδια σε βάρος της ελληνικής οικονομίας.
Χρεωκοπίες και στάσεις πληρωμών:
1827 και 1843: Παύση πληρωμών στους κάθε φορά ξένους δανειστές της χώρας (δάνεια ανεξαρτησίας και της πρώτης οθωνικής περιόδου).
1827-1878: Διεθνής (άτυπος) οικονομικός έλεγχος και ουσιαστικός αποκλεισμός από τις διεθνείς χρηματαγορές λόγω των παλαιών χρεών.
1878-1879: Συμβιβασμός ελληνικού δημοσίου με δανειστές και έναρξη νέας δανειακής περιόδου.
1893: Παύση πληρωμών («Δυστυχώς επτωχεύσαμεν»).
1898: Συμβιβασμός μετά την ήττα στον «ατυχή Ελληνοτουρκικό πόλεμο» του 1897.
1898-1926: Επιβολή διεθνούς οικονομικού ελέγχου (ΔΟΕ).
1898-1920: Επανάληψη πληρωμών.
1921 : Παύση πληρωμών (μερική).
1928-1932: Συμβιβασμοί με δανειστές.
1932: Παύση πληρωμών (χρεοστάσιο).
1932-1933: Επανάληψη πληρωμών και διακανονισμός.
Τα υψηλότερα επιτόκια
Από τη μελέτη των ελληνικών δανείων μέχρι την πτώχευση του 1893, μεταξύ των άλλων, προκύπτουν μερικά αποκαλυπτικά. Ο εξωτερικός δανεισμός κατά την οθωνική περίοδο «έτρεχε» όλον τον 19ο αιώνα και για την αποπληρωμή του απαιτήθηκε ποσό τριπλάσιο της πραγματικής αξίας του. Οταν η Ελλάδα κατέβαλλε κανονικά τα τοκοχρεολύσια αυτών των δανείων, χρειαζόταν για την αποπληρωμή τους να δαπανά περίπου το 40% των πάσης φύσεως κρατικών εσόδων. Ολο τον αιώνα τα ελληνικά κρατικά ομόλογα έχει υπολογιστεί ότι αποδίδανε στους δανειστές συνολικά τόκο 9-12%. Υπέρογκος και, σε κάθε περίπτωση, πολύ μεγαλύτερος, από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα.
Η πορεία της οικονομίας ήταν προδιαγεγραμμένη
Μοντέλο χρεοκοπίας
Στην Ελλάδα διαχρονικά ο δανεισμός από εργαλείο ανάπτυξης, όπως είναι η φυσιολογική κατάσταση, μετατρεπόταν σε μέσο επιβίωσης και, τελικά, σε μηχανισμό εξάρτησης. Είναι σωστή η διαπίστωση ότι το «μοντέλο» του ελληνικού καπιταλισμού συνεπάγεται περιορισμούς στην εθνική ανεξαρτησία της χώρας.
Αφαίμαξη...
Το... spread για τα πρώτα μεγάλα δάνεια της Ελλάδας από τις διεθνείς χρηματαγορές ήταν περίπου διπλάσιο από τον μέσο διεθνή όρο. Εκτός των άλλων επαχθών προϋποθέσεων συνήθως στους δανειστές δινόταν εγγύηση τα έσοδα του Δημοσίου από τελωνεία, φορολογία καπνού, πετρελαίου, αλατιού, σπίρτων...
Η σύγκριση
Μια τετραετία πριν ξεσπάσει η διεθνής οικονομική κρίση του 1929 ο εξωτερικός δανεισμός της Ελλάδας, στις χρηματαγορές Λονδίνου και Ν. Υόρκης, γινόταν με επιτόκια από 7,05% - 9,02 %. Την ίδια περίοδο όλα τα μη ελληνικά δάνεια, στις ίδιες αγορές, είχαν επιτόκια από 3,99 - 4,5ο%.
Από τον «μαύρο» Δεκέμβριο του 1893 στον «μαύρο» Απρίλιο του 1931
Το ίδιο «έργο» σε κάθε μεγάλη κρίση
Η Ελλάδα μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1870 ήταν ουσιαστικά αποκλεισμένη από τις διεθνείς χρηματαγορές. Λόγω διεθνών συγκυριών επιτεύχθηκε «συμβιβασμός» προς το τέλος της για τους όρους αποπληρωμής των παλιών δανείων της. Θεωρητικά ο δανεισμός αποσκοπούσε στη χρηματοδότηση της ελληνικής ανάπτυξης, όπως εννοούνταν εκείνη την περίοδο (κρατικός μηχανισμός και ιδιαίτερα ο στρατός, κατασκευή ορισμένων μεγάλων έργων υποδομής κ.ά.) Ο καθηγητής Γ. Β. Δερτιλής συμπεραίνει συνολικά για την περίοδο:
«Οι ελληνικές κυβερνήσεις βρέθηκαν μπροστά σε μια πρωτόγνωρη κατάσταση: απέκτησαν τη δυνατότητα να δανειστούν ποσά πρωτοφανή για την
Ελλάδα, σε μια παγκόσμια αγορά κεφαλαίων, της οποίας τους όρους σχεδόν αγνοούσαν.
Παρ’ όλη την άγνοια ίσως και λόγω αυτής, οι διαπραγματεύσεις άρχισαν ταχύτατα μετά τον συμβιβασμό. Και οι ελληνικές κυβερνήσεις ενέδωσαν πρόθυμα στις χρυσοφόρες σειρήνες. Το συνολικό δημόσιο χρέος της χώρας, από περίπου 168.000.000 που ήταν τα 1876, είχε σχεδόν διπλασιαστεί έως τα 1884, είχε τετραπλασιαστεί έως το 1887, είχε επταπλασιαστεί έως το 1893...»
Φορολόγηση
Επειδή το τελευταίο διάστημα συνηθίζεται η «μετάφραση» του δημόσιου χρέους σε κατά κεφαλήν ετήσιο χρέος, αυτά τα νούμερα σημαίνουν: από 5 δραχμές για κάθε Ελληνα το χρέος έφτασε στις 30. Για να καλυφθούν οι δαπάνες του δημόσιου χρέους ακολουθήθηκε ο εύκολος δρόμος της φορολόγησης. Υπερδιπλασιάστηκε ανάμεσα στα 1875 και 1890. Από 18 δραχμές έφθασε περίπου στις 30 τον χρόνο για κάθε πολίτη!
Μοιραία στις αρχές της δεκαετίας του 1890 τα φορολογικά έσοδα είχαν σχεδόν εξαντληθεί, τουλάχιστον ως προς τους έμμεσους φόρους. Τα έσοδα δεν επαρκούσαν για την κάλυψη των αναγκών εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους. Η χώρα μπήκε σ΄ έναν ατέρμονα φαύλο κύκλο δανεισμού. Τα τοκοχρεολύσια πληρώνονταν με νέα δάνεια κ.ο.κ.
Επιπλέον, στο πλαίσιο νέων εξάρσεων της διεθνούς οικονομικής κρίσης επιδεινώθηκαν δραματικά οι όροι του δανεισμού. Ολα αυτά σε συνδυασμό με μια ακόμη σταφιδική κρίση γύρω στο 1892, που ήταν η βάση του εξαγωγικού εμπορίου, τις συνεχείς μειώσεις ισοτιμίας της δραχμής και την απροθυμία δανειστών έφεραν το «δυστυχώς επτωχεύσαμεν» του Χ. Τρικούπη τον «μαύρο» Δεκέμβριο του 1893.
Τέσσερις δεκαετίες αργότερα η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας έχει αρκετές ομοιότητες. Ο Ελ. Βενιζέλος «έπαθε» περίπου ό,τι και ο Τρικούπης. Μόνο που τότε «μαύρος» ήταν ο Απρίλιος του 1932 κι όχι ο Δεκέμβριος. Ολη την προηγούμενη δεκαετία η Ελλάδα είχε συνάψει από εξωτερικό δανεισμό ονομαστικής αξίας 15,5 εκατ. δραχμές. Το πραγματικό ποσό που εισπράχτηκε ήταν 13,5 εκατ. και το μέσο πραγματικό επιτόκιο έφτανε το 8% για 33 χρόνια (μέσος χρόνος). Οι όροι ήταν από τους χειρότερους που ίσχυαν παγκοσμίως για κυρίαρχα κράτη.
Ενας από τους βασικούς λόγους του χρεοστασίου της εποχής ήταν ακριβώς αυτός...
Το ελληνικό... χρυσωρυχείο
Εχει υπολογιστεί από οικονομολόγους και ιστορικούς της οικονομίας ότι οι αποδόσεις των ελληνικών χρεογράφων-ομολόγων μέχρι το 1932 ήταν πάντα υψηλότερες μέχρι πολύ υψηλότερες από αντίστοιχες άλλων χωρών. Η φύση του ελληνικού δανεισμού (συνήθως για κάλυψη δαπανών κι όχι για ανάπτυξη), οι πιεστικές και επείγουσες πάντα ανάγκες του ελληνικού δημοσίου και οι πολιτικές εξάρτησης της χώρας την έκαναν ελκυστική για κεφαλαιούχους και κερδοσκόπους. Τη στιγμή που οι αποδόσεις στ’ άλλα ευρωπαϊκά κράτη κυμαίνονταν στο 1-6% και οι ευρωπαϊκές τράπεζες πρόσφεραν τόκο 1,5-2,5%, η Ελλάδα πλήρωνε, τελικά, μέχρι και 15%!
Τ. Κατσιμάρδος
Το τελευταίο διάστημα στις καθημερινές συζητήσεις έχει εισβάλει, εκτός των άλλων οικονομικών «γρίφων», και το spread. Η άγνωστη στους μη ειδικούς ορολογία, που εκφράζει τις διαφορές στις αποδόσεις των ομολόγων και τα επιτόκια δανεισμού, δεν είναι τόσο κακόηχη, όσο, ας πούμε, η τοκογλυφία. Περί συνωνύμου, όμως, πρόκειται...
Ετσι κι αλλιώς, οι καταστάσεις που σηματοδοτεί o ξενικός όρος, έχουν την ηλικία του νεοελληνικού κράτους. Αφού είναι συνυφασμένες με τη χρέωση και υπερχρέωση της Ελλάδας από τα χρόνια ακόμη της Επανάστασης του 1821.
Ισως φαίνεται περίεργο σε μερικούς, αλλά η φύση των διεθνών χρηματαγορών, από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα, δεν άλλαζε ουσιαστικά. Λίγο-πολύ διατηρήθηκε η ίδια ολόκληρο τον 20ό αιώνα και τα χρόνια της παγκοσμιοποίησης. Οπως η επιδίωξη των κεφαλαιούχων-δανειστών κάθε εποχής για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κέρδος.
Στο πλαίσιο αυτό καταγράφεται ένα ελληνικό ιστορικό παράδοξο. Παρά τις στάσεις πληρωμών της Ελλάδας, κατά καιρούς, οι ξένοι δανειστές έτρεφαν ιδιαίτερη προτίμηση στα «ελληνικά χαρτιά». Αυτός... ο φιλελληνισμός των ξένων δανειστών οφείλεται, βεβαίως, στις μεγαλύτερες αποδόσεις κεφαλαίων. Στην Ελλάδα ήταν συνήθως υψηλότερες από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Το φαινόμενο έχει τεκμηριωθεί στατιστικά από τους εγκυρότερους Ελληνες οικονομολόγους του περασμένου αιώνα, όπως ο Α. Ανδρεάδης και ο Α. Αγγελόπουλος.
Πτώχευση
Το «παράδοξο» έχει φυσικά τις εξηγήσεις του, τόσο στη σφαίρα της πολιτικής όσο και της οικονομίας.
Ανασκοπώντας τα κάθε είδους εξωτερικά δάνεια από συστάσεως του ελληνικού κράτους μέχρι και την πτώχευση του 1932 ο Α. Αγγελόπουλος, στο κλασικό έργο του «Το δημόσιο χρέος της Ελλάδος», συμπεραίνει: «Η εκ μέρους των ξένων κεφαλαιούχων τακτική, κατά τα πρώτα ιδία συναφθέντα εξωτερικά δάνεια, εδημιούργησε την αδυναμίαν της χώρας όπως εκπληρώση τας εκ των εξωτερικών δανείων υποχρεώσεις της. Εάν κατεβάλλετο ολόκληρον το προϊόν των πρώτων δανείων, διαφορετική θα ήτο η οικονομική και δημοσιονομική κατάστασις και αλλοία θα απέβαινεν η όλη εξέλιξις της πολιτικής ζωής της χώρας...»
Στην κατηγορία αυτή ανήκουν όλα σχεδόν τα δάνεια πριν από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Αλλά και την κατοπινή περίοδο έως τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. «Εάν η έκδοσις των μεταπολεμικών δανείων ήτο ανάλογος προς τας αντιστοίχους εκδόσεις των αγγλικών και γαλλικών δανείων, ιδία εάν οι τόκοι ήσαν χαμηλότεροι και αι τιμαί εκδόσεως ανώτεραι, η δε απόσβεσις βραδυτέρα, το Ελληνικόν κράτος δεν θα περιήρχετο τόσον ταχώς εις την δυσχερή θέσιν...» προσθέτει ο Αγγελόπουλος.
Ισως, θεωρήσει κάποιος ότι τούτες οι διαπιστώσεις ισχύουν αποκλειστικά για ένα μακρινό παρελθόν. Λάθος! Ο καθηγητής Γ. Β. Δερτιλής στην πρόσφατη «Ιστορία του ελληνικού κράτους» διαπιστώνει ότι δεν υπάρχουν και μεγάλες διαφορές μεταξύ των αιώνων στη λογική των αγορών: «Αυτό δεν είναι περίεργο.
Περίεργο είναι ότι από το 1879 (όταν άρχισε ο μαζικός δανεισμός της Ελλάδας από το εξωτερικό) έως το 2000, παρά τις εν τω μεταξύ παύσεις πληρωμών του ελληνικού Δημοσίου, η επενδυτική διάθεση των αλλοδαπών κεφαλαιούχων για ελληνικά κρατικά χρεόγραφα ανανεωνόταν κάθε φορά αμείωτη. Τα αίτια αυτής της σταθεράς ευμένειας ήταν πολλά...»
Πρόθυμοι δανειστές για να εκμεταλλευτούν τις ανάγκες πάντα υπήρχαν και θα υπάρχουν. Οσο, τουλάχιστον, υπάρχουν διεθνείς χρηματαγορές και κερδοσκοπικά κεφάλαια. Το ζήτημα είναι οι όροι των δανείων, πώς διαμορφώνονται και ο προορισμός των δανείων.
Στάσεις πληρωμών και διακανονισμοί
Σε κάθε μεγάλη διεθνή οικονομική κρίση η Ελλάδα βιώνει παρόμοιες καταστάσεις. Βρίσκεται υπερχρεωμένη, περιέρχεται στις παγκόσμιες χρηματαγορές και δανείζεται πανάκριβα. Μερικές φορές... χτυπάει και κανόνι!
Από την άποψη αυτή έχουν τη σημασία τους τα οικονομικά βιώματα στις αρχές των δεκαετιών του 1890, του 1930 και του 1970. Στην πρώτη περίπτωση, η Ευρώπη και ο κόσμος διένυε την τελευταία φάση της Μεγάλης Υφεσης του 1873-1896. Στη δεύτερη, τα χρόνια της κρίσης, που ακολούθησαν το κραχ του 1929. Στην τρίτη, την περίοδο της «πετρελαϊκής κρίσης». Στις δύο πρώτες περιόδους, προς το τέλος των κρίσεων, η Ελλάδα κήρυξε χρεοκοπία και στάση πληρωμών. Στην τρίτη, υλοποιήθηκαν προγράμματα οδυνηρής λιτότητας για τους πολλούς.
Φυσικά, οι εποχές διαφέρουν ριζικά μεταξύ τους. Ακόμη ριζικότερα το σήμερα με όλες τις άλλες περιόδους. Δεν υπάρχει, πια, η μοναχική και ανάδελφη δραχμή, αλλά το «πολύτεκνο» ευρώ. Η υπερχρέωση, όμως, είναι κοινός παρονομαστής. Το ίδιο ο επαχθέστατος δανεισμός, σε σχέση με άλλες χώρες, αλλά και τα κερδοσκοπικά παιχνίδια σε βάρος της ελληνικής οικονομίας.
Χρεωκοπίες και στάσεις πληρωμών:
1827 και 1843: Παύση πληρωμών στους κάθε φορά ξένους δανειστές της χώρας (δάνεια ανεξαρτησίας και της πρώτης οθωνικής περιόδου).
1827-1878: Διεθνής (άτυπος) οικονομικός έλεγχος και ουσιαστικός αποκλεισμός από τις διεθνείς χρηματαγορές λόγω των παλαιών χρεών.
1878-1879: Συμβιβασμός ελληνικού δημοσίου με δανειστές και έναρξη νέας δανειακής περιόδου.
1893: Παύση πληρωμών («Δυστυχώς επτωχεύσαμεν»).
1898: Συμβιβασμός μετά την ήττα στον «ατυχή Ελληνοτουρκικό πόλεμο» του 1897.
1898-1926: Επιβολή διεθνούς οικονομικού ελέγχου (ΔΟΕ).
1898-1920: Επανάληψη πληρωμών.
1921 : Παύση πληρωμών (μερική).
1928-1932: Συμβιβασμοί με δανειστές.
1932: Παύση πληρωμών (χρεοστάσιο).
1932-1933: Επανάληψη πληρωμών και διακανονισμός.
Τα υψηλότερα επιτόκια
Από τη μελέτη των ελληνικών δανείων μέχρι την πτώχευση του 1893, μεταξύ των άλλων, προκύπτουν μερικά αποκαλυπτικά. Ο εξωτερικός δανεισμός κατά την οθωνική περίοδο «έτρεχε» όλον τον 19ο αιώνα και για την αποπληρωμή του απαιτήθηκε ποσό τριπλάσιο της πραγματικής αξίας του. Οταν η Ελλάδα κατέβαλλε κανονικά τα τοκοχρεολύσια αυτών των δανείων, χρειαζόταν για την αποπληρωμή τους να δαπανά περίπου το 40% των πάσης φύσεως κρατικών εσόδων. Ολο τον αιώνα τα ελληνικά κρατικά ομόλογα έχει υπολογιστεί ότι αποδίδανε στους δανειστές συνολικά τόκο 9-12%. Υπέρογκος και, σε κάθε περίπτωση, πολύ μεγαλύτερος, από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα.
Η πορεία της οικονομίας ήταν προδιαγεγραμμένη
Μοντέλο χρεοκοπίας
Στην Ελλάδα διαχρονικά ο δανεισμός από εργαλείο ανάπτυξης, όπως είναι η φυσιολογική κατάσταση, μετατρεπόταν σε μέσο επιβίωσης και, τελικά, σε μηχανισμό εξάρτησης. Είναι σωστή η διαπίστωση ότι το «μοντέλο» του ελληνικού καπιταλισμού συνεπάγεται περιορισμούς στην εθνική ανεξαρτησία της χώρας.
Αφαίμαξη...
Το... spread για τα πρώτα μεγάλα δάνεια της Ελλάδας από τις διεθνείς χρηματαγορές ήταν περίπου διπλάσιο από τον μέσο διεθνή όρο. Εκτός των άλλων επαχθών προϋποθέσεων συνήθως στους δανειστές δινόταν εγγύηση τα έσοδα του Δημοσίου από τελωνεία, φορολογία καπνού, πετρελαίου, αλατιού, σπίρτων...
Η σύγκριση
Μια τετραετία πριν ξεσπάσει η διεθνής οικονομική κρίση του 1929 ο εξωτερικός δανεισμός της Ελλάδας, στις χρηματαγορές Λονδίνου και Ν. Υόρκης, γινόταν με επιτόκια από 7,05% - 9,02 %. Την ίδια περίοδο όλα τα μη ελληνικά δάνεια, στις ίδιες αγορές, είχαν επιτόκια από 3,99 - 4,5ο%.
Από τον «μαύρο» Δεκέμβριο του 1893 στον «μαύρο» Απρίλιο του 1931
Το ίδιο «έργο» σε κάθε μεγάλη κρίση
Η Ελλάδα μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1870 ήταν ουσιαστικά αποκλεισμένη από τις διεθνείς χρηματαγορές. Λόγω διεθνών συγκυριών επιτεύχθηκε «συμβιβασμός» προς το τέλος της για τους όρους αποπληρωμής των παλιών δανείων της. Θεωρητικά ο δανεισμός αποσκοπούσε στη χρηματοδότηση της ελληνικής ανάπτυξης, όπως εννοούνταν εκείνη την περίοδο (κρατικός μηχανισμός και ιδιαίτερα ο στρατός, κατασκευή ορισμένων μεγάλων έργων υποδομής κ.ά.) Ο καθηγητής Γ. Β. Δερτιλής συμπεραίνει συνολικά για την περίοδο:
«Οι ελληνικές κυβερνήσεις βρέθηκαν μπροστά σε μια πρωτόγνωρη κατάσταση: απέκτησαν τη δυνατότητα να δανειστούν ποσά πρωτοφανή για την
Παρ’ όλη την άγνοια ίσως και λόγω αυτής, οι διαπραγματεύσεις άρχισαν ταχύτατα μετά τον συμβιβασμό. Και οι ελληνικές κυβερνήσεις ενέδωσαν πρόθυμα στις χρυσοφόρες σειρήνες. Το συνολικό δημόσιο χρέος της χώρας, από περίπου 168.000.000 που ήταν τα 1876, είχε σχεδόν διπλασιαστεί έως τα 1884, είχε τετραπλασιαστεί έως το 1887, είχε επταπλασιαστεί έως το 1893...»
Φορολόγηση
Επειδή το τελευταίο διάστημα συνηθίζεται η «μετάφραση» του δημόσιου χρέους σε κατά κεφαλήν ετήσιο χρέος, αυτά τα νούμερα σημαίνουν: από 5 δραχμές για κάθε Ελληνα το χρέος έφτασε στις 30. Για να καλυφθούν οι δαπάνες του δημόσιου χρέους ακολουθήθηκε ο εύκολος δρόμος της φορολόγησης. Υπερδιπλασιάστηκε ανάμεσα στα 1875 και 1890. Από 18 δραχμές έφθασε περίπου στις 30 τον χρόνο για κάθε πολίτη!
Μοιραία στις αρχές της δεκαετίας του 1890 τα φορολογικά έσοδα είχαν σχεδόν εξαντληθεί, τουλάχιστον ως προς τους έμμεσους φόρους. Τα έσοδα δεν επαρκούσαν για την κάλυψη των αναγκών εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους. Η χώρα μπήκε σ΄ έναν ατέρμονα φαύλο κύκλο δανεισμού. Τα τοκοχρεολύσια πληρώνονταν με νέα δάνεια κ.ο.κ.
Επιπλέον, στο πλαίσιο νέων εξάρσεων της διεθνούς οικονομικής κρίσης επιδεινώθηκαν δραματικά οι όροι του δανεισμού. Ολα αυτά σε συνδυασμό με μια ακόμη σταφιδική κρίση γύρω στο 1892, που ήταν η βάση του εξαγωγικού εμπορίου, τις συνεχείς μειώσεις ισοτιμίας της δραχμής και την απροθυμία δανειστών έφεραν το «δυστυχώς επτωχεύσαμεν» του Χ. Τρικούπη τον «μαύρο» Δεκέμβριο του 1893.
Τέσσερις δεκαετίες αργότερα η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας έχει αρκετές ομοιότητες. Ο Ελ. Βενιζέλος «έπαθε» περίπου ό,τι και ο Τρικούπης. Μόνο που τότε «μαύρος» ήταν ο Απρίλιος του 1932 κι όχι ο Δεκέμβριος. Ολη την προηγούμενη δεκαετία η Ελλάδα είχε συνάψει από εξωτερικό δανεισμό ονομαστικής αξίας 15,5 εκατ. δραχμές. Το πραγματικό ποσό που εισπράχτηκε ήταν 13,5 εκατ. και το μέσο πραγματικό επιτόκιο έφτανε το 8% για 33 χρόνια (μέσος χρόνος). Οι όροι ήταν από τους χειρότερους που ίσχυαν παγκοσμίως για κυρίαρχα κράτη.
Ενας από τους βασικούς λόγους του χρεοστασίου της εποχής ήταν ακριβώς αυτός...
Το ελληνικό... χρυσωρυχείο
Εχει υπολογιστεί από οικονομολόγους και ιστορικούς της οικονομίας ότι οι αποδόσεις των ελληνικών χρεογράφων-ομολόγων μέχρι το 1932 ήταν πάντα υψηλότερες μέχρι πολύ υψηλότερες από αντίστοιχες άλλων χωρών. Η φύση του ελληνικού δανεισμού (συνήθως για κάλυψη δαπανών κι όχι για ανάπτυξη), οι πιεστικές και επείγουσες πάντα ανάγκες του ελληνικού δημοσίου και οι πολιτικές εξάρτησης της χώρας την έκαναν ελκυστική για κεφαλαιούχους και κερδοσκόπους. Τη στιγμή που οι αποδόσεις στ’ άλλα ευρωπαϊκά κράτη κυμαίνονταν στο 1-6% και οι ευρωπαϊκές τράπεζες πρόσφεραν τόκο 1,5-2,5%, η Ελλάδα πλήρωνε, τελικά, μέχρι και 15%!
Τ. Κατσιμάρδος
«Ρεβεγιόν» στις εφορίες
Στις εφορίες πηγαίνουν αυτή την περίοδο εκατοντάδες πολίτες «Ρεβεγιόν» στις... εφορίες κάνουν αυτό το διάστημα εκατοντάδες πολίτες κάθε μέρα οι οποίοι καταθέτουν τις πινακίδες των παλαιών οχημάτων που διαθέτουν.
Είναι χαρακτηριστικό ότι τα νέα τέλη κυκλοφορίας για οχήματα με πρώτο έτος κυκλοφορίας πριν από το 1996 είναι έως και δύο φορές ακριβότερα από όσα ίσχυαν πέρσι.
Για την κατάθεση των πινακίδων στις εφορίες απαιτείται αντίγραφο του Ε9 που να αποδεικνύει ότι ο ιδιοκτήτης του Ι.Χ. έχει υπό την κυριότητά του ιδιόκτητο περιφραγμένο χώρο, όπου έχει σταθμεύσει το αυτοκίνητο, όσο καιρό οι πινακίδες βρίσκονται στην εφορία.
Επίσης, απαιτείται το σύνολο των προηγούμενων τελών κυκλοφορίας να έχει εξοφληθεί.
Τα 7 αμαρτήματα του προϋπολογισμού
Η οριστική μορφή ως προς τους αριθμούς θα δοθεί με την ψήφιση δύο νομοσχεδίων την άνοιξη
Αναπάντητα μένουν τα 2 ερωτήματα για τους φόρους, τους μισθούς και τις συντάξεις
ΥΣΤΕΡΑ από πέντε ημέρες διαδοχικών μονολόγων η
Βουλή υπερψήφισε την Τετάρτη το βράδυ τον προϋπολογισμό του 2010, στον οποίο- για πρώτη ίσως φορά- τα νούμερα και οι πολιτικές αποφάσεις για τους φόρους, τους μισθούς και τις συντάξεις αλλάζουν ημέρα με την ημέρα. Θα πάρουν
την τελική τους μορφή με την ψήφιση δύο κρίσιμων νομοσχεδίων για την οικονομία και την κοινωνία- του φορολογικού και του ασφαλιστικού-, τα οποία η κυβέρνηση προγραμματίζει να έχει έτοιμα την άνοιξη.
Νωρίτερα, στα μέσα Ιανουαρίου, ο υπουργός Οικονομικών κ. Γ. Παπακωνσταντίνου φιλοδοξεί να καταθέσει στη Βουλή
το πρόγραμμα σταθερότητας και ανάπτυξης της οικονομίας 2010-2013, στο οποίο θα αποτυπώνει το χρονοδιάγραμμα για τη μείωση του ελλείμματος από 9,1% το 2010 σε 3% του ΑΕΠ το 2013.
Ο κοινωνικός διάλογος για τις αλλαγές στη φορολογία θα ξεκινήσει επί της ουσίας μετά τις γιορτές των Χριστουγέννων. Τα μεγάλα θέματα όμως ήδη άνοιξαν:
1 Αφορολόγητο με αποδείξεις: O υπουργός κάλεσε προχθές τους φορολογουμένους να μαζεύουν από την Πρωτοχρονιά αποδείξεις από αγορές ή υπηρεσίες, καθώς στις προθέσεις του είναι το μέτρο αυτό να συνδεθεί με το αφορολόγητο όριο που θα ισχύει για κάθε φορολογούμενο. Αυτό που δεν διευκρίνισε είναι ποιες αποδείξεις από αγορές, πληρωμές (π.χ. διδάκτρων, γιατρών κτλ.) πρέπει να κρατούν οι φορολογούμενοι. Το σενάριο προβλέπει ότι για να έχεις αφορολόγητο 12.000 ευρώ θα πρέπει να εμφανίσεις στη δήλωσή σου ίσης αξίας αποδείξεις εφόσον το εισόδημά σου υπερβαίνει τις 30.000 ή 40.000 ευρώ τον χρόνο. Δηλαδή η κυβέρνηση ζητεί από τα υψηλά εισοδήματα να δικαιολογήσουν το αφορολόγητο όριο, διαφορετικά θα το χάσουν.
2 Προκαταβολή ΦΜΑΠ: Παρ΄ ότι η επιστροφή του φόρου κληρονομιών και γονικών παροχών και του Φόρου Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας (ΦΜΑΠ) προαναγγέλθηκε, αναπάντητο παραμένει το ερώτημα που απασχολεί χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων, αν το υπουργείο Οικονομικών προτίθεται να δώσει κίνητρα (έκπτωση φόρου, προεξόφληση με τις σημερινές χαμηλές αντικειμενικές αξίες) ώστε να προεισπράξει τον ΦΜΑΠ και για τα επόμενα χρόνια.
Ο κ. Παπακωνσταντίνου στο πακέτο μέτρων για την αύξηση των φορολογικών εσόδων που εξήγγειλε μία ημέρα προτού αρχίσει η συζήτηση επί του προϋπολογισμού στη Βουλή είπε ότι θα καλέσει τους ιδιοκτήτες μεγάλης ακίνητης περιουσίας να προπληρώσουν τον ΦΜΑΠ για τα επόμενα, π.χ., 5 ή 10 χρόνια.
3 Αύξηση εμμέσων φόρων: Η αύξηση των έμμεσων φόρων είναι η πιο πρόσφορη, άμεση και γρήγορη λύση για κάθε υπουργό Οικονομικών που θέλει να αυξήσει άμεσα τα έσοδά του. Στον προϋπολογισμό προβλέπεται ότι οι έμμεσοι φόροι (πλην ΦΠΑ) θα αυξηθούν κατά 5,7% και θα επιβαρυνθούν ποτά και τσιγάρα. Ωστόσο, όπως προανήγγειλε ο υπουργός, επιβαρύνσεις θα υπάρξουν και από την αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα που θα ανακοινωθεί αιφνιδιαστικά. 4 Επιστροφή φόρων: Ο κ. Παπακωνσταντίνου απέκλεισε κατηγορηματικά το ενδεχόμενο το Δημόσιο να καταφύγει στη λύση να μην επιστρέφει φόρους που τυχόν δικαιούνται πολίτες και επιχειρήσεις μετά την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων την άνοιξη. Ωστόσο η απορία παραμένει: Οι επιχειρήσεις που είχαν εφέτος μειωμένα κέρδη δικαιούνται επιστροφή φόρου, καθώς πέρυσι είχαν πληρώσει προκαταβολικά μεγαλύτερες επιβαρύνσεις. Θα τους επιστραφούν οι φόροι ή θα αυξηθεί και πάλι η παρακράτηση (προκαταβολή φόρου), που σήμερα ανέρχεται στο 80% για τις ΑΕ, έτσι ώστε το Δημόσιο να «ισοφαρίσει» την οφειλή;
5 Περικοπές μισθών: Ενώ ο προϋπολογισμός προβλέπει την αύξηση κατά 1,5% των μισθών και των συντάξεων και του συνολικού κονδυλίου μισθοδοσίας κατά 3,5%, ο υπουργός Οικονομικών προανήγγειλε αρχικά από το Λονδίνο, μετά τη συνάντησή του με τον ομόλογό του Αλιστερ Ντάρλινγκ, την περικοπή των επιδομάτων των δημοσίων υπαλλήλων κατά 10%, απόφαση που οδηγεί στη μείωση των δαπανών μισθοδοσίας κατά 3%-4% το 2010. Τη δήλωσή του επιβεβαίωσε κατά τη συζήτηση στη Βουλή, αλλά η εισοδηματική πολιτική θα καθοριστεί τον Ιανουάριο. Η μείωση των επιδομάτων θα συνδυαστεί με περικοπές στα έξοδα για μετακινήσεις και υπερωρίες και συμμετοχή σε επιτροπές.
6 Τι θα γίνει με τις συντάξεις: Το κρίσιμο όμως ερώτημα που δεν απαντήθηκε είναι πώς θα χρηματοδοτηθούν τα ασφαλιστικά ταμεία και αν κινδυνεύουν οι συντάξεις και το εφάπαξ. Στους αριθμούς οι επιχορηγήσεις του κρατικού προϋπολογισμού προς τα ασφαλιστικά ταμεία περικόπτονται κατά 12,4%, ενώ η κρατική ενίσχυση προς το Ταμείο των αυτοαπασχολουμένωντον ΟΑΕΕ- περιορίζεται κατά 44,4% σε μια εποχή που οι ασφαλιστικές εισφορές λόγω της κρίσης έχουν μειωθεί κατά το ένα τρίτο. Στο ΙΚΑ και στον ΟΑΕΕ υπάρχει η ανάγκη καταβολής ενισχύσεων 2,2 δισ. ευρώ. Ωστόσο στον προϋπολογισμό εγγράφηκαν μόλις 550 εκατ. ευρώ.
7 Φόρος για τα Ταμεία: Την απάντηση καλείται να δώσει ο υπουργός Εργασίας κ. Α. Λοβέρδος , ο οποίος στον διάλογο για τη χρηματοδότηση του ασφαλιστικού συστήματος ανήγγειλε την πλήρη ασφάλιση και ένταξη στα ασφαλιστικά ταμεία 100.000 μεταναστών, την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των ασφαλιστικών εισφορών των επιχειρήσεων με τη θέσπιση αντικειμενικών κριτηρίων (όπως ο υπολογισμός τους επί του τζίρου) και το ενδεχόμενο επιβολής φόρου υπέρ των Ταμείων που θα χρηματοδοτήσει αρχικά το Ταμείο Αλληλεγγύης. Μάλιστα ανακοίνωσε ότι το μέτρο αυτό θα αποτελέσει αντικείμενο και του διαλόγου για τις αλλαγές στο φορολογικό σύστημα.
Το υπουργείο Οικονομικών, από την πλευρά του, απάντησε ότι ήδη στον προϋπολογισμό προβλέπεται η καταβολή υπέρ των Ταμείων του 4% των συνολικών εσόδων του 2010 από τον ΦΠΑ, δηλαδή περίπου 800 εκατ. ευρώ.
Αναπάντητα μένουν τα 2 ερωτήματα για τους φόρους, τους μισθούς και τις συντάξεις
ΥΣΤΕΡΑ από πέντε ημέρες διαδοχικών μονολόγων η
Βουλή υπερψήφισε την Τετάρτη το βράδυ τον προϋπολογισμό του 2010, στον οποίο- για πρώτη ίσως φορά- τα νούμερα και οι πολιτικές αποφάσεις για τους φόρους, τους μισθούς και τις συντάξεις αλλάζουν ημέρα με την ημέρα. Θα πάρουντην τελική τους μορφή με την ψήφιση δύο κρίσιμων νομοσχεδίων για την οικονομία και την κοινωνία- του φορολογικού και του ασφαλιστικού-, τα οποία η κυβέρνηση προγραμματίζει να έχει έτοιμα την άνοιξη.
Νωρίτερα, στα μέσα Ιανουαρίου, ο υπουργός Οικονομικών κ. Γ. Παπακωνσταντίνου φιλοδοξεί να καταθέσει στη Βουλή
το πρόγραμμα σταθερότητας και ανάπτυξης της οικονομίας 2010-2013, στο οποίο θα αποτυπώνει το χρονοδιάγραμμα για τη μείωση του ελλείμματος από 9,1% το 2010 σε 3% του ΑΕΠ το 2013.
Ο κοινωνικός διάλογος για τις αλλαγές στη φορολογία θα ξεκινήσει επί της ουσίας μετά τις γιορτές των Χριστουγέννων. Τα μεγάλα θέματα όμως ήδη άνοιξαν:
1 Αφορολόγητο με αποδείξεις: O υπουργός κάλεσε προχθές τους φορολογουμένους να μαζεύουν από την Πρωτοχρονιά αποδείξεις από αγορές ή υπηρεσίες, καθώς στις προθέσεις του είναι το μέτρο αυτό να συνδεθεί με το αφορολόγητο όριο που θα ισχύει για κάθε φορολογούμενο. Αυτό που δεν διευκρίνισε είναι ποιες αποδείξεις από αγορές, πληρωμές (π.χ. διδάκτρων, γιατρών κτλ.) πρέπει να κρατούν οι φορολογούμενοι. Το σενάριο προβλέπει ότι για να έχεις αφορολόγητο 12.000 ευρώ θα πρέπει να εμφανίσεις στη δήλωσή σου ίσης αξίας αποδείξεις εφόσον το εισόδημά σου υπερβαίνει τις 30.000 ή 40.000 ευρώ τον χρόνο. Δηλαδή η κυβέρνηση ζητεί από τα υψηλά εισοδήματα να δικαιολογήσουν το αφορολόγητο όριο, διαφορετικά θα το χάσουν.
2 Προκαταβολή ΦΜΑΠ: Παρ΄ ότι η επιστροφή του φόρου κληρονομιών και γονικών παροχών και του Φόρου Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας (ΦΜΑΠ) προαναγγέλθηκε, αναπάντητο παραμένει το ερώτημα που απασχολεί χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων, αν το υπουργείο Οικονομικών προτίθεται να δώσει κίνητρα (έκπτωση φόρου, προεξόφληση με τις σημερινές χαμηλές αντικειμενικές αξίες) ώστε να προεισπράξει τον ΦΜΑΠ και για τα επόμενα χρόνια.
Ο κ. Παπακωνσταντίνου στο πακέτο μέτρων για την αύξηση των φορολογικών εσόδων που εξήγγειλε μία ημέρα προτού αρχίσει η συζήτηση επί του προϋπολογισμού στη Βουλή είπε ότι θα καλέσει τους ιδιοκτήτες μεγάλης ακίνητης περιουσίας να προπληρώσουν τον ΦΜΑΠ για τα επόμενα, π.χ., 5 ή 10 χρόνια.
3 Αύξηση εμμέσων φόρων: Η αύξηση των έμμεσων φόρων είναι η πιο πρόσφορη, άμεση και γρήγορη λύση για κάθε υπουργό Οικονομικών που θέλει να αυξήσει άμεσα τα έσοδά του. Στον προϋπολογισμό προβλέπεται ότι οι έμμεσοι φόροι (πλην ΦΠΑ) θα αυξηθούν κατά 5,7% και θα επιβαρυνθούν ποτά και τσιγάρα. Ωστόσο, όπως προανήγγειλε ο υπουργός, επιβαρύνσεις θα υπάρξουν και από την αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα που θα ανακοινωθεί αιφνιδιαστικά. 4 Επιστροφή φόρων: Ο κ. Παπακωνσταντίνου απέκλεισε κατηγορηματικά το ενδεχόμενο το Δημόσιο να καταφύγει στη λύση να μην επιστρέφει φόρους που τυχόν δικαιούνται πολίτες και επιχειρήσεις μετά την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων την άνοιξη. Ωστόσο η απορία παραμένει: Οι επιχειρήσεις που είχαν εφέτος μειωμένα κέρδη δικαιούνται επιστροφή φόρου, καθώς πέρυσι είχαν πληρώσει προκαταβολικά μεγαλύτερες επιβαρύνσεις. Θα τους επιστραφούν οι φόροι ή θα αυξηθεί και πάλι η παρακράτηση (προκαταβολή φόρου), που σήμερα ανέρχεται στο 80% για τις ΑΕ, έτσι ώστε το Δημόσιο να «ισοφαρίσει» την οφειλή;
5 Περικοπές μισθών: Ενώ ο προϋπολογισμός προβλέπει την αύξηση κατά 1,5% των μισθών και των συντάξεων και του συνολικού κονδυλίου μισθοδοσίας κατά 3,5%, ο υπουργός Οικονομικών προανήγγειλε αρχικά από το Λονδίνο, μετά τη συνάντησή του με τον ομόλογό του Αλιστερ Ντάρλινγκ, την περικοπή των επιδομάτων των δημοσίων υπαλλήλων κατά 10%, απόφαση που οδηγεί στη μείωση των δαπανών μισθοδοσίας κατά 3%-4% το 2010. Τη δήλωσή του επιβεβαίωσε κατά τη συζήτηση στη Βουλή, αλλά η εισοδηματική πολιτική θα καθοριστεί τον Ιανουάριο. Η μείωση των επιδομάτων θα συνδυαστεί με περικοπές στα έξοδα για μετακινήσεις και υπερωρίες και συμμετοχή σε επιτροπές.
6 Τι θα γίνει με τις συντάξεις: Το κρίσιμο όμως ερώτημα που δεν απαντήθηκε είναι πώς θα χρηματοδοτηθούν τα ασφαλιστικά ταμεία και αν κινδυνεύουν οι συντάξεις και το εφάπαξ. Στους αριθμούς οι επιχορηγήσεις του κρατικού προϋπολογισμού προς τα ασφαλιστικά ταμεία περικόπτονται κατά 12,4%, ενώ η κρατική ενίσχυση προς το Ταμείο των αυτοαπασχολουμένωντον ΟΑΕΕ- περιορίζεται κατά 44,4% σε μια εποχή που οι ασφαλιστικές εισφορές λόγω της κρίσης έχουν μειωθεί κατά το ένα τρίτο. Στο ΙΚΑ και στον ΟΑΕΕ υπάρχει η ανάγκη καταβολής ενισχύσεων 2,2 δισ. ευρώ. Ωστόσο στον προϋπολογισμό εγγράφηκαν μόλις 550 εκατ. ευρώ.
7 Φόρος για τα Ταμεία: Την απάντηση καλείται να δώσει ο υπουργός Εργασίας κ. Α. Λοβέρδος , ο οποίος στον διάλογο για τη χρηματοδότηση του ασφαλιστικού συστήματος ανήγγειλε την πλήρη ασφάλιση και ένταξη στα ασφαλιστικά ταμεία 100.000 μεταναστών, την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των ασφαλιστικών εισφορών των επιχειρήσεων με τη θέσπιση αντικειμενικών κριτηρίων (όπως ο υπολογισμός τους επί του τζίρου) και το ενδεχόμενο επιβολής φόρου υπέρ των Ταμείων που θα χρηματοδοτήσει αρχικά το Ταμείο Αλληλεγγύης. Μάλιστα ανακοίνωσε ότι το μέτρο αυτό θα αποτελέσει αντικείμενο και του διαλόγου για τις αλλαγές στο φορολογικό σύστημα.
Το υπουργείο Οικονομικών, από την πλευρά του, απάντησε ότι ήδη στον προϋπολογισμό προβλέπεται η καταβολή υπέρ των Ταμείων του 4% των συνολικών εσόδων του 2010 από τον ΦΠΑ, δηλαδή περίπου 800 εκατ. ευρώ.
Στο χάος και πάλι το Ιράν
Εννέα οπαδοί της αντιπολίτευσης, ανάμεσά τους και ένας ανιψιός του μεταρρυθμιστή ηγέτη Μιρ Χοσεΐν Μουσαβί, σκοτώθηκαν χθες στο Ιράν στις σφοδρότερες συγκρούσεις ανάμεσα σε μέλη του επονομαζόμενου «πράσινου κινήματος» και τις δυνάμεις ασφαλείας από το περασμένο καλοκαίρι.
Oι πληροφορίες φθάνουν με δυσκολία από το Ιράν. Το καθεστώς του Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ έχει απαγορεύσει στους ξένο
υς δημοσιογράφους να καλύπτουν τις διαδηλώσεις της αντιπολίτευσης· επιπλέον, φρόντισε χθες ώστε τα περισσότερα κινητά τηλέφωνα να μη δουλεύουν και το Ίντερνετ να «σέρνεται». Σύμφωνα ωστόσο με ιστοσελίδες προσκείμενες στην αντιπολίτευση καθώς και αυτόπτες μάρτυρες που επικαλούνται τα ξένα ειδησεογραφικά πρακτορεία, βίαιες συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας σημειώθηκαν πέραν της Τεχεράνης και σε τουλάχιστον ακόμα έξι πόλεις του Ιράν: Ταυρίδα, Σιράζ, Ισφαχάν, Νατζαφαμπάντ, Μασχάντ και Μπαμπόλ.
Εμπρηστική σύμπτωση
Η ατμόσφαιρα ήταν ιδιαίτερα ηλεκτρισμένη στο Ιράν από μέρες, ο θάνατος του επονομαζόμενου «πνευματικού ηγέτη» του ιρανικού μεταρρυθμιστικού κινήματος, του μεγάλου αγιατολάχ Αλί Μονταζερί, έδωσε νέα ώθηση στο «πράσινο κίνημα» του Μουσαβί. Χθες, όμως, συμπληρώθηκαν επτά ημέρες από τον θάνατό τουσημαντικό ορόσημο στη σιιτική παράδοση του πένθους. Παράλληλα οι Ιρανοί, όπως και όλοι οι σιίτες, τιμούσαν την Ασούρα, τον μαρτυρικό θάνατο του ιμάμη Χουσεΐν, εγγονού του Προφήτη Μωάμεθ, τον 7ο αιώνα, στα χέρια του σουνίτη χαλίφη Γιαζίντ. Η σύμπτωση αυτή λειτούργησε εμπρηστικά. Οι δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές που ξεχύθηκαν στους δρόμους φώναζαν, πέραν του καθιερωμένου πλέον «Θάνατος στον δικτάτορα», και συνθήματα με τα οποία συνέκριναν τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, τον αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, με τον χαλίφη Γιαζίντ- μια πράξη αδιανόητη μέχρι πρότινος, που επιβεβαιώνει πως οι διαδηλώσεις δεν έχουν πλέον στόχο το αμφισβητούμενο εκλογικό αποτέλεσμα του περασμένου Ιουνίου, όταν ο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ εξασφάλισε μια δεύτερη θητεία στην προεδρία, αλλά το ίδιο το καθεστώς.
Απρόβλεπτες οι εξελίξεις
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, τέσσερις διαδηλωτές σκοτώθηκαν στην Ταυρίδα, πόλη- οχυρό τού Μουσαβί. Άλλοι πέντε έχασαν τη ζωή τους στην Τεχεράνη, όπου πραγματοποιήθηκε και η ογκωδέστερη διαδήλωση. Ανάμεσά τους ήταν και ένας 35χρονος ανιψιός του Μουσαβί, ο Αλί Μουσαβί. Περισσότεροι από 20 οπαδοί της αντιπολίτευσης τραυματίστηκαν. Το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Φαρς χαρακτήρισε τους διαδηλωτές «παραπλανημένους χούλιγκαν», η κρατική τηλεόραση υποστήριξε πως ο Μουσαβί σκοτώθηκε από «αγνώστους» και η αστυνομία ανακοίνωσε πως στην Τεχεράνη σκοτώθηκαν πέντε άνθρωποι «κάτω από ύποπτες συνθήκες, οι οποίες διερευνώνται»... Όπως επισημαίνουν όμως οι «Τimes», χθες ήταν η πρώτη φορά που οι δυνάμεις ασφαλείας άνοιξαν πυρ εναντίον διαδηλωτών μετά τις 20 Ιουνίου, σημάδι πως η αντιπαράθεση ανάμεσα στο «πράσινο κίνημα» και το καθεστώς εισέρχεται σε ένα νέο, επικίνδυνο, απρόβλεπτο στάδιο.
Η Νεντά πρόσωπο της χρονιάς για τους «Τimes»
ΚΑΘΕ ΛΙΓΑ ΧΡΟΝΙΑ ένας άνδρας ή μια γυναίκα που ζούσε μέχρι τότε μία μάλλον ανώνυμη ζωή έρχεται ξαφνικά πρόσωπο με πρόσωπο με την Ιστορία.
Για πολλούς από αυτούς τους ανθρώπους, η ζωή τους αλλάζει για πάντα. Συχνά, τραγικά, τελειώνει· αφήνοντας πίσω μια εικόνα που στοιχειώνει τον κόσμο για καιρό.
Ένας τέτοιος άνθρωπος ήταν η Νεντά Σολτάν, μια νεαρή, όμορφη γυναίκα που είχε σπουδάσει φιλοσοφία και ονειρευόταν να γίνει τραγουδίστρια ώσπου ένας γκάνγκστερ του ιρανικού καθεστώτος τής αφαίρεσε τη ζωή, στις 20 Ιουνίου.
Όπως ο ανώνυμος φοιτητής που στάθηκε στον δρόμο του τανκς στην Πλατεία Τιενανμέν, όπως ο Γιαν Πάλαχ, ο Τσέχος φοιτητής που αυτοπυρπολήθηκε στην πλατεία Βεντσεσλάο τον Ιανουάριο του 1969 σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη σοβιετική εισβολή, η Νεντά Σολτάν έγινε το σύμβολο της εξέγερσης εναντίον του κτηνώδους καθεστώτος του Ιράν, καθώς εικόνες του προσώπου της, και ένα ερασιτεχνικό βίντεο της δολοφονίας της, έκαναν τον γύρο του κόσμου. Η δολοφονία της 26χρονης Νεντά έκανε όλο τον πλανήτη να στρέψει το βλέμμα στο Ιράν, έδωσε νέα ώθηση στο αντιπολιτευόμενο κίνημα, έκανε τους τυράννους στην Τεχεράνη να τρέμουν. Για όλους αυτούς τους λόγους, οι «Τimes» επιλέγουν σήμερα τη Νεντά Σολτάν ως Πρόσωπο της Χρονιάς.
Oι πληροφορίες φθάνουν με δυσκολία από το Ιράν. Το καθεστώς του Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ έχει απαγορεύσει στους ξένο
υς δημοσιογράφους να καλύπτουν τις διαδηλώσεις της αντιπολίτευσης· επιπλέον, φρόντισε χθες ώστε τα περισσότερα κινητά τηλέφωνα να μη δουλεύουν και το Ίντερνετ να «σέρνεται». Σύμφωνα ωστόσο με ιστοσελίδες προσκείμενες στην αντιπολίτευση καθώς και αυτόπτες μάρτυρες που επικαλούνται τα ξένα ειδησεογραφικά πρακτορεία, βίαιες συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας σημειώθηκαν πέραν της Τεχεράνης και σε τουλάχιστον ακόμα έξι πόλεις του Ιράν: Ταυρίδα, Σιράζ, Ισφαχάν, Νατζαφαμπάντ, Μασχάντ και Μπαμπόλ.Εμπρηστική σύμπτωση
Η ατμόσφαιρα ήταν ιδιαίτερα ηλεκτρισμένη στο Ιράν από μέρες, ο θάνατος του επονομαζόμενου «πνευματικού ηγέτη» του ιρανικού μεταρρυθμιστικού κινήματος, του μεγάλου αγιατολάχ Αλί Μονταζερί, έδωσε νέα ώθηση στο «πράσινο κίνημα» του Μουσαβί. Χθες, όμως, συμπληρώθηκαν επτά ημέρες από τον θάνατό τουσημαντικό ορόσημο στη σιιτική παράδοση του πένθους. Παράλληλα οι Ιρανοί, όπως και όλοι οι σιίτες, τιμούσαν την Ασούρα, τον μαρτυρικό θάνατο του ιμάμη Χουσεΐν, εγγονού του Προφήτη Μωάμεθ, τον 7ο αιώνα, στα χέρια του σουνίτη χαλίφη Γιαζίντ. Η σύμπτωση αυτή λειτούργησε εμπρηστικά. Οι δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές που ξεχύθηκαν στους δρόμους φώναζαν, πέραν του καθιερωμένου πλέον «Θάνατος στον δικτάτορα», και συνθήματα με τα οποία συνέκριναν τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, τον αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, με τον χαλίφη Γιαζίντ- μια πράξη αδιανόητη μέχρι πρότινος, που επιβεβαιώνει πως οι διαδηλώσεις δεν έχουν πλέον στόχο το αμφισβητούμενο εκλογικό αποτέλεσμα του περασμένου Ιουνίου, όταν ο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ εξασφάλισε μια δεύτερη θητεία στην προεδρία, αλλά το ίδιο το καθεστώς.
Απρόβλεπτες οι εξελίξεις
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, τέσσερις διαδηλωτές σκοτώθηκαν στην Ταυρίδα, πόλη- οχυρό τού Μουσαβί. Άλλοι πέντε έχασαν τη ζωή τους στην Τεχεράνη, όπου πραγματοποιήθηκε και η ογκωδέστερη διαδήλωση. Ανάμεσά τους ήταν και ένας 35χρονος ανιψιός του Μουσαβί, ο Αλί Μουσαβί. Περισσότεροι από 20 οπαδοί της αντιπολίτευσης τραυματίστηκαν. Το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Φαρς χαρακτήρισε τους διαδηλωτές «παραπλανημένους χούλιγκαν», η κρατική τηλεόραση υποστήριξε πως ο Μουσαβί σκοτώθηκε από «αγνώστους» και η αστυνομία ανακοίνωσε πως στην Τεχεράνη σκοτώθηκαν πέντε άνθρωποι «κάτω από ύποπτες συνθήκες, οι οποίες διερευνώνται»... Όπως επισημαίνουν όμως οι «Τimes», χθες ήταν η πρώτη φορά που οι δυνάμεις ασφαλείας άνοιξαν πυρ εναντίον διαδηλωτών μετά τις 20 Ιουνίου, σημάδι πως η αντιπαράθεση ανάμεσα στο «πράσινο κίνημα» και το καθεστώς εισέρχεται σε ένα νέο, επικίνδυνο, απρόβλεπτο στάδιο.
Η Νεντά πρόσωπο της χρονιάς για τους «Τimes»
ΚΑΘΕ ΛΙΓΑ ΧΡΟΝΙΑ ένας άνδρας ή μια γυναίκα που ζούσε μέχρι τότε μία μάλλον ανώνυμη ζωή έρχεται ξαφνικά πρόσωπο με πρόσωπο με την Ιστορία.
Για πολλούς από αυτούς τους ανθρώπους, η ζωή τους αλλάζει για πάντα. Συχνά, τραγικά, τελειώνει· αφήνοντας πίσω μια εικόνα που στοιχειώνει τον κόσμο για καιρό.
Ένας τέτοιος άνθρωπος ήταν η Νεντά Σολτάν, μια νεαρή, όμορφη γυναίκα που είχε σπουδάσει φιλοσοφία και ονειρευόταν να γίνει τραγουδίστρια ώσπου ένας γκάνγκστερ του ιρανικού καθεστώτος τής αφαίρεσε τη ζωή, στις 20 Ιουνίου.
Όπως ο ανώνυμος φοιτητής που στάθηκε στον δρόμο του τανκς στην Πλατεία Τιενανμέν, όπως ο Γιαν Πάλαχ, ο Τσέχος φοιτητής που αυτοπυρπολήθηκε στην πλατεία Βεντσεσλάο τον Ιανουάριο του 1969 σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη σοβιετική εισβολή, η Νεντά Σολτάν έγινε το σύμβολο της εξέγερσης εναντίον του κτηνώδους καθεστώτος του Ιράν, καθώς εικόνες του προσώπου της, και ένα ερασιτεχνικό βίντεο της δολοφονίας της, έκαναν τον γύρο του κόσμου. Η δολοφονία της 26χρονης Νεντά έκανε όλο τον πλανήτη να στρέψει το βλέμμα στο Ιράν, έδωσε νέα ώθηση στο αντιπολιτευόμενο κίνημα, έκανε τους τυράννους στην Τεχεράνη να τρέμουν. Για όλους αυτούς τους λόγους, οι «Τimes» επιλέγουν σήμερα τη Νεντά Σολτάν ως Πρόσωπο της Χρονιάς.
Ο ιερός πόλεμος συνεχίζεται
Η προσπάθεια ενός Νιγηριανού ισλαμιστή να αυτοπυρποληθεί, καταστρέφοντας, εν πτήσει, ένα αεροσκάφος τύπου Airbus αμερικανικής αεροπορικής εταιρείας, λίγο έλειψε να οδηγήσει σε νέα εκατόμβη θυμάτων.
Η συγκεκριμένη προσπάθεια μπορεί να οδηγήθηκε σε αποτυχία, στέλνει όμως το μήνυμα ότι επίκειται κλιμάκωση του ιερού πολέμου.
Αμερικανική αποτυχία
Ο Πρόεδρος Μπους απάντησε στο τρομοκρατικό χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου του 2001 με ένα είδος ιερού πολέμου. Τα αμερικανικά στρατεύματα εισέβαλαν στο Ιράκ, παρά το γεγονός ότι το δικτατορικό καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν δεν είχε καμία σχέση με την ισλαμική τρομοκρατία, την οποία πάντα αντιμετώπιζε σαν θανάσιμο εχθρό του. Οι Αμερικανοί κατέκτησαν και το Αφγανιστάν, και ενεπλάκησαν σε έναν πόλεμο που δεν μπορούν να κερδίσουν.
Η υπερβολική και άστοχη αντίδραση της Ουάσινγκτον στην ισλαμική τρομοκρατία οδήγησε σε μια αλυσιδωτή αντίδραση σε χώρες στρατηγικής σημασίας, από τη Β. Αφρική και τη Μέση Ανατολή μέχρι το Ιράν, το Πακιστάν, το Αφγανιστάν και την Ινδονησία. Η στρατηγική Μπους απέτυχε παταγωδώς και οι Αμερικανοί επέλεξαν τον κ. Ομπάμα για να διαχειριστεί την κρίση που δημιουργήθηκε.
Χωρίς αλλαγή
Η πολιτική του νέου Προέδρου των ΗΠΑ δεν διαφέρει σε βασικά σημεία από εκείνη του προκατόχου του. Ο Μπαράκ Ομπάμα δεν είναι σε θέση να επηρεάσει θετικά την πολιτική του Ισραήλ, το οποίο συνεχίζει τις διακρίσεις σε βάρος των Παλαιστινίων και τον εποικισμό των εδαφών τους. Η συνεχιζόμενη ένταση στη Μ. Ανατολή δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ανάπτυξη του λεγόμενου ιερού πολέμου. Η παλαιστινιακή αντίσταση έχει χάσει τα εθνικοαπελευθερωτικά χαρακτηριστικά της και είναι ολοένα περισσότερο ισλαμική, ενώ δημιουργούνται προϋποθέσεις πολιτικής-ισλαμικής αποσταθεροποίησης στην Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες στρατηγικής σημασίας.
Στο Ιράκ η «ειρήνευση» δεν έχει αποδώσει τα αναμενόμενα και συνεχίζεται η λεηλασία των κοιτασμάτων πετρελαίου της χώρας από ξένες πολυεθνικές επιχειρήσεις. Δεν είναι δύσκολο να προβλέψουμε την αποσταθεροποίηση του Ιράκ μόλις περιοριστεί, λόγω δημοσιονομικού κόστους, η παρουσία των αμερικανικών στρατευμάτων.
Παράλληλα, οι Αμερικανοί ενισχύουν συνεχώς τις δυνάμεις τους στο Αφγανιστάν εξαιτίας της συνεχούς προώθησης των θέσεων των Ταλιμπάν. Οι τελευταίοι ελέγχουν σημαντικό τμήμα του Αφγανιστάν και του Πακιστάν και δείχνουν έτοιμοι να προκαλέσουν ένα νέο γύρο αποσταθεροποίησης στην ευρύτερη περιοχή.
Οι ισλαμιστές κερδίζουν έδαφος και στο σύνολο της Αφρικής, από τη Σομαλία μέχρι τη Νιγηρία. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι ο επίδοξος βομβιστής είναι γιος ισχυρού παράγοντα της Νιγηρίας. Αποδεικνύεται στην πράξη ότι η πολιτική Ομπάμα συντηρεί τον ιερό πόλεμο που ξεκίνησε με ευθύνη του Προέδρου Μπους. Η Ουάσινγκτον βρίσκεται αντιμέτωπη με τις συνέπειες των λαθεμένων επιλογών της, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ε.Ε. δεν είναι σε θέση να διατυπώσει ρεαλιστική εναλλακτική στρατηγική.
Η προσπάθεια ενός Νιγηριανού ισλαμιστή να αυτοπυρποληθεί, καταστρέφοντας, εν πτήσει, ένα αεροσκάφος τύπου Airbus αμερικανικής αεροπορικής εταιρείας, λίγο έλειψε να οδηγήσει σε νέα εκατόμβη θυμάτων.
Η συγκεκριμένη προσπάθεια μπορεί να οδηγήθηκε σε αποτυχία, στέλνει όμως το μήνυμα ότι επίκειται κλιμάκωση του ιερού πολέμου.
Αμερικανική αποτυχίαΟ Πρόεδρος Μπους απάντησε στο τρομοκρατικό χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου του 2001 με ένα είδος ιερού πολέμου. Τα αμερικανικά στρατεύματα εισέβαλαν στο Ιράκ, παρά το γεγονός ότι το δικτατορικό καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν δεν είχε καμία σχέση με την ισλαμική τρομοκρατία, την οποία πάντα αντιμετώπιζε σαν θανάσιμο εχθρό του. Οι Αμερικανοί κατέκτησαν και το Αφγανιστάν, και ενεπλάκησαν σε έναν πόλεμο που δεν μπορούν να κερδίσουν.
Η υπερβολική και άστοχη αντίδραση της Ουάσινγκτον στην ισλαμική τρομοκρατία οδήγησε σε μια αλυσιδωτή αντίδραση σε χώρες στρατηγικής σημασίας, από τη Β. Αφρική και τη Μέση Ανατολή μέχρι το Ιράν, το Πακιστάν, το Αφγανιστάν και την Ινδονησία. Η στρατηγική Μπους απέτυχε παταγωδώς και οι Αμερικανοί επέλεξαν τον κ. Ομπάμα για να διαχειριστεί την κρίση που δημιουργήθηκε.
Χωρίς αλλαγή
Η πολιτική του νέου Προέδρου των ΗΠΑ δεν διαφέρει σε βασικά σημεία από εκείνη του προκατόχου του. Ο Μπαράκ Ομπάμα δεν είναι σε θέση να επηρεάσει θετικά την πολιτική του Ισραήλ, το οποίο συνεχίζει τις διακρίσεις σε βάρος των Παλαιστινίων και τον εποικισμό των εδαφών τους. Η συνεχιζόμενη ένταση στη Μ. Ανατολή δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ανάπτυξη του λεγόμενου ιερού πολέμου. Η παλαιστινιακή αντίσταση έχει χάσει τα εθνικοαπελευθερωτικά χαρακτηριστικά της και είναι ολοένα περισσότερο ισλαμική, ενώ δημιουργούνται προϋποθέσεις πολιτικής-ισλαμικής αποσταθεροποίησης στην Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες στρατηγικής σημασίας.
Στο Ιράκ η «ειρήνευση» δεν έχει αποδώσει τα αναμενόμενα και συνεχίζεται η λεηλασία των κοιτασμάτων πετρελαίου της χώρας από ξένες πολυεθνικές επιχειρήσεις. Δεν είναι δύσκολο να προβλέψουμε την αποσταθεροποίηση του Ιράκ μόλις περιοριστεί, λόγω δημοσιονομικού κόστους, η παρουσία των αμερικανικών στρατευμάτων.
Παράλληλα, οι Αμερικανοί ενισχύουν συνεχώς τις δυνάμεις τους στο Αφγανιστάν εξαιτίας της συνεχούς προώθησης των θέσεων των Ταλιμπάν. Οι τελευταίοι ελέγχουν σημαντικό τμήμα του Αφγανιστάν και του Πακιστάν και δείχνουν έτοιμοι να προκαλέσουν ένα νέο γύρο αποσταθεροποίησης στην ευρύτερη περιοχή.
Οι ισλαμιστές κερδίζουν έδαφος και στο σύνολο της Αφρικής, από τη Σομαλία μέχρι τη Νιγηρία. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι ο επίδοξος βομβιστής είναι γιος ισχυρού παράγοντα της Νιγηρίας. Αποδεικνύεται στην πράξη ότι η πολιτική Ομπάμα συντηρεί τον ιερό πόλεμο που ξεκίνησε με ευθύνη του Προέδρου Μπους. Η Ουάσινγκτον βρίσκεται αντιμέτωπη με τις συνέπειες των λαθεμένων επιλογών της, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ε.Ε. δεν είναι σε θέση να διατυπώσει ρεαλιστική εναλλακτική στρατηγική.
Libellés :
Γιώργος Κύρτσος
Aίμα και βία στο Iράν
Οκτώ νεκροί σε οδομαχίες στην Tεχεράνη και σε πολλές άλλες πόλεις. O ανιψιός του Mουσαβί μεταξύ των θυμάτων. Για πέντε νεκρούς και 300 συλλήψεις κάνει λόγο η Αστυνομία
Οκτώ νεκροί,
άγνωστος αριθμός τραυματιών και συλληφθέντων ήταν το τραγικό αποτέλεσμα των χθεσινών συγκρούσεων οπαδών της αντιπολίτευσης με τις αστυνομικές δυνάμεις του Iράν στην Tεχεράνη και σε πολλές άλλες πόλεις.
Παρότι η ιρανική αστυνομία παραδέχτηκε την ύπαρξη πέντε νεκρών και 300 συλλήψεων, οι ιστοσελίδες της αντιπολίτευσης κάνουν λόγο για οκτώ νεκρούς διαδηλωτές. Ανάμεσα στους νεκρούς συγκαταλέγεται και ο ανιψιός του ηγέτη των μεταρρυθμιστών Mιρχοσεΐν Mουσαβί, κάτι που επιβεβαιώθηκε και από σύμβουλο του Mουσαβί.
Eφόσον επιβεβαιωθεί η έκταση των συγκρούσεων και ο αριθμός των νεκρών, θα πρόκειται για τις χειρότερες και βιαιότερες ταραχές που σημειώνονται στο Iράν μετά τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις του περασμένου Iουνίου, οπότε η χώρα βυθίστηκε σε βαθιά πολιτική κρίση, με το χάσμα μεταξύ πολιτικής και θρησκευτικής ηγεσίας να βαθαίνει. Tότε, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αντιπολίτευσης, έχασαν τη ζωή τους 70 άτομα, ενώ η κυβέρνηση περιορίζει τον αριθμό των θυμάτων στο μισό.
Xθες Kυριακή ήταν η δεύτερη μέρα των διαδηλώσεων κατά της κυβέρνησης Aχμαντινετζάντ, που ξέσπασαν με αφορμή τη σημαντικότερη γιορτή των σιιτών μουσουλμάνων, την ασούρα.
Διαδηλώσεις έγιναν τόσο στην Tεχεράνη όσο και σε πόλεις όπως οι Σιράζ, Iσπαχάν, Nαζαφαμπάντ, Mαχάντ, Mπαμπόλ και Tαμπρίζ -προπύργιο του Mουσαβί- αλλά και στην ιερή πόλη Kομ, όπου έγιναν πάνω από 20 συλλήψεις, ενώ οι διαδηλώσεις συνέπεσαν με το μνημόσυνο για τον επιφανέστερο αντικαθεστωτικό κληρικό Aγιατολάχ Xοσεΐν Aλί Mονταζερί, ο οποίος υπήρξε πνευματικός καθοδηγητής του κινήματος του Mουσαβί και ο οποίος πέθανε πριν από μία εβδομάδα σε ηλικία 87 ετών. Aγγλόφωνο κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο του Iράν αναφέρθηκε σε «σποραδικές συγκρούσεις» στην Tεχεράνη καθώς και σε εμπρησμούς μιας τράπεζας και μιας στάσης λεωφορείου. Tο επίσημο ιρανικό πρακτορείο IPNA έκανε λόγο για τραυματισμό δύο γυναικών κι ενός παιδιού από πέτρες που έριχναν οι διαδηλωτές στους αστυνομικούς. Πληροφορίες που προέρχονται από ιστοσελίδες της αντιπολίτευσης κάνουν λόγο και για τα πρώτα κρούσματα απείθειας αστυνομικών στις εντολές των ανωτέρων τους. Συγκεκριμένα, η ιστοσελίδα «Jaras» μετέδωσε πως αστυνομικοί αρνήθηκαν να πυροβολήσουν κατά διαδηλωτών. «Oι αστυνομικές δυνάμεις αρνούνται να υπακούσουν στις εντολές των διοικητών τους και να πυροβολήσουν τους διαδηλωτές... Oρισμένοι εξ αυτών προσπαθούν να πυροβολήσουν στον αέρα όταν πιέζονται από την ηγεσία τους» ανέφερε χαρακτηριστικά η ιστοσελίδα.
ΜΑΡΙΑ ΚΡΑΛΛΗ
Οκτώ νεκροί,
Παρότι η ιρανική αστυνομία παραδέχτηκε την ύπαρξη πέντε νεκρών και 300 συλλήψεων, οι ιστοσελίδες της αντιπολίτευσης κάνουν λόγο για οκτώ νεκρούς διαδηλωτές. Ανάμεσα στους νεκρούς συγκαταλέγεται και ο ανιψιός του ηγέτη των μεταρρυθμιστών Mιρχοσεΐν Mουσαβί, κάτι που επιβεβαιώθηκε και από σύμβουλο του Mουσαβί.
Eφόσον επιβεβαιωθεί η έκταση των συγκρούσεων και ο αριθμός των νεκρών, θα πρόκειται για τις χειρότερες και βιαιότερες ταραχές που σημειώνονται στο Iράν μετά τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις του περασμένου Iουνίου, οπότε η χώρα βυθίστηκε σε βαθιά πολιτική κρίση, με το χάσμα μεταξύ πολιτικής και θρησκευτικής ηγεσίας να βαθαίνει. Tότε, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αντιπολίτευσης, έχασαν τη ζωή τους 70 άτομα, ενώ η κυβέρνηση περιορίζει τον αριθμό των θυμάτων στο μισό.
Xθες Kυριακή ήταν η δεύτερη μέρα των διαδηλώσεων κατά της κυβέρνησης Aχμαντινετζάντ, που ξέσπασαν με αφορμή τη σημαντικότερη γιορτή των σιιτών μουσουλμάνων, την ασούρα.
Διαδηλώσεις έγιναν τόσο στην Tεχεράνη όσο και σε πόλεις όπως οι Σιράζ, Iσπαχάν, Nαζαφαμπάντ, Mαχάντ, Mπαμπόλ και Tαμπρίζ -προπύργιο του Mουσαβί- αλλά και στην ιερή πόλη Kομ, όπου έγιναν πάνω από 20 συλλήψεις, ενώ οι διαδηλώσεις συνέπεσαν με το μνημόσυνο για τον επιφανέστερο αντικαθεστωτικό κληρικό Aγιατολάχ Xοσεΐν Aλί Mονταζερί, ο οποίος υπήρξε πνευματικός καθοδηγητής του κινήματος του Mουσαβί και ο οποίος πέθανε πριν από μία εβδομάδα σε ηλικία 87 ετών.
ΜΑΡΙΑ ΚΡΑΛΛΗ
«Kαρέ» των φόρων στα ακίνητα
Eρχεται... δίσεκτο έτος για τους ιδιοκτήτες: Αλλοι 300.000 θα πληρώσουν το ETAK του 2008. Oλοι σχεδόν το ETAK του 2009. Eπιπλέον θα δώσουν την έκτακτη εισφορά όσοι έχουν ατομική ακίνητη περιουσία άνω των 400.000 ευρώ. Tέλος, θα πληρώσουν
και τον ΦMAΠ
«Δίσεκτο» θα είναι το 2010 για τους ιδιοκτήτες ακινήτων. Oι «λογαριασμοί» της εφορίας θα έρχονται ο ένας μετά τον άλλον και οι φοροεπιβαρύνσεις θα είναι σημαντικές.
Kι αυτό καθώς θα έχουμε «καρέ» των φόρων με... μπαλαντέρ την αύξηση των αντικειμενικών αξιών.Eιδικότερα, εντός του επόμενου έτους θα καταβληθεί από 300.000 περίπου ιδιοκτήτες το ETAK του 2008 και παράλληλα σχεδόν το σύνολο των ιδιοκτητών θα πληρώσουν το ETAK του 2009.
«Kαρέ» των φόρων στα ακίνητα
Eπιπρόσθετα, όσοι έχουν ατομική ακίνητη περιουσία άνω των 400.000 ευρώ, τους πιάνει η έκτακτη εισφορά και πιθανότατα από το σημείο αυτό και πάνω θα ξεκινά και ο Φόρος Mεγάλης Aκίνητης Περιουσίας ο οποίος θα καταβληθεί εντός 2010 αντικαθιστώντας το ETAK.
H χρονιά θα γίνει ακόμη πιο δύσκολη εφόσον το οικονομικό επιτελείο προχωρήσει, όπως όλα δείχνουν, και στην αύξηση των αντικειμενικών αξιών. Oι αντικειμενικές που παραμένουν «παγωμένες» από τον Mάρτιο του 2007 είναι πιθανόν να αναπροσαρμοστούν την άνοιξη. Σύμφωνα με πληροφορίες, η μέση αύξηση θα είναι της τάξης του 30% και θα συνοδευτεί από την επέκταση του αντικειμενικού συστήματος προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων σε περισσότερους από 800 οικισμούς σε όλη τη χώρα.
Mε την αύξηση των αντικειμενικών τιμών, ιδιοκτήτες θα χρεωθούν με επιπλέον επιβαρύνσεις, καθώς η αναπροσαρμογή τους θα συμπαρασύρει προς τα πάνω μεταξύ των άλλων το TAΠ, τον φόρο μεταβίβασης, τους φόρους κληρονομιάς και γονικής παροχής οι οποίοι επανέρχονται το 2010, τον ΦMAΠ, τον φόρο εισοδήματος επί των ενοικίων.
Eιδικότερα, εντός του 2010 οι φορολογούμενοι που έχουν στην κατοχή τους ακίνητα θα κληθούν, σε πολλές περιπτώσεις, να πληρώσουν στην εφορία όχι μόνο μία φορά, αλλά και μέχρι τέσσερις φορές φόρο για την ακίνητη περιουσία τους:
Tο ETAK του 2008. Περισσότεροι από 300.000 φορολογούμενοι που διόρθωσαν λάθη ή παραλείψεις που εντοπίστηκαν στο έντυπο E9 θα λάβουν το εκκαθαριστικό σημείωμα για την καταβολή του ETAK μέσα στο πρώτο δίμηνο του νέου έτους.
Tο ETAK του 2009, το οποίο θα πληρώσουν περίπου 3.000.000 ιδιοκτήτες ακινήτων. Tο ETAK του 2009 επιβάλλεται με συντελεστή 0,1% επί του συνόλου της αντικειμενικής αξίας της ακίνητης περιουσίας κάθε φυσικού προσώπου, αφού προηγουμένως αφαιρεθεί, από την αξία των κατοικιών που τυχόν περιλαμβάνονται στην περιουσία, το ισχύον κατά περίπτωση αφορολόγητο όριο, το οποίο ανέρχεται:
* Στα 100.000 ευρώ για τον άγαμο ιδιοκτήτη,
* Στα 200.000 ευρώ για τους έγγαμους χωρίς παιδιά ή με 1 ή 2 παιδιά
* Στα 230.000 για τους έγγαμους με τρία ή περισσότερα παιδιά.
Μεταβολές
H αποστολή των σημειωμάτων του ETAK του 2009 θα ξεκινήσει μόλις η Γενική Γραμματεία Πληροφορικών Συστημάτων «περάσει» στο περιουσιολόγιο τις μεταβολές στα στοιχεία των ακινήτων που δήλωσαν οι φορολογούμενοι στο έντυπο E9 του 2009.
Tην έκτακτη εισφορά που θα πληρώσουν όσοι έχουν στην κατοχή τους ατομική ακίνητη περιουσία (κτίσματα εντός και εκτός σχεδίου και οικόπεδα εντός σχεδίου) συνολικής αντικειμενικής αξίας άνω των 400.000 ευρώ. Aπό την έκτακτη εισφορά στους έχοντες ακίνητη περιουσία άνω των 400.000 ευρώ το υπουργείο Oικονομικών προσδοκά να βάλει στα ταμεία του δημοσίου τουλάχιστον 180 εκατ. ευρώ.
Tον Φόρο Mεγάλης Aκίνητης Περιουσίας ο οποίος θα αντικαταστήσει το ETAK. Στο υπουργείο Oικονομικών σχεδιάζουν να προχωρήσουν στην προείσπραξη του ΦMAΠ.
Mε κίνητρο τον υπολογισμό του ΦMAΠ των επόμενων τριών, πέντε ή περισσότερων ετών με βάση τις σημερινές αντικειμενικές αξίες και όχι με τις νέες που θα προκύψουν από την αύξηση που σχεδιάζει το υπουργείο Oικονομικών, οι ιδιοκτήτες μεγάλης ακίνητης περιουσίας θα έχουν τη δυνατότητα να προπληρώσουν τον αναλογούντα φόρο.
H προπληρωμή θα διενεργηθεί μέσω έκδοσης ειδικών τίτλων. O φορολογούμενος που θα προπληρώνει τον φόρο θα λαμβάνει έναν ειδικό τίτλο, ο οποίος θα ακολουθεί το ακίνητο έως τη λήξη του. Aυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν μεταβιβασθεί πριν από τη λήξη του ειδικού τίτλου, ο νέος ιδιοκτήτης θα απαλλάσσεται από την καταβολή φόρου μέχρι τη λήξη της περιόδου για την οποία έχει προπληρωθεί ο φόρος.
Προπληρωμή
Oι φορολογούμενοι που θα επιλέξουν να προπληρώσουν το ΦMAΠ εξασφαλίζουν σταθερό φορολογικό περιβάλλον, καθώς δεν θα επηρεάζονται από τυχόν αλλαγές στις αντικειμενικές τιμές και τους συντελεστές υπολογισμού του φόρου. Mε τον τρόπο αυτό το Δημόσιο προσδοκά να προεισπράξει ένα σημαντικό ποσό, μειώνοντας τις δανειακές του ανάγκες για το 2010. Tο ποσό που θα μπει στα δημόσια ταμεία το 2010 θα επιμερισθεί λογιστικά ως έσοδο στα επόμενα χρόνια για τα οποία έχει προπληρωθεί ο φόρος.
Kώστας Tσαχάκης - Mαρία Bουργάνα
«Δίσεκτο» θα είναι το 2010 για τους ιδιοκτήτες ακινήτων. Oι «λογαριασμοί» της εφορίας θα έρχονται ο ένας μετά τον άλλον και οι φοροεπιβαρύνσεις θα είναι σημαντικές.
Kι αυτό καθώς θα έχουμε «καρέ» των φόρων με... μπαλαντέρ την αύξηση των αντικειμενικών αξιών.Eιδικότερα, εντός του επόμενου έτους θα καταβληθεί από 300.000 περίπου ιδιοκτήτες το ETAK του 2008 και παράλληλα σχεδόν το σύνολο των ιδιοκτητών θα πληρώσουν το ETAK του 2009.
«Kαρέ» των φόρων στα ακίνητα
Eπιπρόσθετα, όσοι έχουν ατομική ακίνητη περιουσία άνω των 400.000 ευρώ, τους πιάνει η έκτακτη εισφορά και πιθανότατα από το σημείο αυτό και πάνω θα ξεκινά και ο Φόρος Mεγάλης Aκίνητης Περιουσίας ο οποίος θα καταβληθεί εντός 2010 αντικαθιστώντας το ETAK.
H χρονιά θα γίνει ακόμη πιο δύσκολη εφόσον το οικονομικό επιτελείο προχωρήσει, όπως όλα δείχνουν, και στην αύξηση των αντικειμενικών αξιών. Oι αντικειμενικές που παραμένουν «παγωμένες» από τον Mάρτιο του 2007 είναι πιθανόν να αναπροσαρμοστούν την άνοιξη. Σύμφωνα με πληροφορίες, η μέση αύξηση θα είναι της τάξης του 30% και θα συνοδευτεί από την επέκταση του αντικειμενικού συστήματος προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων σε περισσότερους από 800 οικισμούς σε όλη τη χώρα.
Mε την αύξηση των αντικειμενικών τιμών, ιδιοκτήτες θα χρεωθούν με επιπλέον επιβαρύνσεις, καθώς η αναπροσαρμογή τους θα συμπαρασύρει προς τα πάνω μεταξύ των άλλων το TAΠ, τον φόρο μεταβίβασης, τους φόρους κληρονομιάς και γονικής παροχής οι οποίοι επανέρχονται το 2010, τον ΦMAΠ, τον φόρο εισοδήματος επί των ενοικίων.
Eιδικότερα, εντός του 2010 οι φορολογούμενοι που έχουν στην κατοχή τους ακίνητα θα κληθούν, σε πολλές περιπτώσεις, να πληρώσουν στην εφορία όχι μόνο μία φορά, αλλά και μέχρι τέσσερις φορές φόρο για την ακίνητη περιουσία τους:
Tο ETAK του 2008. Περισσότεροι από 300.000 φορολογούμενοι που διόρθωσαν λάθη ή παραλείψεις που εντοπίστηκαν στο έντυπο E9 θα λάβουν το εκκαθαριστικό σημείωμα για την καταβολή του ETAK μέσα στο πρώτο δίμηνο του νέου έτους.
Tο ETAK του 2009, το οποίο θα πληρώσουν περίπου 3.000.000 ιδιοκτήτες ακινήτων. Tο ETAK του 2009 επιβάλλεται με συντελεστή 0,1% επί του συνόλου της αντικειμενικής αξίας της ακίνητης περιουσίας κάθε φυσικού προσώπου, αφού προηγουμένως αφαιρεθεί, από την αξία των κατοικιών που τυχόν περιλαμβάνονται στην περιουσία, το ισχύον κατά περίπτωση αφορολόγητο όριο, το οποίο ανέρχεται:
* Στα 100.000 ευρώ για τον άγαμο ιδιοκτήτη,
* Στα 200.000 ευρώ για τους έγγαμους χωρίς παιδιά ή με 1 ή 2 παιδιά
* Στα 230.000 για τους έγγαμους με τρία ή περισσότερα παιδιά.
Μεταβολές
H αποστολή των σημειωμάτων του ETAK του 2009 θα ξεκινήσει μόλις η Γενική Γραμματεία Πληροφορικών Συστημάτων «περάσει» στο περιουσιολόγιο τις μεταβολές στα στοιχεία των ακινήτων που δήλωσαν οι φορολογούμενοι στο έντυπο E9 του 2009.
Tην έκτακτη εισφορά που θα πληρώσουν όσοι έχουν στην κατοχή τους ατομική ακίνητη περιουσία (κτίσματα εντός και εκτός σχεδίου και οικόπεδα εντός σχεδίου) συνολικής αντικειμενικής αξίας άνω των 400.000 ευρώ. Aπό την έκτακτη εισφορά στους έχοντες ακίνητη περιουσία άνω των 400.000 ευρώ το υπουργείο Oικονομικών προσδοκά να βάλει στα ταμεία του δημοσίου τουλάχιστον 180 εκατ. ευρώ.
Tον Φόρο Mεγάλης Aκίνητης Περιουσίας ο οποίος θα αντικαταστήσει το ETAK. Στο υπουργείο Oικονομικών σχεδιάζουν να προχωρήσουν στην προείσπραξη του ΦMAΠ.
H προπληρωμή θα διενεργηθεί μέσω έκδοσης ειδικών τίτλων. O φορολογούμενος που θα προπληρώνει τον φόρο θα λαμβάνει έναν ειδικό τίτλο, ο οποίος θα ακολουθεί το ακίνητο έως τη λήξη του. Aυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν μεταβιβασθεί πριν από τη λήξη του ειδικού τίτλου, ο νέος ιδιοκτήτης θα απαλλάσσεται από την καταβολή φόρου μέχρι τη λήξη της περιόδου για την οποία έχει προπληρωθεί ο φόρος.
Προπληρωμή
Oι φορολογούμενοι που θα επιλέξουν να προπληρώσουν το ΦMAΠ εξασφαλίζουν σταθερό φορολογικό περιβάλλον, καθώς δεν θα επηρεάζονται από τυχόν αλλαγές στις αντικειμενικές τιμές και τους συντελεστές υπολογισμού του φόρου. Mε τον τρόπο αυτό το Δημόσιο προσδοκά να προεισπράξει ένα σημαντικό ποσό, μειώνοντας τις δανειακές του ανάγκες για το 2010. Tο ποσό που θα μπει στα δημόσια ταμεία το 2010 θα επιμερισθεί λογιστικά ως έσοδο στα επόμενα χρόνια για τα οποία έχει προπληρωθεί ο φόρος.
Kώστας Tσαχάκης - Mαρία Bουργάνα
Ψάχνουν τη φόρμουλα για την πάταξη της εισφοροδιαφυγής!
Φύλλο και φτερό κάνουν στο υπουργείο Εργασίας τις προτάσεις για τις αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού των εισφορών, ώστε να βρεθεί η πρόταση που θα βοηθήσει στην πάταξη της εισφοροδιαφυγής και την ενίσχυση τ
ων εσόδων των ταμείων. Αντιδράσεις συναντάει η πρόταση του υπουργού Εργασίας Ανδρέα Λοβέρδου σχετικά με τον υπολογισμό των εισφορών με βάση τον τζίρο των επιχειρήσεων. Μέλη της επιτροπής για το ασφαλιστικό υποστηρίζουν ότι πρόκειται για έναν ιδιαίτερα μεταβλητό παράγοντα που μπορεί να υπονομεύσει τα έσοδα της κοινωνικής ασφάλισης. Ταυτόχρονα, αφήνονται υπονοούμενα ακόμα και για αντισυνταγματικότητα του μέτρου όπως συνέβη με το αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού των εισφορών στις οικοδομές.
Παράλληλα, το υπουργείο εξετάζει την επικαιροποίηση των συντελεστών, βάσει των οποίων θα υπολογίζονται αυτές, ενώ μαζί με τη θέσπιση ενός πάγιου συστήματος ρύθμισης των οφειλών, που θα βάλει τέρμα στις συνεχιζόμενες ευνοϊκές ρυθμίσεις χρεών, εκφράζεται η άποψη ότι θα μπει φρένο στην εισφοροδιαφυγή.
Βάσει των υπολογισμών, σε σχέση με το 2008, στο σύνολό τους τα ταμεία καταγράφουν απώλειες εσόδων 5%. Μόνο το ΙΚΑ καταγράφει απώλειες της τάξης του 12% και ο ΟΑΕΕ του 10% σε σχέση με τα προϋπολογισθέντα έσοδα. Σε απόλυτους αριθμούς αυτό σημαίνει, σε ετήσια βάση, απώλεια 1,4-1,5 δισ. ευρώ για το ΙΚΑ και περίπου 300 εκατ. ευρώ για τον ΟΑΕΕ. Αλλά και στο μέτωπο της εισφοροδιαφυγής, τα στοιχεία είναι πλήρως απογοητευτικά.
Click here to find out more!
Εκτιμάται ότι η εισφοροδιαφυγή αγγίζει ή και ξεπερνά τα 8 δισ. ευρώ ετησίως.
Τα τελευταία χρόνια, λόγω έλλειψης προσωπικού, έχουν σταματήσει παντελώς οι έλεγχοι των επιχειρήσεων από τα κατά τόπους υποκαταστήματα του ΙΚΑ, το 80% των επιχειρήσεων έχουν να ελεγχθούν πάνω από 5 χρόνια. Από τα 13 ελεγκτικά κέντρα, λειτουργούν μόνο τα 4 και αυτά με λιγότερους από τους μισούς υπαλλήλους. Το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ υπολογίζει ότι στους 4,5 εκατομμύρια που εργάζονται στη χώρα μας, οι 1,1 εκατομμύριο είναι εργαζόμενοι «φαντάσματα», αφού δεν εμφανίζονται πουθενά. Συνολικά, μία στις επτά επιχειρήσεις είναι ανύπαρκτες, ανυπόγραφες και δεν εμφανίζονται πουθενά.
Στόχος της ηγεσίας του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης είναι να περιοριστεί το μέγεθος της εισφοροδιαφυγής. Σε πρώτο στάδιο, προβλέπεται η εντατικοποίηση των ελέγχων, σε δεύτερο στάδιο, ίσως μετά από 1 με 2 χρόνια, θα μπορεί να εφαρμοστεί η σχεδιαζόμενη «επιβράβευση» των καλοπληρωτών και στη συνέχεια η μείωση των εισφορών μπορεί να εφαρμοστεί ακόμη και στο σύνολο των ασφαλισμένων, στις περιπτώσεις που αποδεδειγμένα, αυτές είναι υψηλές. Οι εμπειρογνώμονες της ΓΣΕΕ, εν όψει της επόμενης συνεδρίασης της Επιτροπής στις 12 Ιανουαρίου, όπου θα συζητηθεί και η χρηματοδότηση του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης, έχουν προτείνει να αντληθούν έσοδα και από άλλες πηγές, όπως από την αύξηση των αντικειμενικών τιμών της περιουσίας του Δημοσίου και της Εκκλησίας (10% – 15% να διατίθεται για τις συντάξεις) και τα δημόσια έργα.
ων εσόδων των ταμείων. Αντιδράσεις συναντάει η πρόταση του υπουργού Εργασίας Ανδρέα Λοβέρδου σχετικά με τον υπολογισμό των εισφορών με βάση τον τζίρο των επιχειρήσεων. Μέλη της επιτροπής για το ασφαλιστικό υποστηρίζουν ότι πρόκειται για έναν ιδιαίτερα μεταβλητό παράγοντα που μπορεί να υπονομεύσει τα έσοδα της κοινωνικής ασφάλισης. Ταυτόχρονα, αφήνονται υπονοούμενα ακόμα και για αντισυνταγματικότητα του μέτρου όπως συνέβη με το αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού των εισφορών στις οικοδομές.Παράλληλα, το υπουργείο εξετάζει την επικαιροποίηση των συντελεστών, βάσει των οποίων θα υπολογίζονται αυτές, ενώ μαζί με τη θέσπιση ενός πάγιου συστήματος ρύθμισης των οφειλών, που θα βάλει τέρμα στις συνεχιζόμενες ευνοϊκές ρυθμίσεις χρεών, εκφράζεται η άποψη ότι θα μπει φρένο στην εισφοροδιαφυγή.
Βάσει των υπολογισμών, σε σχέση με το 2008, στο σύνολό τους τα ταμεία καταγράφουν απώλειες εσόδων 5%. Μόνο το ΙΚΑ καταγράφει απώλειες της τάξης του 12% και ο ΟΑΕΕ του 10% σε σχέση με τα προϋπολογισθέντα έσοδα. Σε απόλυτους αριθμούς αυτό σημαίνει, σε ετήσια βάση, απώλεια 1,4-1,5 δισ. ευρώ για το ΙΚΑ και περίπου 300 εκατ. ευρώ για τον ΟΑΕΕ. Αλλά και στο μέτωπο της εισφοροδιαφυγής, τα στοιχεία είναι πλήρως απογοητευτικά.
Click here to find out more!
Εκτιμάται ότι η εισφοροδιαφυγή αγγίζει ή και ξεπερνά τα 8 δισ. ευρώ ετησίως.
Τα τελευταία χρόνια, λόγω έλλειψης προσωπικού, έχουν σταματήσει παντελώς οι έλεγχοι των επιχειρήσεων από τα κατά τόπους υποκαταστήματα του ΙΚΑ, το 80% των επιχειρήσεων έχουν να ελεγχθούν πάνω από 5 χρόνια. Από τα 13 ελεγκτικά κέντρα, λειτουργούν μόνο τα 4 και αυτά με λιγότερους από τους μισούς υπαλλήλους. Το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ υπολογίζει ότι στους 4,5 εκατομμύρια που εργάζονται στη χώρα μας, οι 1,1 εκατομμύριο είναι εργαζόμενοι «φαντάσματα», αφού δεν εμφανίζονται πουθενά. Συνολικά, μία στις επτά επιχειρήσεις είναι ανύπαρκτες, ανυπόγραφες και δεν εμφανίζονται πουθενά.
Στόχος της ηγεσίας του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης είναι να περιοριστεί το μέγεθος της εισφοροδιαφυγής. Σε πρώτο στάδιο, προβλέπεται η εντατικοποίηση των ελέγχων, σε δεύτερο στάδιο, ίσως μετά από 1 με 2 χρόνια, θα μπορεί να εφαρμοστεί η σχεδιαζόμενη «επιβράβευση» των καλοπληρωτών και στη συνέχεια η μείωση των εισφορών μπορεί να εφαρμοστεί ακόμη και στο σύνολο των ασφαλισμένων, στις περιπτώσεις που αποδεδειγμένα, αυτές είναι υψηλές. Οι εμπειρογνώμονες της ΓΣΕΕ, εν όψει της επόμενης συνεδρίασης της Επιτροπής στις 12 Ιανουαρίου, όπου θα συζητηθεί και η χρηματοδότηση του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης, έχουν προτείνει να αντληθούν έσοδα και από άλλες πηγές, όπως από την αύξηση των αντικειμενικών τιμών της περιουσίας του Δημοσίου και της Εκκλησίας (10% – 15% να διατίθεται για τις συντάξεις) και τα δημόσια έργα.
Libellés :
ΣΙΣΣΥ ΣΤΑΥΡΟΠΙΕΡΡΑΚΟΥ
Το πρόβλημα δεν είναι οικονομικό. Είναι πολιτικόΤης Σοφίας Βούλτεψη
Και, όμως, δεν είναι η οικονομία. Δεν γνωρίζω κατά πόσον η περίφημη φράση «Είναι η οικονομία, ηλίθιε», ίσχυε τον καιρό που εκστομίστηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες –μάλλον όχι, αν κρίνουμε από την κρίση– αλλά στην Ελλάδα δεν ισχύει σίγουρα. Το σοβαρότερο πρόβλημα της χώρας δεν είναι το οικονομικό. Είναι το έλλειμμα σε πολιτικό προσωπικό. Αν διαθέταμε ικανό πολιτικό προσωπικό, σίγουρα κάποια λύση και για το πρόβλημα της οικονομίας θα βρισκόταν. Και οπωσδήποτε δεν θα φθάναμε σ’ αυτό το σημείο.
Δυστυχώς, όμως, η χώρα κυβερνάται από μια αδιάφορη πολιτική ελίτ, βαρέως πάσχουσα από πολιτικό αυτισμό, που ασκείται σε σκυταλοδρομία ανευθυνότητας και επιδίδεται σε διαγωνισμό ανικανότητας. Χωρίς όραμα για τη χώρα, χωρίς συναίσθηση των ευθυνών του έναντι του λαού και του τόπου, αποδεικνύεται συνεχώς κατώτερο των περιστάσεων, πανηγυρίζει όταν μας υποβαθμίζουν… λίγο και μοιραία διαπιστώνει κάθε φορά την καταστροφή.
Click here to find out more!
Υπάρχουν χρέη και ελλείμματα. Αλλά καμιά καινούργια πρόταση. Ολες οι λύσεις έρχονται από τα παλιά. Ο ένας αντιγράφει τον άλλον: Φορολογία, εθελούσιες, αποκρατικοποιήσεις. Όλα τα υπόλοιπα παραμένουν στο «θα». «Θα» πετύχουμε ανάπτυξη, «θα» πληρώσουν οι έχοντες, «θα» αξιοποιήσουμε τις πλουτοπαραγωγικές πηγές της χώρας, «θα» κερδίσουμε το στοίχημα της μηχανογράφησης για να περιστείλουμε τη διαφθορά.
Η χώρα βρίσκεται σε μόνιμη επιτήρηση από το 1997. Εκτοτε έχουν γίνει τέσσερις εθνικές εκλογικές αναμετρήσεις. Και οι τέσσερις με σύνθημα «μηχανογράφηση παντού». Τελειώνει το 2009, αλλά βρισκόμαστε ακόμη στο «μηχανογράφηση πουθενά».
Την προηγούμενη εβδομάδα, κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού, που διεξήχθη στο μεγαλύτερο μέρος της ενώπιον κενών εδράνων –αν και θα περίμενε κανείς σε τέτοιες κρίσιμες ώρες να αγωνιούν όλοι μαζί για το μέλλον αυτών που ανέλαβαν να εκπροσωπούν– ακούσαμε πάλι ευφυολογήματα, εξαγγελίες και κατηγορίες. Οι μεν έριχναν τις ευθύνες στους δε και όλοι μαζί απολάμβαναν την καινούργια καραμέλα τους – την καραμέλα της… συγγνώμης. «Ζητήστε συγγνώμη για το 2004-2009». «Όχι, εσείς να ζητήσετε συγγνώμη για το 2000- 2004»!
Με τη συγγνώμη δεν γεμίζει το τσουκάλι. Δεν γέμισε το χριστουγεννιάτικο τραπέζι ούτε θα γεμίσει το πρωτοχρονιάτικο…
Και, όμως, δεν είναι η οικονομία. Δεν γνωρίζω κατά πόσον η περίφημη φράση «Είναι η οικονομία, ηλίθιε», ίσχυε τον καιρό που εκστομίστηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες –μάλλον όχι, αν κρίνουμε από την κρίση– αλλά στην Ελλάδα δεν ισχύει σίγουρα. Το σοβαρότερο πρόβλημα της χώρας δεν είναι το οικονομικό. Είναι το έλλειμμα σε πολιτικό προσωπικό. Αν διαθέταμε ικανό πολιτικό προσωπικό, σίγουρα κάποια λύση και για το πρόβλημα της οικονομίας θα βρισκόταν. Και οπωσδήποτε δεν θα φθάναμε σ’ αυτό το σημείο.
Δυστυχώς, όμως, η χώρα κυβερνάται από μια αδιάφορη πολιτική ελίτ, βαρέως πάσχουσα από πολιτικό αυτισμό, που ασκείται σε σκυταλοδρομία ανευθυνότητας και επιδίδεται σε διαγωνισμό ανικανότητας. Χωρίς όραμα για τη χώρα, χωρίς συναίσθηση των ευθυνών του έναντι του λαού και του τόπου, αποδεικνύεται συνεχώς κατώτερο των περιστάσεων, πανηγυρίζει όταν μας υποβαθμίζουν… λίγο και μοιραία διαπιστώνει κάθε φορά την καταστροφή.
Click here to find out more!
Υπάρχουν χρέη και ελλείμματα. Αλλά καμιά καινούργια πρόταση. Ολες οι λύσεις έρχονται από τα παλιά. Ο ένας αντιγράφει τον άλλον: Φορολογία, εθελούσιες, αποκρατικοποιήσεις. Όλα τα υπόλοιπα παραμένουν στο «θα». «Θα» πετύχουμε ανάπτυξη, «θα» πληρώσουν οι έχοντες, «θα» αξιοποιήσουμε τις πλουτοπαραγωγικές πηγές της χώρας, «θα» κερδίσουμε το στοίχημα της μηχανογράφησης για να περιστείλουμε τη διαφθορά.
Η χώρα βρίσκεται σε μόνιμη επιτήρηση από το 1997. Εκτοτε έχουν γίνει τέσσερις εθνικές εκλογικές αναμετρήσεις. Και οι τέσσερις με σύνθημα «μηχανογράφηση παντού». Τελειώνει το 2009, αλλά βρισκόμαστε ακόμη στο «μηχανογράφηση πουθενά».
Την προηγούμενη εβδομάδα, κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού, που διεξήχθη στο μεγαλύτερο μέρος της ενώπιον κενών εδράνων –αν και θα περίμενε κανείς σε τέτοιες κρίσιμες ώρες να αγωνιούν όλοι μαζί για το μέλλον αυτών που ανέλαβαν να εκπροσωπούν– ακούσαμε πάλι ευφυολογήματα, εξαγγελίες και κατηγορίες. Οι μεν έριχναν τις ευθύνες στους δε και όλοι μαζί απολάμβαναν την καινούργια καραμέλα τους – την καραμέλα της… συγγνώμης. «Ζητήστε συγγνώμη για το 2004-2009». «Όχι, εσείς να ζητήσετε συγγνώμη για το 2000- 2004»!
Με τη συγγνώμη δεν γεμίζει το τσουκάλι. Δεν γέμισε το χριστουγεννιάτικο τραπέζι ούτε θα γεμίσει το πρωτοχρονιάτικο…
Καταλαβαίνουμε τι γίνεται πέρα από τη μύτη μας;
Πριν από λίγα χρόνια, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος είχε εξηγήσει σε δημοσιογράφο: «Είναι εκ του πονηρού οι φωνές που προτείνουν να μεταφερθεί στο… Άγιο Όρος, ακόμα και στη… Γενεύη, η έδρα του Πατριαρχείου για να απαλλαγεί από την αφόρητη κατάσταση την οποία υφίσταται.
Όσοι τα λένε αυτά γνωρίζουν πολύ καλά ότι έτσι αυτομάτως θα έπαυε να είναι Οικουμενικό το Πατριαρχείο, αφού την ιδιότητα αυτή, κατά τους Συνοδικούς Κανόνες, αντλεί από το ότι είναι το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως».
Και ο δημοσιογράφος ανατρίχιασε σκεπτόμενος την πιθανή εξέλιξη να εκμεταλλευθεί η Τουρκία αυτή τη μεταφορά, αν ποτέ αφρόνως γινόταν, και να εγκαταστήσει ένα δικό της «Οικουμενικό Πατριάρχη» στην Κωνσταντινούπολη, νομιμοποιημένη… από τους Συνοδικούς Κανόνες!
Αυτό μπορεί να φαντάζει αδύνατο μόνο σε αφελείς και ανιστόρητους, πρώτον διότι ιστορικά έχει επιχειρήσει να… κατασκευάσει δικό της «Πατριάρχη» και δεύτερο διότι αυτή είναι η τουρκική πολιτική όπως αποδείχθηκε και το 1974, όπου εκμεταλλεύθηκε το ανόητο και αδιανόητο ελληνοκίνητο -από την Ιωαννιδική δικτατορία- πραξικόπημα κατά του Προέδρου, τότε, Μακαρίου και επενέβη ως… εγγυήτρια της κυπριακής νομιμότητας (!) δύναμη, για να καταλάβει και να κρατήσει ως σήμερα μεγάλο κομμάτι της Κύπρου.
Click here to find out more!
Τι είναι αυτό όμως που οδήγησε τον ιδιαίτερα προσεκτικό Οικουμενικό Πατριάρχη στην κραυγή απόγνωσης που διαπέρασε τη γη, παραμονές Χριστουγέννων, μέσα από το παγκόσμιας διάχυσης αμερικανικό πρακτορείο ειδήσεων CBS;
Μετέδιδε σχετικά ο Α. Ελλις από τις ΗΠΑ: «Οι υπεύθυνοι της εκπομπής που είχαν μεταβεί στην Τουρκία και συνάντησαν τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο δηλώνουν ακόμη και σήμερα γοητευμένοι από το ήθος, την απλότητα και την ανθρωπιά του, αλλά και συγκλονισμένοι από τις αδικίες που υφίσταται και τις κακουχίες που υπομένει.
Δύσκολα μπορεί να αγνοήσει κανείς την επώδυνη εξομολόγηση του ηγέτη της Ορθοδοξίας ότι αισθάνεται «σταυρωμένος» και «πολίτης δεύτερης κατηγορίας».
Γι’ αυτό ο Πατριάρχης του γένους και της υφηλίου, ανέδειξε το βαρύ πρόβλημα, αναγκάζοντας ακόμα και τη μεγαλύτερη τουρκική εφημερίδα «ΖΑΜΑΝ» να γράψει: «Αυτός, τον οποίο στην Τουρκία θεωρούν θρησκευτικό ηγέτη μιας μικρής μειονότητας, αναγνωρίζεται από 300 εκατομμύρια ανθρώπων ως ο πνευματικός τους ηγέτης. Σε κανένα Τούρκο ηγέτη δεν πρόκειται να αποδοθούν οι τιμές και ο σεβασμός που αποδόθηκαν στην Ουάσιγκτον στον Πατριάρχη Βαρθολομαίο… Ας ξεπεράσουμε παρωχημένες και κοντόφθαλμες αντιλήψεις και κοινωνικά ψυχολογικά εμπόδια…». Εμείς εδώ τα καταλαβαίνουμε αυτά;
Πριν από λίγα χρόνια, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος είχε εξηγήσει σε δημοσιογράφο: «Είναι εκ του πονηρού οι φωνές που προτείνουν να μεταφερθεί στο… Άγιο Όρος, ακόμα και στη… Γενεύη, η έδρα του Πατριαρχείου για να απαλλαγεί από την αφόρητη κατάσταση την οποία υφίσταται.
Όσοι τα λένε αυτά γνωρίζουν πολύ καλά ότι έτσι αυτομάτως θα έπαυε να είναι Οικουμενικό το Πατριαρχείο, αφού την ιδιότητα αυτή, κατά τους Συνοδικούς Κανόνες, αντλεί από το ότι είναι το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως».
Και ο δημοσιογράφος ανατρίχιασε σκεπτόμενος την πιθανή εξέλιξη να εκμεταλλευθεί η Τουρκία αυτή τη μεταφορά, αν ποτέ αφρόνως γινόταν, και να εγκαταστήσει ένα δικό της «Οικουμενικό Πατριάρχη» στην Κωνσταντινούπολη, νομιμοποιημένη… από τους Συνοδικούς Κανόνες!
Αυτό μπορεί να φαντάζει αδύνατο μόνο σε αφελείς και ανιστόρητους, πρώτον διότι ιστορικά έχει επιχειρήσει να… κατασκευάσει δικό της «Πατριάρχη» και δεύτερο διότι αυτή είναι η τουρκική πολιτική όπως αποδείχθηκε και το 1974, όπου εκμεταλλεύθηκε το ανόητο και αδιανόητο ελληνοκίνητο -από την Ιωαννιδική δικτατορία- πραξικόπημα κατά του Προέδρου, τότε, Μακαρίου και επενέβη ως… εγγυήτρια της κυπριακής νομιμότητας (!) δύναμη, για να καταλάβει και να κρατήσει ως σήμερα μεγάλο κομμάτι της Κύπρου.
Click here to find out more!
Τι είναι αυτό όμως που οδήγησε τον ιδιαίτερα προσεκτικό Οικουμενικό Πατριάρχη στην κραυγή απόγνωσης που διαπέρασε τη γη, παραμονές Χριστουγέννων, μέσα από το παγκόσμιας διάχυσης αμερικανικό πρακτορείο ειδήσεων CBS;
Μετέδιδε σχετικά ο Α. Ελλις από τις ΗΠΑ: «Οι υπεύθυνοι της εκπομπής που είχαν μεταβεί στην Τουρκία και συνάντησαν τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο δηλώνουν ακόμη και σήμερα γοητευμένοι από το ήθος, την απλότητα και την ανθρωπιά του, αλλά και συγκλονισμένοι από τις αδικίες που υφίσταται και τις κακουχίες που υπομένει.
Δύσκολα μπορεί να αγνοήσει κανείς την επώδυνη εξομολόγηση του ηγέτη της Ορθοδοξίας ότι αισθάνεται «σταυρωμένος» και «πολίτης δεύτερης κατηγορίας».
Γι’ αυτό ο Πατριάρχης του γένους και της υφηλίου, ανέδειξε το βαρύ πρόβλημα, αναγκάζοντας ακόμα και τη μεγαλύτερη τουρκική εφημερίδα «ΖΑΜΑΝ» να γράψει: «Αυτός, τον οποίο στην Τουρκία θεωρούν θρησκευτικό ηγέτη μιας μικρής μειονότητας, αναγνωρίζεται από 300 εκατομμύρια ανθρώπων ως ο πνευματικός τους ηγέτης. Σε κανένα Τούρκο ηγέτη δεν πρόκειται να αποδοθούν οι τιμές και ο σεβασμός που αποδόθηκαν στην Ουάσιγκτον στον Πατριάρχη Βαρθολομαίο… Ας ξεπεράσουμε παρωχημένες και κοντόφθαλμες αντιλήψεις και κοινωνικά ψυχολογικά εμπόδια…». Εμείς εδώ τα καταλαβαίνουμε αυτά;
Η αλήθεια για τις εξεταστικές
Εφόσον το ΠΑΣΟΚ με τη «βιομηχανία» κατάθεσης εξεταστικών επιτροπών υποστηρίζει ότι δεν στοχεύει στον αποπροσανατολισμό της κοινής γνώμης για να επισκιάσει επώδυνες αποφάσεις για τους πολίτες, καλό θα είναι να εξηγήσει ότι για όλες τις υποθέσεις που θα διερευνηθούν σε επίπεδο Βουλής έχουν παραγραφεί τα όποια αδικήματα προκύψουν και εάν προκύψουν. Τι νόημα έχει άραγε οι μισοί «εθνοπατέρες» να αναλώσουν χιλιάδες ώρες σε συζητήσεις που θα αφορούν στην αναζήτηση πολιτικών ευθυνών από τη στιγμή που ακόμη και εάν υπάρχουν αυτές δεν αποδίδονται από τους κομματικούς αντιπάλους, αλλά από την ίδια την κοινωνία και το εκλογικό σώμα. Η Βουλή κανονικά θα έπρεπε να εξαντλείται στην αναζήτηση λύσεων προς όφελος των πολιτών και να μην μετατρέπεται σε «αργόσχολο δικαστήριο» όταν είναι γνωστό πως δεν μπορεί να μοιράσει «ποινές». Εάν στόχος είναι η απόδοση πολιτικών ευθυνών δεν χρειάζονται εξεταστικές επιτροπές από τη στιγμή που το ΠΑΣΟΚ τις έχει καταλογίσει στη Νέα Δημοκρατία και η Νέα Δημοκρατία στο ΠΑΣΟΚ.
Έκρηξη σε κτίριο της Εθνικής Ασφαλιστικής
Προηγήθηκε τηλεφώνημα στην εφημερίδα Ελευθεροτυπία Αυτοσχέδιος εκρηκτικός μηχανισμός εξερράγη στις 11.01 το βράδυ της Κυριακής στο κτίριο της Εθνικής Ασφαλιστικής, στο ισόγειο του οποίου στεγάζεται και υποκατάστημα της Εθνικής Τράπεζας στην οδό Γαλαξία, παράδρομο της Λεωφόρου Συγγρού στο Νέο Κόσμο.
Στις 10.46 άγνωστος τηλεφώνησε στην εφημερίδα Ελευθεροτυπία και είπε ότι επρόκειτο να εκραγεί βόμβα στο συγκεκριμένο κτίριο σε 15 λεπτά, όπως και έγινε.
Απο την έκρηξη δεν υπήρξαν τραυματισμοί γιατί η περιοχή αποκλείστηκε από την αστυνομία, αλλά προκλήθηκαν υλικές ζημιές, καθώς ήταν ισχυρότατη.
Στο σημείο βρίσκονται αστυνομικοί της αντιτρομοκρατικής υπηρεσίας και κλιμάκιο της διεύθυνσης εγκληματολογικών ερευνών και διεξάγουν έρευνες.
Κυριακή 27 Δεκεμβρίου 2009
Διάσωση Ελληνα σπηλαιολόγου
Ειδική ομάδα διάσωσης κατόρθωσε να απεγκλωβίσει τους τρεις σπηλαιολόγους, δύο Γάλλoυς και εναν Έλληνα, από το βάραθρο όπου είχαν παγιδευτεί στα Πυρηναία και τους μετέφερε σε ασφαλές καταφύγιο.
Ειδική ομάδα διάσωσης κατόρθωσε να απεγκλωβίσει τους τρεις σπηλαιολόγους, δύο Γάλλoυς και εναν Έλληνα, από το βάραθρο όπου είχαν παγιδευτεί στα Πυρηναία και τους μετέφερε σε ασφαλές καταφύγιο.
Οι τρεις ήταν εγκλωβισμένοι από την Τετάρτη σε βάθος 700 μ. από το έδαφος στο βάραθρο του Ρομί κοντά στο Λα Πιερ Σαιν-Μαρτάν (στη νοτιοδυτική Γαλλία) λόγω ανόδου της στάθμης των υδάτων.
Η ομάδα διάσωσης από τη Γαλλία Speleo Secours Francais κατόρθωσε να μεταφέρει τους τρεις σπηλαιολόγους σε ένα ασφαλές καταφύγιο στα 450 μέτρα, όπου θα παραμείνουν μέχρι να ανακτήσουν τις δυνάμεις τους για να μπορέσουν να συνεχίσουν την αναρρίχηση την Κυριακή.
Συνολικά επτά ερασιτέχνες σπηλαιολόγοι από τη Λιλ κατέβηκαν μέσα σε ένα βάραθρο. Όταν έφθασαν στα 700 μέτρα τρεις από αυτούς αποκόπηκαν από τους υπόλοιπους και έχασαν το μονοπάτι της επιστροφής εξ αίτιας της ανόδου της στάθμης των υδάτων ενός υπόγειου ποταμού.
Οι άλλοι τέσσερις κατόρθωσαν να επιστρέψουν στο ασφαλές καταφύγιο, από όπου και σήμαναν συναγερμό.
Ειδική ομάδα διάσωσης κατόρθωσε να απεγκλωβίσει τους τρεις σπηλαιολόγους, δύο Γάλλoυς και εναν Έλληνα, από το βάραθρο όπου είχαν παγιδευτεί στα Πυρηναία και τους μετέφερε σε ασφαλές καταφύγιο.
Οι τρεις ήταν εγκλωβισμένοι από την Τετάρτη σε βάθος 700 μ. από το έδαφος στο βάραθρο του Ρομί κοντά στο Λα Πιερ Σαιν-Μαρτάν (στη νοτιοδυτική Γαλλία) λόγω ανόδου της στάθμης των υδάτων.
Η ομάδα διάσωσης από τη Γαλλία Speleo Secours Francais κατόρθωσε να μεταφέρει τους τρεις σπηλαιολόγους σε ένα ασφαλές καταφύγιο στα 450 μέτρα, όπου θα παραμείνουν μέχρι να ανακτήσουν τις δυνάμεις τους για να μπορέσουν να συνεχίσουν την αναρρίχηση την Κυριακή.
Συνολικά επτά ερασιτέχνες σπηλαιολόγοι από τη Λιλ κατέβηκαν μέσα σε ένα βάραθρο. Όταν έφθασαν στα 700 μέτρα τρεις από αυτούς αποκόπηκαν από τους υπόλοιπους και έχασαν το μονοπάτι της επιστροφής εξ αίτιας της ανόδου της στάθμης των υδάτων ενός υπόγειου ποταμού.
Οι άλλοι τέσσερις κατόρθωσαν να επιστρέψουν στο ασφαλές καταφύγιο, από όπου και σήμαναν συναγερμό.
"Βράζει" η Τεχεράνη
Συνεχίζονται και εξαπλώνονται οι συγκρούσεις στους δρόμους της Τεχεράνης. Νέα επεισόδια μεταξύ των δυνάμεων ασφαλείας και διαδηλωτών της αντιπολίτευσης ξέσπασαν σήμερα
. Τέσσερις νεκροί σύμφωνα με την αντιπολίτευση
Νέες συγκρούσεις μεταξύ των δυνάμεων ασφαλείας και διαδηλωτών της αντιπολίτευσης ξέσπασαν σήμερα στο κέντρο της Τεχεράνης.
Σύμφωνα με ιστοσελίδα της ιρανικής αντιπολίτευσης, Jaras, κατά τις συγκρούσεις οι διαδηλωτές έβαλαν φωτιά σε μία μοτοσικλέτα της αστυνομίας, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας έκαναν χρήση δακρυγόνων για να διαλύσουν τους διαδηλωτές .
Σύμφωνα με μέσα ενημέρωσης που πρόσκεινται στην αντιπολίτευση, τέσσερα άτομα σκοτώθηκαν και άλλα δύο τραυματίστηκαν από αστυνομικά πυρά.
Οι συγκρούσεις επεκτείνονται σε διάφορα σημεία του κέντρου της Τεχεράνης. «Σημειώνονται σποραδικές συγκρούσεις σε διαφορετικά σημεία του κέντρου της Τεχεράνης, περιλαμβανομένης και της οδού Χαρκ. Η παρουσία των διαδηλωτών είναι μαζική. Ο αριθμός τους αυξάνεται», ανέφερε η Jaras.
Εκατοντάδες μέλη των δυνάμεων ασφαλείας έχουν αναπτυχθεί στο κέντρο της Τεχεράνης, όπου η αντιπολίτευση σχεδίαζε να πραγματοποιήσει και νέα αντικυβερνητικά συλλαλητήρια κατά τη διάρκεια μίας θρησκευτικής σιιτικής γιορτής.
«Εκατοντάδες αστυνομικοί, αστυνομικοί με εξάρτυση κατά των διαδηλώσεων και δυνάμεις ασφαλείας βρίσκονται στην πλατεία Χαφτ-ε Τιρ, στην οδό Ενκελάμπ και κοντά στην Μπαζάρ», ανέφερε η ιστοσελίδα.
Η μετριοπαθής αντιπολίτευση έχει καλέσει τον κόσμο να συγκεντρωθεί σήμερα το πρωί στο κέντρο της Τεχεράνης.
Χθες Σάββατο η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων και προειδοποιητικών βολών για να διαλύσει τους υποστηρικτές του ηγέτη της αντιπολίτευσης Μιρχοσεΐν Μουσαβί σε διάφορα σημεία της Τεχεράνης.
Συγκρούσεις της αστυνομίας με διαδηλωτές έγιναν χθες και σε άλλες πόλεις, περιλαμβανομένου του Ισφαχάν.
Η θρησκευτική ιερή ημέρα της Ασούρα πέφτει φέτος σήμερα Κυριακή. Η Ασούρα είναι μία από τις κυριότερες ιερές ημέρες των σιιτών, η οποία γίνεται σε ανάμνηση της δολοφονίας του εγγονού του προφήτη Μοχάμεντ, Χουσέιν, στην Κερμπάλα, το 680 π.Χ.
Εν τω μεταξύ, ο Ιρανός πρόεδρος Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ επιτέθηκε φραστικά εναντίον των Ευρωπαίων, και ειδικά κατά των Ελβετών, πολιτικών ηγετών το Σάββατο, αποκαλώντας τους «τον ένα πιο βλάκα από τον άλλον».
Προκλητικός Αχμαντινετζάντ
«Αυτοί οι Ευρωπαίοι πολιτικοί δεν ξέρουν τίποτα ούτε για την πολιτική ούτε για την ιστορία» φέρεται να είπε ο Αχμαντινετζάντ σε ομιλία του στο τέμενος Αράκ στην Τεχεράνη, σύμφωνα με το πρακτορείο Fars.
«Το Ιράν είναι σήμερα 10 φορές δυνατότερο από ό,τι ήταν πέρυσι και θα σταθεί απέναντί σας πιο ισχυρό» είπε αναφερόμενος στα σχέδια των ΗΠΑ και συμμάχων τους να επιβάλουν νέες κυρώσεις στην Τεχεράνη για το πυρηνικό της πρόγραμμα.
«Κι ενώ το Ιράν είναι τώρα μεγάλη δύναμη που δεν μπορεί να ηττηθεί, υπάρχουν σημάδια ότι οι εχθροί του Ιράν παγκοσμίως είναι στα πρόθυρα της κατάρρευσης» πρόσθεσε ο Αχμαντινετζάντ, ο οποίος συνηθίζει να εκφράζεται με ιδιαίτερα σκληρούς τόνους όταν απευθύνεται στην ιρανική κοινή γνώμη.
Νέες συγκρούσεις μεταξύ των δυνάμεων ασφαλείας και διαδηλωτών της αντιπολίτευσης ξέσπασαν σήμερα στο κέντρο της Τεχεράνης.
Σύμφωνα με ιστοσελίδα της ιρανικής αντιπολίτευσης, Jaras, κατά τις συγκρούσεις οι διαδηλωτές έβαλαν φωτιά σε μία μοτοσικλέτα της αστυνομίας, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας έκαναν χρήση δακρυγόνων για να διαλύσουν τους διαδηλωτές .
Σύμφωνα με μέσα ενημέρωσης που πρόσκεινται στην αντιπολίτευση, τέσσερα άτομα σκοτώθηκαν και άλλα δύο τραυματίστηκαν από αστυνομικά πυρά.
Οι συγκρούσεις επεκτείνονται σε διάφορα σημεία του κέντρου της Τεχεράνης. «Σημειώνονται σποραδικές συγκρούσεις σε διαφορετικά σημεία του κέντρου της Τεχεράνης, περιλαμβανομένης και της οδού Χαρκ. Η παρουσία των διαδηλωτών είναι μαζική. Ο αριθμός τους αυξάνεται», ανέφερε η Jaras.
Εκατοντάδες μέλη των δυνάμεων ασφαλείας έχουν αναπτυχθεί στο κέντρο της Τεχεράνης, όπου η αντιπολίτευση σχεδίαζε να πραγματοποιήσει και νέα αντικυβερνητικά συλλαλητήρια κατά τη διάρκεια μίας θρησκευτικής σιιτικής γιορτής.
«Εκατοντάδες αστυνομικοί, αστυνομικοί με εξάρτυση κατά των διαδηλώσεων και δυνάμεις ασφαλείας βρίσκονται στην πλατεία Χαφτ-ε Τιρ, στην οδό Ενκελάμπ και κοντά στην Μπαζάρ», ανέφερε η ιστοσελίδα.
Η μετριοπαθής αντιπολίτευση έχει καλέσει τον κόσμο να συγκεντρωθεί σήμερα το πρωί στο κέντρο της Τεχεράνης.
Χθες Σάββατο η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων και προειδοποιητικών βολών για να διαλύσει τους υποστηρικτές του ηγέτη της αντιπολίτευσης Μιρχοσεΐν Μουσαβί σε διάφορα σημεία της Τεχεράνης.
Συγκρούσεις της αστυνομίας με διαδηλωτές έγιναν χθες και σε άλλες πόλεις, περιλαμβανομένου του Ισφαχάν.
Η θρησκευτική ιερή ημέρα της Ασούρα πέφτει φέτος σήμερα Κυριακή. Η Ασούρα είναι μία από τις κυριότερες ιερές ημέρες των σιιτών, η οποία γίνεται σε ανάμνηση της δολοφονίας του εγγονού του προφήτη Μοχάμεντ, Χουσέιν, στην Κερμπάλα, το 680 π.Χ.
Εν τω μεταξύ, ο Ιρανός πρόεδρος Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ επιτέθηκε φραστικά εναντίον των Ευρωπαίων, και ειδικά κατά των Ελβετών, πολιτικών ηγετών το Σάββατο, αποκαλώντας τους «τον ένα πιο βλάκα από τον άλλον».
Προκλητικός Αχμαντινετζάντ
«Αυτοί οι Ευρωπαίοι πολιτικοί δεν ξέρουν τίποτα ούτε για την πολιτική ούτε για την ιστορία» φέρεται να είπε ο Αχμαντινετζάντ σε ομιλία του στο τέμενος Αράκ στην Τεχεράνη, σύμφωνα με το πρακτορείο Fars.
«Το Ιράν είναι σήμερα 10 φορές δυνατότερο από ό,τι ήταν πέρυσι και θα σταθεί απέναντί σας πιο ισχυρό» είπε αναφερόμενος στα σχέδια των ΗΠΑ και συμμάχων τους να επιβάλουν νέες κυρώσεις στην Τεχεράνη για το πυρηνικό της πρόγραμμα.
«Κι ενώ το Ιράν είναι τώρα μεγάλη δύναμη που δεν μπορεί να ηττηθεί, υπάρχουν σημάδια ότι οι εχθροί του Ιράν παγκοσμίως είναι στα πρόθυρα της κατάρρευσης» πρόσθεσε ο Αχμαντινετζάντ, ο οποίος συνηθίζει να εκφράζεται με ιδιαίτερα σκληρούς τόνους όταν απευθύνεται στην ιρανική κοινή γνώμη.
Δεν πληρώνω, δεν πληρώνω
Αφότου το θεατρικό έργο του Ντάριο Φο «Δεν πληρώνω, δεν πληρώνω» εισχώρησε στο DΝΑ κάθε Ελληνα, όλες οι πολιτικές παρατάξεις θεωρούν εθνική προτεραιότητα τη μέριμνά τους υπέρ της μη πληρωμής φόρων, δασμών, ασφαλιστικών εισφορών, προστίμων πάσης φύσεως, δανείων ιδιωτών ή τραπεζών. Και ας δανείζουν οι τελευταίες κυρίως τα δικά μας λεφτά, λίγα ή πολλά, που καταθέτουμε σε αυτές. Είναι αυτό νόμιμο και ηθικό; Οι ξένοι δανειστές μας διαφωνούν και μας ζορίζουν. Αλλά και οι ελληνικές τράπεζες προειδοποιούν για επικίνδυνες εξελίξεις. Σχετικό αντίλογο διατυπώνει και ο αναγνώστης μου καθηγητής Σάββας Τιμονίδης, τον οποίο έκρινα χρήσιμο να φιλοξενήσω στη στήλη μου, έστω και αν ενοχληθούν όσοι πήραν εορτοδάνεια με την προσδοκία της μη επιστροφής τους: Τελευταία γινόμαστε μάρτυρες γεγονότων που σίγουρα θα επιφέρουν αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της κοινωνίας μας.Ηδη δαιμονοποιήσαμε τις κακές τράπεζες και σχεδόν αγιοποιήσαμε τους καημένους τους οφειλέτες. Κατάργησαν την προσωποκράτηση για χρέη προς τους ιδιώτες και τελευταία και προς το Δημόσιο. Απαγόρεψαν τις κατασχέσεις για κάποιο χρονικό διάστημα αρχικά για κατασχέσεις ως 30.000
ευρώ και τελευταία ως 200.000
ευρώ. Ετσι φτάσαμε στο σημείο να μην προχωρούν οι πλειστηριασμοί γιατί δεν βρίσκονται αγοραστές και 9 στους 10 αναβάλλονται κατά δήλωση της προέδρου των συμβολαιογράφων. Συνέπεια αυτού είναι να μην μπορούν να πάρουν τα λεφτά τους ούτε με πλειστηριασμό όσοι έχουν να παίρνουν είτε από δάνεια είτε από ενοίκιαείτε από άλλα χρέη! Φθάσαμε στο σημείο η νέα κυβέρνησή μας να σκέφτεται ακόμη και να χαρίσει τα δάνεια ορισμένων! Ωθεί, δηλαδή,τους έλληνες πολίτες που έχουν κάποια χρέη να μην τα πληρώνουν. Εκεί μάλιστα που δεν μπορείς να πάρεις τα λεφτά σου με τίποτε είναι όταν ο οφειλέτης δεν έχει ακίνητη περιου σία. Δεν υφίσταται καμία, μα καμία τιμωρία.
Ερχόμαστε τώρα σε ένα άλλο σλόγκαν που επικρατεί από κάποιους λαϊκίζοντες και από τον απλό λαό που δε γνωρίζει πολλά. Λένε λοιπόν ότι «η ανάλγητη τράπεζα πήρε το σπίτι του καημένου που έχει και δύο, τρία κτλ. παιδιά». Μα αυτοί που τα λένε αυτά δεν γνωρίζουν ότι το σπίτι του οφειλέτη δεν είναι δικό του παρά μόνο όταν εξοφληθεί πλήρως; Οι τράπεζες, όπως είναι γνωστό, δεν είναι κοινωνική πρόνοιααλλά επιχειρήσεις που εμπορεύονται το χρήμα, ενισχύουν, με το αζημίωτο φυσικά, τις βιομηχανίες, το εμπόριο, τις βιοτεχνίες για να λειτουργήσουν και να έχει δουλειά ο κόσμος. Αλλά και τους πολίτες για να αγοράσουν σπίτι, μαγαζί ή ό,τι άλλο θέλουν. Δίνουν τα χρήματά τους και βάζουν υποθήκη το ακίνητο που αγοράστηκε με τα χρήματα αυτά για να εξασφαλιστούν ότι θα τα πάρουν πίσω. Σου δίνουν την ευχέρεια να αποπληρώσεις το δάνειο σε μηνιαίες δόσεις σε 20, 30 ή περισσότερα χρόνια. Ετσι η τράπεζα παίρνει τα χρήματά της πίσω και ένα κέρδος το οποίο έχει προσυμφωνηθεί. Από αυτό το κέρδος πληρώνονται οι χιλιάδες υπάλληλοι της τράπεζας, τα έξοδα συντήρησης των κτιρίων, τα ενοίκια, οι φόροι προς το Δημόσιο και ό,τι περισσεύει ένα μέρος από αυτό μοιράζεται στους χιλιάδες μετόχους ως μέρισμα. Να λοιπόν που, παρά το γεγονός ότι οι τράπεζες είναι εμπορικές επιχειρήσεις, κάνουν και κοινωνικό έργο. Αυτά τα ανεξόφλητα δάνεια κυμαίνονται ως τώρα σε ένα ποσοστό 3%-5% του συνόλου.Σκεφθείτε λοιπόν τι έχει να γίνει αν αυτό το ποσοστό φτάσει στο 8%-10%; Αν αυτό κρατήσει δύο-τρία χρόνια, πολλές από αυτές θα πτωχεύσουν και θα κλείσουν». Αρκεί- προσθέτω εγώ- οι τράπεζες να μην παρασύρουν τους αφελείς και τους άσωτους με παραπλανητικές διαφημίσεις και να μην πνίγουν αναξιοπαθούσες μικροεπιχειρήσεις.
Γιάννης Μαρίνος
ευρώ και τελευταία ως 200.000
ευρώ. Ετσι φτάσαμε στο σημείο να μην προχωρούν οι πλειστηριασμοί γιατί δεν βρίσκονται αγοραστές και 9 στους 10 αναβάλλονται κατά δήλωση της προέδρου των συμβολαιογράφων. Συνέπεια αυτού είναι να μην μπορούν να πάρουν τα λεφτά τους ούτε με πλειστηριασμό όσοι έχουν να παίρνουν είτε από δάνεια είτε από ενοίκιαείτε από άλλα χρέη! Φθάσαμε στο σημείο η νέα κυβέρνησή μας να σκέφτεται ακόμη και να χαρίσει τα δάνεια ορισμένων! Ωθεί, δηλαδή,τους έλληνες πολίτες που έχουν κάποια χρέη να μην τα πληρώνουν. Εκεί μάλιστα που δεν μπορείς να πάρεις τα λεφτά σου με τίποτε είναι όταν ο οφειλέτης δεν έχει ακίνητη περιου σία. Δεν υφίσταται καμία, μα καμία τιμωρία.
Ερχόμαστε τώρα σε ένα άλλο σλόγκαν που επικρατεί από κάποιους λαϊκίζοντες και από τον απλό λαό που δε γνωρίζει πολλά. Λένε λοιπόν ότι «η ανάλγητη τράπεζα πήρε το σπίτι του καημένου που έχει και δύο, τρία κτλ. παιδιά». Μα αυτοί που τα λένε αυτά δεν γνωρίζουν ότι το σπίτι του οφειλέτη δεν είναι δικό του παρά μόνο όταν εξοφληθεί πλήρως; Οι τράπεζες, όπως είναι γνωστό, δεν είναι κοινωνική πρόνοιααλλά επιχειρήσεις που εμπορεύονται το χρήμα, ενισχύουν, με το αζημίωτο φυσικά, τις βιομηχανίες, το εμπόριο, τις βιοτεχνίες για να λειτουργήσουν και να έχει δουλειά ο κόσμος. Αλλά και τους πολίτες για να αγοράσουν σπίτι, μαγαζί ή ό,τι άλλο θέλουν. Δίνουν τα χρήματά τους και βάζουν υποθήκη το ακίνητο που αγοράστηκε με τα χρήματα αυτά για να εξασφαλιστούν ότι θα τα πάρουν πίσω. Σου δίνουν την ευχέρεια να αποπληρώσεις το δάνειο σε μηνιαίες δόσεις σε 20, 30 ή περισσότερα χρόνια. Ετσι η τράπεζα παίρνει τα χρήματά της πίσω και ένα κέρδος το οποίο έχει προσυμφωνηθεί. Από αυτό το κέρδος πληρώνονται οι χιλιάδες υπάλληλοι της τράπεζας, τα έξοδα συντήρησης των κτιρίων, τα ενοίκια, οι φόροι προς το Δημόσιο και ό,τι περισσεύει ένα μέρος από αυτό μοιράζεται στους χιλιάδες μετόχους ως μέρισμα. Να λοιπόν που, παρά το γεγονός ότι οι τράπεζες είναι εμπορικές επιχειρήσεις, κάνουν και κοινωνικό έργο. Αυτά τα ανεξόφλητα δάνεια κυμαίνονται ως τώρα σε ένα ποσοστό 3%-5% του συνόλου.Σκεφθείτε λοιπόν τι έχει να γίνει αν αυτό το ποσοστό φτάσει στο 8%-10%; Αν αυτό κρατήσει δύο-τρία χρόνια, πολλές από αυτές θα πτωχεύσουν και θα κλείσουν». Αρκεί- προσθέτω εγώ- οι τράπεζες να μην παρασύρουν τους αφελείς και τους άσωτους με παραπλανητικές διαφημίσεις και να μην πνίγουν αναξιοπαθούσες μικροεπιχειρήσεις.
Γιάννης Μαρίνος
Une boussole pour 2010
L'année 2009 avait commencé par un cauchemar : l'économie mondiale tombant dans le vide, et nous avec. Précipités des sommets où nous avaient hissés dix ans d'une croissance exceptionnellement forte. Pas un cauchemar, juste l'effrayante réalité d'indices en chute libre, des échanges commerciaux à la production industrielle, en passant par les investissements et le moral des ménages.
Après cela, c'est forcément dans le soulagement que se termine 2009, celui d'avoir échappé miraculeusement au pire et au crash. 2009 année terrible, mais pas fatale. Seulement pour les idéologies. C'est l'action sans précédent des Etats et des banques centrales qui a permis de sauver le "système" - l'économie de marché libéralisée et mondialisée, pour faire simple -, Keynes se jetant à l'eau pour sauver Hayek de la noyade.
Il n'y a pas eu de nouvelle Grande Dépression, juste une Grande Récession. Tous les grands pays riches ont renoué avec la croissance (sauf l'Espagne et l'Angleterre, qui n'ont pas fini d'expier leurs péchés immobiliers), la Chine a réaccéléré si fort qu'elle s'apprête à ravir au Japon le rang de deuxième économie mondiale. L'heure est à la Grande Stabilisation, pour reprendre la formule de The Economist.
Mais une grande stabilisation particulièrement... instable, où la crainte de séquelles s'ajoute à l'inconnu du lendemain. Les optimistes continuent à parier sur un rebond vigoureux, les pessimistes restent convaincus de l'imminence d'une rechute, les centristes de la prévision anticipent une reprise ultramollassonne. Voilà qui n'aide pas beaucoup. Alors mieux vaut se fabriquer sa propre petite boussole pour se repérer au milieu des ruines.
A propos de ruines, il faudra suivre attentivement ce qui se passe du côté de l'Acropole, où beaucoup craignent que la pièce de théâtre sur les comptes publics qui s'y joue, aux allures de comédie, vire à la tragédie. Malgré le vote par le Parlement du budget, la défiance - de la BCE, de Bruxelles, des agences de notation, des investisseurs étrangers - à l'égard de la politique de réduction des déficits élaborée par M. Papandréou est toujours là.
Le jour de Noël, le "spread" de taux d'intérêt à dix ans entre la Grèce et l'Allemagne, pour parler comme un trader, se situait à 2,4 %. Pour parler simplement, l'emprunt d'Etat allemand offrait un rendement de 3,3 %, celui du Trésor grec de 5,7 %. Un écart déjà énorme entre deux pays possédant la même monnaie, mais qui pourrait s'élargir davantage, par exemple si la situation sociale se détériore. Au-delà de 3 %, la Grèce se retrouverait en situation de grand danger, et avec elle l'Irlande, l'Espagne et toute la zone euro.
Mais ce n'est pas là que le sort de l'économie mondiale va se décider. Chacun l'avait pressenti après les deux G20, chacun l'a définitivement compris après Copenhague, où l'Europe a été humiliée : c'est en "Chimérique" que la partie se joue. Dans ce pays imaginaire réunissant les Etats-Unis et la Chine, l'encore première et la bientôt deuxième économie mondiale. Cette "hyperhyperpuissance" de 1,7 milliard d'habitants, associant les meilleures universités de la planète aux usines les plus efficaces du monde, la Silicon Valley et la province du Guangdong, les concepteurs et les fabricants, le consommateur et le producteur, le débiteur et le créditeur. C'est en Chimérique que le taux de croissance de l'économie mondiale va se fixer et nulle part ailleurs.
Côté Chine, il faudra regarder le prix de l'immobilier dans les grandes villes. A Shenzhen, la valeur des appartements anciens a grimpé de 21 % en un an. Cela commence à sentir fort la bulle spéculative et à nourrir le soupçon selon lequel une bonne partie des 10 % de croissance est aussi artificielle que malsaine. Gavée au crédit, certes garanti 100 % communiste, mais gavée au crédit tout de même.
Côté Amérique, il faudra guetter, le premier vendredi de chaque mois, les statistiques du chômage, dont le taux est passé de 5 % à 10 % depuis le début de la crise. Une reprise sans emplois, ce que beaucoup d'experts redoutent, signifierait une reprise sans consommation. Et il n'y a guère que quelques esprits sans doute très purs mais aussi très illuminés pour penser que l'économie mondiale est aujourd'hui en mesure de se passer du consommateur américain.
Il faudra surtout surveiller d'extrêmement près le taux des Treasury Bonds - les emprunts du Trésor américain. Le roi des indicateurs, dont le niveau résume à lui seul tous les grands problèmes de l'économie mondiale : les risques inflationnistes, la solidité des banques, la solvabilité des Etats, les relations entre Washington et Pékin, le niveau du dollar, etc. Et dont l'évolution décidera de presque tout. Que le rendement des T-Bonds se maintienne à un bas niveau, et tous les espoirs seront permis. Qu'au contraire il s'envole et la plupart des pays industrialisés auront le plus grand mal à boucler leurs fins de mois, les entreprises à investir, les ménages à acheter leur maison.
A Washington, Athènes et ailleurs, l'année 2010 sera celle du marché obligataire, celle aussi de sa toute-puissance. "Autrefois j'aurais aimé être réincarné en président des Etats-Unis, en pape ou en champion de baseball, avait un jour confié James Carville, l'ancien directeur de campagne de Bill Clinton, mais désormais je voudrais revenir en marché obligataire. Comme ça, on peut intimider tout le monde." Ce n'est pas M. Papandréou qui dira le contraire.
Pierre-Antoine Delhommais
Après cela, c'est forcément dans le soulagement que se termine 2009, celui d'avoir échappé miraculeusement au pire et au crash. 2009 année terrible, mais pas fatale. Seulement pour les idéologies. C'est l'action sans précédent des Etats et des banques centrales qui a permis de sauver le "système" - l'économie de marché libéralisée et mondialisée, pour faire simple -, Keynes se jetant à l'eau pour sauver Hayek de la noyade.
Il n'y a pas eu de nouvelle Grande Dépression, juste une Grande Récession. Tous les grands pays riches ont renoué avec la croissance (sauf l'Espagne et l'Angleterre, qui n'ont pas fini d'expier leurs péchés immobiliers), la Chine a réaccéléré si fort qu'elle s'apprête à ravir au Japon le rang de deuxième économie mondiale. L'heure est à la Grande Stabilisation, pour reprendre la formule de The Economist.
Mais une grande stabilisation particulièrement... instable, où la crainte de séquelles s'ajoute à l'inconnu du lendemain. Les optimistes continuent à parier sur un rebond vigoureux, les pessimistes restent convaincus de l'imminence d'une rechute, les centristes de la prévision anticipent une reprise ultramollassonne. Voilà qui n'aide pas beaucoup. Alors mieux vaut se fabriquer sa propre petite boussole pour se repérer au milieu des ruines.
A propos de ruines, il faudra suivre attentivement ce qui se passe du côté de l'Acropole, où beaucoup craignent que la pièce de théâtre sur les comptes publics qui s'y joue, aux allures de comédie, vire à la tragédie. Malgré le vote par le Parlement du budget, la défiance - de la BCE, de Bruxelles, des agences de notation, des investisseurs étrangers - à l'égard de la politique de réduction des déficits élaborée par M. Papandréou est toujours là.
Le jour de Noël, le "spread" de taux d'intérêt à dix ans entre la Grèce et l'Allemagne, pour parler comme un trader, se situait à 2,4 %. Pour parler simplement, l'emprunt d'Etat allemand offrait un rendement de 3,3 %, celui du Trésor grec de 5,7 %. Un écart déjà énorme entre deux pays possédant la même monnaie, mais qui pourrait s'élargir davantage, par exemple si la situation sociale se détériore. Au-delà de 3 %, la Grèce se retrouverait en situation de grand danger, et avec elle l'Irlande, l'Espagne et toute la zone euro.
Mais ce n'est pas là que le sort de l'économie mondiale va se décider. Chacun l'avait pressenti après les deux G20, chacun l'a définitivement compris après Copenhague, où l'Europe a été humiliée : c'est en "Chimérique" que la partie se joue. Dans ce pays imaginaire réunissant les Etats-Unis et la Chine, l'encore première et la bientôt deuxième économie mondiale. Cette "hyperhyperpuissance" de 1,7 milliard d'habitants, associant les meilleures universités de la planète aux usines les plus efficaces du monde, la Silicon Valley et la province du Guangdong, les concepteurs et les fabricants, le consommateur et le producteur, le débiteur et le créditeur. C'est en Chimérique que le taux de croissance de l'économie mondiale va se fixer et nulle part ailleurs.
Côté Chine, il faudra regarder le prix de l'immobilier dans les grandes villes. A Shenzhen, la valeur des appartements anciens a grimpé de 21 % en un an. Cela commence à sentir fort la bulle spéculative et à nourrir le soupçon selon lequel une bonne partie des 10 % de croissance est aussi artificielle que malsaine. Gavée au crédit, certes garanti 100 % communiste, mais gavée au crédit tout de même.
Côté Amérique, il faudra guetter, le premier vendredi de chaque mois, les statistiques du chômage, dont le taux est passé de 5 % à 10 % depuis le début de la crise. Une reprise sans emplois, ce que beaucoup d'experts redoutent, signifierait une reprise sans consommation. Et il n'y a guère que quelques esprits sans doute très purs mais aussi très illuminés pour penser que l'économie mondiale est aujourd'hui en mesure de se passer du consommateur américain.
Il faudra surtout surveiller d'extrêmement près le taux des Treasury Bonds - les emprunts du Trésor américain. Le roi des indicateurs, dont le niveau résume à lui seul tous les grands problèmes de l'économie mondiale : les risques inflationnistes, la solidité des banques, la solvabilité des Etats, les relations entre Washington et Pékin, le niveau du dollar, etc. Et dont l'évolution décidera de presque tout. Que le rendement des T-Bonds se maintienne à un bas niveau, et tous les espoirs seront permis. Qu'au contraire il s'envole et la plupart des pays industrialisés auront le plus grand mal à boucler leurs fins de mois, les entreprises à investir, les ménages à acheter leur maison.
A Washington, Athènes et ailleurs, l'année 2010 sera celle du marché obligataire, celle aussi de sa toute-puissance. "Autrefois j'aurais aimé être réincarné en président des Etats-Unis, en pape ou en champion de baseball, avait un jour confié James Carville, l'ancien directeur de campagne de Bill Clinton, mais désormais je voudrais revenir en marché obligataire. Comme ça, on peut intimider tout le monde." Ce n'est pas M. Papandréou qui dira le contraire.
Pierre-Antoine Delhommais
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)










